Zutphen in Transitie

Onderwerp Zutphen in Transitie...

Zoekresultaten

Wordt geladen...

Zutphen in Transitie

Onderwerp Zutphen in Transitie
Programma08. Natuur en milieu
ForumOordeelsvormend
Portefeuillehouder P.C.M. Withagen
Inlichtingen bij B. Habets
0575 58 76 68 b.habets@zutphen.nl
Soort bevoegdheidKaderstellend
BeleidsvrijheidRuim
ProgrammabegrotingswijzigingNee
Het college van burgemeester & wethouders stelt voor :
  1. de visie ‘Veranderen en Verduurzamen Hier en nu’ te omarmen als een waardevol initiatief uit de Zutphense samenleving dat bijdraagt aan een duurzamer Zutphen;
  2. in te stemmen met de werkwijze van het college om per uitgewerkt thema haar uitgangspunten en randvoorwaarden te bepalen en op basis daarvan het gesprek met de initiatiefnemers aan te gaan;
  3. kennis te nemen van de door het college bepaalde uitgangspunten en randvoorwaarden voor het al uitgewerkte thema Voedsel.

Inhoud

Inleiding/aanleiding

Op 3 juli heeft Wethouder Withagen op een openbare bijeenkomst op De Kaardebol twee documenten in ontvangst genomen, Veranderen en verduurzamen Hier&  Nu en Duurzame Voedselvoorziening Zutphen.

De documenten zijn opgesteld door vier Zutphense organisaties; Visiegroep Duurzaam Zutphen, Transition Town  Zutphen, Atelier3D en Slow Food IJsselvallei. Deze organisaties geven in Veranderen en verduurzamen Hier& Nu hun visie weer op de verduurzaming van Zutphen op basis van zeven thema’s:

  1. voedsel, natuur en groen;
  2. water;
  3. energie;
  4. bouwen en wonen;
  5. economie;
  6. mobiliteit;
  7. afval.

Het streven van de 4 organisaties is om voor elk thema een actieve samenwerking tussen inwoners, bedrijfsleven, deskundigen en lokale overheid te bewerkstelligen. Elk thema wordt vertaald in uitvoeringsprogramma’s die opgesteld worden door coalities waarin die verschillende partijen zijn vertegenwoordigd. De lokale overheid zien zij als één van de mogelijke partners in die coalities.

Voor het thema Voedsel is als eerste een uitvoeringsprogramma uitgwerkt in het document Duurzame voedselvoorziening Zutphen. In hun schrijven aan college en raad vragen zij u om de documenten en geestdrift die daarin besloten ligt te omarmen, de documenten leidraad te laten zijn voor gemeentelijk beleid en als gemeente ondersteunend en faciliterend te zijn bij de uitvoeringsprogramma’s.

Beoogd effect

Een transitie van Zutphen naar een duurzame samenleving -en voedselvoorziening.

Argumenten

1.1 De visie past in het denkbeeld van de gemeente

De gemeente is blij met dit initiatief vanuit de gemeenschap. De visie past in het beeld van het duurzaamheidbeleid en het collegeprogramma en dient als input voor toekomstige update van dat beleid. Door het initiatief van de 4 organisaties  kan de  gemeente  gerichter en constructiever  haar duurzaamheidbeleid verder vormgeven. De gemeente kan het niet alleen en omarmt daarom  initiatieven die vanuit de gemeenschap ontstaan. Inbreng van de gemeenschap leidt tot versnelling van de transitie. Beide partijen onderstrepen het belang van korte gesloten kringlopen, kleinschaligheid,  lokale ontwikkeling, plaatsgebondenheid en educatie.

2.1 Constructieve werkwijze per thema

Door de thematische benadering wordt op praktische wijze invulling gegeven. De gemeente zal per thema haar uitgangspunten en randvoorwaarden gaan bepalen. Voor het merendeel van de  thema’s heeft de gemeente haar uitgangspunten en randvoorwaarden bepaald. Bijvoorbeeld op water, energie, bouwen en wonen, mobiliteit en afval. In gesprek met de initiatiefnemers kan het inzicht worden vergroot en kan de transitie een extra impuls worden gegeven.

