Pagina delen

Voornemen tot opheffen GR Het Plein

Inhoud

Zie bijlage.

Bijlagen

Behandeld in Forum van 20 november 2017 Naar boven

Toelichting griffie

De colleges van B&W van de gemeenten Lochem en Zutphen hebben besloten voornemens te zijn de Gemeenschappelijke Regeling Het Plein op te heffen. Ontwikkelingen binnen beide gemeenten (in Zutphen zijn dat o.a. de oprichting van het Werkbedrijf, de herijking van de visie op de toegang sociaal domein en de herpositionering van de huishoudelijke hulp) hebben geleid tot gesprekken over het toekomstscenario voor Het Plein. Dit heeft bij het bestuur van Het Plein geleid tot de keuze voor ontmanteling van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Het Plein. De colleges van Lochem en Zutphen hebben vervolgens het besluit genomen voornemens te zijn de GR Het Plein op te heffen.

De raad heeft de gelegenheid om het college nader te bevragen over het besluit tot voornemen tot opheffen van GR Het Plein. In de loop van 2018 volgt een definitief besluit tot opheffen van GR Het Plein en heeft de raad gelegenheid om daarover wensen en bedenkingen te geven (art. 31 WGR).

NB: Dit onderwerp staat geagendeerd in een 'sociaal blok' waarin ook de onderwerpen 'Bestuurlijk arrangement Het Plein', 'Begrotingswijziging Het Plein' en 'Aanvraag aanvullende uitkering vangnetregeling' staan geagendeerd.

Raadsadviseur: H Nijkamp

Datum 20-11-2017 Tijd 19:00 - 21:00
Zaal
Burgerzaal
Behandeling
Informerend
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
G.V.C. Boldewijn
Griffier
M van den Berg-Platzer
Notulist
More Support
Aanwezig namens Naam
BurgerbelangM.G.S. Siemes
SP
D66G.I. Timmer
PvdAJ. Bloem en M.M.M. Moester
GroenLinksL. Luesink en M.T.E. Westerik
StadspartijD. Bogerd
VVDA. van Dijk en B. van der Veen
CDAK.M. Warmoltz
ChristenUnieA. Oldenkamp
BewustZWA.W. Jansen
Lijst van Vliet
Fractie Pepers en VerwoortA.IJ. Pepers

Verslag van de vergadering

De voorzitter licht toe dat de Colleges van Zutphen en Lochem voornemens zijn om de GR Het Plein op te heffen. Ontwikkelingen binnen de beide gemeenten hebben geleid tot gesprekken over het toekomstscenario. Dit heeft bij het bestuur van Het Plein geleid tot de keuze voor ontmanteling van de gemeenschappelijke regeling. In de loop van 2018 volgt een definitief besluit tot opheffing van de GR. De raad krijgt de gelegenheid om wensen en bedenkingen in te dienen.

De voorzitter meldt dat voor dit onderwerp een inspreker is aangemeld, zijnde de heer Van der Laan. Hij voert het woord namens de ondernemingsraad, OR, van GR Het Plein. Inspreker krijgt het woord.

 Inspreekreactie

De heer Van der Laan wijst op de oprichting van de Bijzondere OR, BOR, in 2016 in verband met het samengaan van de organisaties van Delta en Het Plein. De betrokken partijen hadden hier toentertijd positieve verwachtingen bij.

In november 2016 verscheen de nota ‘Het Plein op Orde’. Middels een kwaliteitsimpuls moest Het Plein op orde worden gebracht. Alle energie van de medewerkers van Het Plein was gericht op de nieuwe situatie en zij wilden met volle kracht vooruit.

In juni 2017 verscheen ‘Werken in de Wijk’, wat eveneens als een mooie stap binnen het sociale domein wordt beoordeeld.

In september 2017 is besloten tot het oprichten van een Zutphens Werkbedrijf per 1 januari 2019. In november volgt het voorgenomen besluit tot liquidatie van Het Plein Zutphen - Lochem per 1 januari 2019. In de periode 2010 en 2017 hebben de medewerkers van Het Plein te maken gehad met vier directeuren.