De initiatiefnemers hebben 1 thema (voedsel) uitgewerkt,  van de overige thema’s zijn de uitgangspunten kort in de visie weergegeven. Met name deze thema’s zullen nader besproken worden met elkaar. Een eerste indruk geeft dat beide partijen eenzelfde beeld hebben.  Zo is de trias energetica voor beide partijen uitgangspositie bij het thema Energie en het energetische renoveren van bestaande gebouwen bij het thema Bouwen en  wonen. Bij het thema afval wil men een flinke stap verder dan de gemeente door volledig inzet op hergebruik. 

2.2 Zoekrichting Partnerschap

De gemeente wil zich als partner opstellen door actief te zoeken naar de rol die gevraagd wordt vanuit dit initiatief uit de samenleving en die aansluit bij de kerntaken die de gemeente uitvoert. Een zoektocht die samengaat met de organisatieontwikkeling en het opstellen van de Strategische Visie. Het wordt vooral een dynamisch proces waarin het belang en randvoorwaarden van beide partijen wordt gerespecteerd. Uitgangspunt is samenwerking waarin we elkaar versterken in het bereiken van het doel. De gemeente wil verbinden, meedenken, kansen creëren, en waar mogelijk faciliteren op  financieel en ruimtelijk gebied.

3.1 Concrete rol van gemeente bij thema voedsel

Voor het thema voedselvoorziening is door de initiatiefnemers een programma opgesteld waarin zij de gemeente vragen om een faciliterende rol op zich te nemen, opdat groepen in de samenleving gericht met elkaar kunnen werken aan een duurzame voedselvoorziening. De gemeente kan zich vinden in die rol. Er zijn al veel voorbeelden van initiatieven van (groepen) burgers op het gebied van voedsel waar dit in de praktijk zo werkt:

- in de moestuinen Bronsbergen is een permacultuur tuin opgericht;

- er zijn 3 boomgaarden hersteld/gerealiseerd  door groepen bewoners die ook beheer voor hun rekening nemen;

- de pluktuin van Jan van Arragon;

- de voedselbanktuin van Yuri Federer waarin samengewerkt wordt met Buurtservice;

- website Pluk de Stad, een bewonersinitiatief die plukfruit in gemeente in kaart brengen;

- ideeën om in Waterkwartier en in Berkelpark een buurtmoestuin te realiseren;

- plannen op Helbergen voor stadslandbouw.

3.2 Ondertekening Agenda Stadslandbouw

Onlangs heeft wethouder La Rose de Agenda stadslandbouw 2013 ondertekend. Hiermee is bekrachtigd dat de gemeente op lokaal niveau ruimte biedt voor stadslandbouw, partijen verbindt die actief met stadslandbouw aan de slag willen gaan en de gemeente creëert experimenteerruimte voor vernieuwende initiatieven. Daarnaast is aan de Rijksoverheid gevraagd om mee te denken hoe stadslandbouw te stimuleren, kennis op te bouwen, bij te dragen aan het ontwikkelen en uitdragen van een visie omtrent stadslandbouw en tenslotte stadslandbouw te agenderen op de agenda van het Europees Landbouwbeleid.

Kanttekeningen

1.1 Het vinden van de goede balans

Voor alle partijen is het een uitdaging een goede balans te vinden van hoe duurzaam de maatregel of weg die men wil inslaan nu werkelijk is. Neem als voorbeeld het thema voedsel; Biologisch boeren is  prachtig, maar de schaduwkant is dat veel meer areaal nodig is om een bepaalde produktieomvang te bereiken. Juist door intensieve landbouw hebben op de wereld  meer mensen voldoende eten. En ofschoon stadlandbouw vanuit voedsel een duurzame invulling is voor braakliggende terreinen, moet wel telkens de afweging worden gemaakt wat er met een braakliggend terrein gaat gebeuren. Want zo zijn bijv. zonnepanelen een duurzame invulling die van belang is om de doelstelling Zutphen Energieneutraal te realiseren. Of  is het inzaaien met grassoorten (bijv.olifantengras) van braakliggende terreinen een duurzame invulling voor natuur (thema 1) en energie. Olifantengras,  momenteel geteeld op Forte de Pol,  biedt bescherming voor vogels en dieren en heeft een hoge energetische waarde.

Deze samenwerking biedt de mogelijkheid om het maatschappelijk debat over het vinden van deze balans te voeren en op grond daarvan steeds een zorgvuldige afweging te maken.

2.2 niet te hoge verwachtingen wekken

De zoektocht naar de invulling van de nieuwe rol van de gemeente in dit proces vergt tijd en aandacht. Tegelijkertijd staat de beschikbare capaciteit als gevolg van de bezuinigingen op formatie onder druk. Dit is een belangrijk aandachtspunt ten aanzien van het wekken van verwachtingen bij de partners.

Uitvoering/Communicatie/Vervolgtraject

Naast team Omgeving zal ook cluster Strategie actief betrokken zijn zodat er aansluiting is met het opstellen van de Strategische Visie. Voor de invulling van de thema’s nemen de opstellers van de visie het initiatief. Middels bijeenkomsten worden diverse partijen en gemeente uitgenodigd deel te nemen. Team omgeving zal samen met Strategie contactpersoon zijn voor de initiatiefnemers. Afhankelijk van het  thema of project worden meerdere  mensen uitgenodigd binnen de organisatie.

Aan de gemeenteraad wordt voorgesteld om eerst tijdens een beeldvormende sessie een gesprek met de initiatiefnemers en college te voeren en vervolgens een oordeel te vormen. Dit past bij het partnerschap dat we voor ogen hebben.

Financiën

Er zijn voor nu geen financiële kosten te verwachten.

Bijlagen

7731 Duurzame Voedselvoorziening Zutphen
7731 Veranderen en Verduurzamen Hier & Nu

Ontwerp

Besluit

Griffienummer: 2013-0157

De raad van de gemeente zutphen,


gelezen het voorstel van het college van burgemeester & wethouders van 30 oktober 2013 met nummer 7731;



b e s l u i t :

  1. de visie ‘Veranderen en Verduurzamen Hier en nu’ te omarmen als een waardevol initiatief uit de Zutphense samenleving dat bijdraagt aan een duurzamer Zutphen;
  2. in te stemmen met de werkwijze van het college om per uitgewerkt thema haar uitgangspunten en randvoorwaarden te bepalen en op basis daarvan het gesprek met de initiatiefnemers aan te gaan;
  3. kennis te nemen van de door het college bepaalde uitgangspunten en randvoorwaarden voor het al uitgewerkte thema Voedsel.

Aldus besloten in de openbare vergadering van

de raad van de gemeente zutphen,

gehouden op:



de voorzitter,de griffier,

Forum van 18 november 2013


Toelichting griffie:
Vier Zutphense organisaties op het gebied van duurzaamheid hebben in het document ‘Veranderen en verduurzamen Hier& Nu’ hun visie weergegeven op verduurzaming van Zutphen en onderscheiden daarbij zeven thema’s. Het voornemen van deze organisaties is om voor al deze zeven thema’s een uitvoeringsprogramma te maken. Voor het eerste thema ‘Voedsel’ is nu een uitvoeringsprogramma uitgewerkt in het document ‘Duurzame voedselvoorziening Zutphen’. De raad wordt nu gevraagd om de documenten en geestdrift die in deze documenten besloten ligt te omarmen, deze leidraad te laten zijn voor gemeentelijk beleid binnen de door het college aangegeven uitgangspunten en randvoorwaarden en als gemeente een ondersteunende en faciliterende houding aan te nemen bij de uitvoeringsprogramma’s. Het college zal bij volgende thema’s steeds uitgangspunten en randvoorwaarden opstellen op basis waarvan de gesprekken met de 4 organisaties zullen worden aangegaan.
Raadsadviseur: G.A.J. Winters

Datum: 18-11-2013
Tijd: 19:00 - 20:00
Zaal: Commissiekamer
Behandeling: Oordeelsvormend
Openbaarheid: Openbaar
Voorzitter: H.W. Hissink
Griffier: S.R. van Galen

Aanwezig namensNaam
PvdAF. Hatzman
StadspartijH.I. Hamming
VVDW.P. van Stockum
GroenLinksC. Oosterhoff
D66
BurgerbelangA.W. Jansen
CDAK.M. Warmoltz
SPJ.J. Kosters
ChristenUnieA. Oldenkamp
StadsbelangB.A.M. Berg

Portefeuillehouder(s): P Withagen
Ondersteuners: B. Habets
Pers: nee
Publiek: 30 personen
Insprekers: ja

Verslag van de vergadering

De voorzitter heet iedereen welkom en in het bijzonder de inspreker de heer Reeuwijk en de Evangelische Omroep, die vanavond een filmopname zal doen, mits de raadsleden hier geen bezwaar tegen hebben (de raadsleden hebben geen bezwaar). De voorzitter geeft het woord aan de heer Reeuwijk.