Inspreker geeft aan, dat al deze ontwikkelingen veel impact hebben op de medewerkers en het gezicht van Het Plein. Hij heeft daar inmiddels een blog over geschreven en citeert daaruit een aantal reacties: ‘En houd jij je baan nog wel?

Een van de eerste vragen van mijn vrouw: ‘Ben je niet bang voor je baan?’

‘Hoe is de sfeer nu op Het Plein?’ ‘Wat gaat er gebeuren?’

Het blog bevat veel vragen en weinig antwoorden, hetgeen vanzelfsprekend onbevredigend is. Het Plein is straks verleden tijd en de vraag is wat hiervoor in de plaats komt. De medewerkers willen graag helderheid en transparantie over wat er gaat gebeuren en vragen zich af wat het effect is op de dienstverlening voor de burgers in Zutphen en Lochem.

Spreker refereert aan de bijeenkomst op 24 november 2016 waar werd gesproken over een nieuw Plein met andere ambities en uitdagingen. Dat er nu op deze wijze moet er worden geschakeld, wordt als zwaar ervaren. Er komt geen nieuw Plein, maar een ander Plein. De boodschap was weliswaar verwacht, maar het is anders nu er sprake is van een keiharde realiteit. De ongebreidelde kritiek in de media op Het Plein raakt alle medewerkers.

“De medewerkers moeten zichzelf niet als slachtoffer zien, maar het heft in handen nemen en niet bij de pakken neer gaan zitten. Initiatief nemen en kritisch zijn op jezelf en anderen en je talenten in blijven zetten voor de klant”. Dit zijn aanbevelingen die inspreker op het blog heeft geschreven.

Inspreker roept op het proces van liquidatie zorgvuldig en transparant te laten verlopen. De OR vraagt een zorgvuldige procedure te doorlopen bij het weghalen van taken, die nu bij Het Plein zijn belegd en een realistische planning aan te reiken zodat de OR tijdig advies en instemming kan leveren. De OR heeft geen zeggenschap, maar wel medezeggenschap en die rol gaat de OR ten volle benutten.

Er is sprake van roerige tijden, maar de situatie biedt mogelijk ook kansen. Deze kansen zijn nu echter voor de medewerkers nog niet zichtbaar.

De OR wil proactief meedenken in het proces en daarin gevraagd en ongevraagd advies geven. De OR streeft naar een constructieve samenwerking, ook om te zorgen voor een goed communicatietraject richting ondernemers en burgers.

GroenLinks vraagt wat inspreker bedoelt met ‘een realistische planning’.

De heer van der Laan geeft aan benieuwd te zijn of het tijdspad haalbaar is voor de ontvlechting van de verschillende onderdelen. Realisme en ambitie moeten in evenwicht met elkaar zijn.

D66 verwijst naar de kritiek die in de media op Het Plein is geuit. De fractie betreurt dat medewerkers van Het Plein met weinig respect worden behandeld en op deze wijze publiek wordt gemaakt.

De heer van der Laan wijst erop dat het blog is bedoeld om Het Plein een gezicht te geven. Niet alles wat over Het Plein in de krant staat, is correct. De medewerkers staan altijd klaar voor hun klanten.

ChristenUnie is benieuwd of de OR al bezig is met de voorbereiding van de eerste adviezen.

College wijst er op dat er in dit traject van liquidatie een speciale regeling is, waarbij de OR een sterke positie heeft. Het DB van Het Plein wil dit traject ook echt samen met de OR doorlopen. Het zou vreemd zijn als de advisering tussen OR en DB op tafel van de gemeenteraad terechtkomt. Dat zou een vreemde rolvermenging betekenen.

PvdA stelt dat bij Het Plein tachtig procent naar wens verloopt en twintig procent niet goed gaat. Een dergelijke verhouding is eigenlijk in iedere goede organisatie normaal. Spreker heeft begrip voor de gevoelens naar aanleiding van de kritiek in de media. De fractie vraagt wat de OR nodig heeft voor een transparante en zorgvuldige ontvlechting.