De heer Reeuwijk neemt het woord en spreekt namens de Visiegroep Duurzaam Zutphen, Atelier 3D, Transition Town Zutphen en SlowFood Ijsselvallei. Zij hebben het initiatief genomen om een visie op te stellen om de transitie naar een duurzame samenleving te versnellen. De visie omvat zeven thema’s, waarvan het eerste thema Voedsel verder uitgewerkt is in een uitvoeringsprogramma. De initiatiefnemers willen graag met veel mensen samen aan dit transitiescenario werken en vragen de gemeente om mee te doen. De tekst van de heer Reeuwijk is bij dit verslag bijgevoegd.

De voorzitter geeft gelegenheid om vragen aan de heer Reeuwijk te stellen.

De Stadspartij wil weten of de beeldvormende bijeenkomst, waar het raadsvoorstel over spreekt, al in voorbereiding is.

De heer Reeuwijk beaamt dit en geeft aan dat per thema een bijeenkomst wordt georganiseerd met onder meer specialisten.

De VVD vraagt wat de initiatiefnemers precies van de gemeente vragen, hoe ziet de faciliterende rol er uit?

De heer Reeuwijk vraagt de gemeente het initiatief te omarmen, de burgers een kans te geven hun werk  te doen, bijvoorbeeld door mensen te koppelen(er wordt bijvoorbeeld niet om vier ton subsidie gevraagd). En om qua beleid rekening te houden met het visiedocument.

De voorzitter geeft het woord aan het college.

Het college geeft aan dat hier een gemeenschappelijke visie is aangeboden. Het college heeft geprobeerd invulling te geven aan de nieuwe rol van de gemeente, waaronder de rol van faciliteren. In het voorstel is getracht daar al iets invulling aan te geven. Het college wil de invulling verder samen met partijen vormgeven, maar wil een deel van de invulling bij deze partijen laten. Het college wil hierover in gesprek met de raad.

De ChristenUnie vraagt wat het college in het kader van ontwikkeling in samenspraak gaat doen om te voorkomen dat partijen gefrustreerd raken.

BurgerBelang vindt het een fantastische ontwikkeling dat dit in samenspraak naar het bestuur is gebracht. Het document laat echter onvoldoende zien wat het betekent voor de onderwerpen die nog besproken moeten worden.

Het college antwoordt nog niet te weten hoeveel dit ambtelijk zal vragen. Er zit uiteraard veel spanning op in verband met de krimpende overheid. Als het gaat knellen, dan wordt dit aan de raad voorgelegd.

De PvdA is blij met het voorstel en vraagt of er ideeën zijn over samenwerking met andere partijen.

Het college weet dat er brede samenwerking wordt gezocht met andere partijen. Het feit dat wij laten zien dit belangrijk te vinden, kan al meewerken om andere partijen mee te krijgen.

De VVD vindt dit een prachtig voorbeeld van  een participatiesamenleving die niet afwacht, maar het voortouw neemt. Zij vragen om te helpen bij het landen van de ideeën bij een breder publiek.  Als dit de rol van de gemeente is, dan stemt de VVD hier van harte mee in. Als minder regels in verordeningen daarbij zouden helpen, dan is het goed om daar wat aan te doen. Welke uitspraak van de raad vraagt het college om dit in gang te zetten?

De ChristenUnie geeft aan dat als de gemeente een participatiesamenleving wil, zij daarvoor moet gaan en niet alleen wat regels moet aanpassen.

Volgens de VVD gaat het hier om cultuur en motivatie. De vraag aan de overheid is hier om te helpen om het bij een breder publiek te laten landen. Als er regels in de weg staan, dan moeten we daar wat aan doen.

Het college geeft aan niet in alles mee te gaan wat groepen bedenken, er moet altijd afgewogen worden waar belangen elkaar raken. Met dit voorstel beogen we er open en flexibel in te gaan. Waar beleids- of financiële kaders niet ruim genoeg zijn, moeten we per initiatief bepalen of we deze willen verruimen. Het is een weg die we samen moeten gaan en als we een stap verder zijn en er wordt een flinke ambtelijke inzet of verruiming van de kaders gevraagd, dan zal het college dit voorleggen aan de raad.

De ChristenUnie snapt dit, maar er is een dilemma: In principe is bestaand beleid voor behoud wat is, maar een innovatief initiatief als dit vraagt om meer ruimte.

GroenLinks stelt een brede maatschappelijke discussie voor. Het is aan de raad om beleidskaders aan te passen.

Het college geeft aan dat  de bedoeling van dit voorstel is om als college en raad de wil en intentie uit te spreken. Waar het kan gaan wringen, daar moet je dan naar willen kijken en ruimte geven. Het gaat hier nu om het doen, daar zit de kracht. We moeten proberen ruimte te vinden en lef en durf te hebben om de grenzen op te zoeken.

GroenLinks benadrukt dat juist bij het thema voedsel de kaders niet heel vastliggen en daar dus ruimte is.

De SP vindt het een fantastisch initiatief. Het wordt een lange adem, maar goed dat het in gang gezet is.

De Stadspartij vindt het een prachtig initiatief. Goed dat de gemeente dit samen wil doen. We moeten niet het effect op de werkgelegenheid onderschatten, dit is een duurzame ontwikkeling. Is het college tegen biologisch boeren gezien het college een kanttekening hierover heeft geplaatst in het raadsvoorstel?

Het college antwoordt dat dit niet zo is. Met deze kanttekening wil het college schetsen dat als we braakliggende gronden hebben, we af moeten wegen wat we willen. Wat het meest duurzaam is, is moeilijk te bepalen. De uitdaging ligt er voor ons om niet te strak in te zetten, als er initiatieven zijn, dan stappen durven te zetten.

GroenLinks geeft aan dat de discussie vooral moet gaan over of dit beter of duurzamer is dan dat. Dat is niet eenvoudig.

De VVD vraagt aan de Stadspartij welke rol hij de gemeente toedicht.

De Stadspartij antwoordt dat de gemeente 1) in gesprek moet gaan, 2) samen een plan van aanpak op moet stellen en 3) moet faciliteren.

De VVD wijst de Stadspartij erop dat de heer Reeuwijk niet aan de gemeente heeft gevraagd om plannen te maken.

De Stadspartij antwoordt dat hij niet heeft gezegd dat de gemeente dingen moet uitvoeren. De beeldvorming met de raad is heel belangrijk.

De Stadspartij heeft een opmerking over de financiën: in het raadsvoorstel staat dat er voor nu geen financiële kosten te verwachten zijn. Echter voor het programmamanagement wordt een financiële bijdrage gevraagd van 10.000,- euro per jaar tot en met 2015. Als er nu positieve signalen komen vanuit de raad, is het college dan bereid met een startbedrag te komen?

Het college heeft gezegd geen 10.000,- euro subsidie te willen verstrekken, want we leggen nu de laatste hand aan de huurovereenkomst met Atelier3D. Het betreft een maatschappelijke huurprijs waaraan een aantal doelstellingen worden gekoppeld. Het initiatief Zutphen in Transitie past precies binnen deze doelstellingen.

Stadsbelang wijst erop dat Atelier 3D al heel veel neerzet op duurzaamheidvlak. Wanneer is voor Atelier 3D duidelijk dat zij de doelstellingen uit de huurovereenkomst hebben bereikt?

Het college antwoordt dat het aan Atelier 3D is om concrete doelen aan te geven. Het college kijkt dan hoe dit gaat. We willen vooraf niet vastleggen waaruit dit moet bestaan.

Stadsbelang benoemt dat we uit moeten kijken voor willekeur. Moeten we niet duidelijkheid geven aan de Atelier 3D ondernemers?

De ChristenUnie vindt dat het juist willekeur zou zijn als we dit initiatief zouden subsidiëren. De vraag is welke van onze duurzaamheidstaken Atelier 3D zou kunnen invullen als onderdeel van de doelstellingen uit de huurovereenkomst.

De Stadspartij geeft aan dat als we dit allemaal een belangrijk project vinden, dat het niet zo moet zijn dat het zou stranden omdat we nu geen geld hiervoor hebben. Als de raad geen gelden geeft, dan zou misschien sponsorgelden iets zijn.

De PvdA is verbaasd, want de heer Reeuwijk heeft aangegeven dat dit belangrijke initiatief niet om geld vraagt. De wethouder noemde eerder al de krimpende overheid. Volgens PvdA moet je dan als gemeente op je handen gaan zitten en niet meer uitgeven.

Het college benoemt dat we richting geven aan wat Atelier 3D zou moeten gaan doen. Zij vindt het belangrijk de uitvoering bij Atelier 3D neer te leggen. Pas als zij te ver daarvan afwijken, dan moeten we bijsturen. Als Atelier 3D andere prioriteiten geeft opdat het thema voedsel niet van de grond komt, dan is dat jammer. Maar moeten we dan gaan subsidiëren? We moeten afwegen of dat dan nodig is.

Het CDA vindt het een goed initiatief en een bijzondere samenwerking en wil graag weten in hoeverre partijen openstaan voor commerciële activiteiten, en waar partijen bang voor zijn om tegenaan te lopen bij de gemeente.

GroenLinks vindt het een geweldig initiatief. Hulde voor wat nu voor ligt.

Aanwakkeren op deze thema’s is nu nodig, want de gemeente worstelt met enkele van deze thema’s. Daarom is het juist goed dat de initiatiefnemers het voortouw nemen.

We moeten afwachten en kijken wat er uitkomt wat betreft de uitwerking of ruimte maken in beleid.

GroenLinks denkt dat het verstandig is om ambtelijk uit te zoeken of het interessant is om aan te sluiten bij het initiatief Achterhoek 2020, een initiatief om het platteland aantrekkelijk en klimaatbestendig te houden.

Het college vindt het een goed idee om de initiatiefnemers hiernaar te laten kijken en ambtelijk kunnen we hier ook naar kijken.

Stadsbelang vindt het een goed initiatief, want het is een verandering van onderaf. Er gebeurt al veel in Zutphen, goed om dit allemaal bij elkaar te brengen. Stadsbelang benoemt dat er gesproken is over ruimere kaders. Zij wil dit nuchter houden. Het is aan de raad om de kaders helderder te krijgen en het moet duidelijk worden wat we ambtelijk kunnen doen. Stadsbelang verwijst naar het bedrijfsplan van Atelier 3D.

GroenLinks benadrukt dat zij het over beleidskaders had, niet over budgetkaders.

Stadsbelang geeft aan dat beleids- en financiële kaders hand in hand moeten gaan. Volgens Stadsbelang zijn er in den lande initiatieven om biologische landbouw toe te passen in leegstaande panden. Is het college bereid hier naar te kijken?

Het college antwoordt panden liever bezet dan leeg te hebben. Dit moet per pand bekeken en afgewogen worden. Als een politieke discussie wenselijk is, gaat het college naar de raad. Het college wil met open blik kijken naar initiatieven.

De voorzitter vraagt of dit voorstel rijp is voor de raad. Alle partijen vinden het rijp voor de raad, waarbij de PvdA erop wijst dat we moeten oppassen dat we het niet dood beredeneren. De ChristenUnie wil aan de heer Reeuwijk meegeven dat de initiatiefnemers het beste alle partijen tegelijk kunnen benaderen.

De voorzitter dankt de aanwezigen en sluit de vergadering.


Bijlagen


Advies

Voldoende besproken. Verder debat in de raad


Raad 2 december 2013 (21:30 - 23:00)

Verslag van de vergadering

Zie de bijlage.


Bijlagen:
Handelingen raad 2 december 2013

Besluit

Aangenomen

Zonder hoofdelijke stemming
Geen amendementen ingediend


Deze pagina

  • a
  • a
  • a
  • tekstgrootte

Behandeld in

  • Bezoekadres: 's Gravenhof 2, 7201 DN Zutphen
  • Postadres: Postbus 41, 7200 AA
  • Telefoon: 140575
  • Email: info@zutphen.nl