De heer Van der Laan wenst transparantie in de contouren met betrekking tot de bewegingen die het personeel gaat maken, onder andere naar het Werkbedrijf, een huishoudelijke hulpstichting of het expertisecentrum.

College meldt in reactie hierop, dat de directeur van Het Plein opdracht heeft gekregen om een plan op te stellen voor het herbeleggen van de taken. De term ‘liquidatie’ roept sterke gevoelens op en daarom gebruikt het College bij voorkeur de term ‘herbeleggen’. Het College heeft alle begrip voor de vragen van de OR. De hoop is dat in maart 2018 helderheid kan worden gegeven over personeelsaangelegenheden en overnamevraagstukken. Dit loopt ongeveer synchroon met de opdracht die de directeur van Het Plein heeft gekregen.

Ook bij het College bestaan vraagtekens over de haalbaarheid van termijnen. Ook in de zienswijze heeft het College daarop gewezen en aangegeven dat er pas kan worden overgegaan tot opheffing als er een goed alternatief beschikbaar is voor de taken van Het Plein.

VVD refereert aan de opdracht voor de directeur van Het Plein in relatie tot de begrotingswijziging van Het Plein, die zojuist is behandeld. Daarin gaat het om een overschrijding van de bedrijfsvoeringkosten ad anderhalf miljoen euro. De VVD vraagt welke opdracht de directeur heeft gekregen om ervoor te zorgen dat de transitie wordt doorgevoerd, zonder dat in de komende periode sprake zal zijn van tegenvallers van een vergelijkbare omvang.

College legt uit dat de opdracht van de directeur tweeledig is. Ten eerste, moet hij zorgen dat de dienstverlening aan de klanten in 2018 op orde blijft. Ten tweede, moet hij een liquidatieplan opstellen en uitvoeren. In verband met het begrotingstekort 2017 is de directeur gevraagd om voor de begroting 2018 mogelijke keuzes ten aanzien van die begroting voor te leggen met als doel bepaalde keuzes te kunnen maken waardoor de kosten naar beneden kunnen worden bijgesteld, dan wel te komen met een realistische schets voor de begroting 2018. In de begroting van de gemeente Zutphen is inmiddels een maatregel getroffen, zijnde een ongelabelde ophoging van het budget voor Het Plein van twee miljoen euro, voor het geval dit nodig mocht zijn.

VVD beschouwt deze mogelijke ophoging als een ‘stroppot’. De kern van de zorg van de VVD is gelegen in de vraag hoe de organisatie in termen van bedrijfsvoering de kosten weer onder controle kan brengen.

College licht toe dat de overschrijding van anderhalf miljoen euro in feite uit twee posten bestaat, te weten ICT en extra werkplekken als gevolg van de extra klanten in het afgelopen jaar. Met name over de post ICT bestaan ook bij het College zorgen. De wethouder weet niet hoe die kosten binnen een jaar kunnen worden bijgesteld. Aan de afdeling ICT van de gemeente is gevraagd om een memo voor het College op te stellen inzake ICT-vraagstukken. Dit memo zal ook aan de raad worden toegestuurd.

BewustZW heeft er begrip voor dat het toekomstbeeld momenteel nog enigszins vaag is. Het is wel belangrijk dat de raad, het DB, de cliënten, maar zeker ook de medewerkers weten op welke termijn er duidelijkheid ontstaat over de toekomst.

College stelt dat de vorige directeur van Het Plein was aangesteld om Het Plein op orde te brengen. Dit is voor een belangrijk deel gelukt. Bovendien is de dienstverlening richting klanten niet verslechterd. Het College is het ermee eens dat de klant zo min mogelijk moet merken van de transitie, maar dit zal niet voor honderd procent te voorkomen zijn. In 2018 verandert er echter nog niets. Wat betreft de helderheid voor klanten, ondernemers en andere partners van Het Plein vanaf 2019, is de raad zelf ook voor een belangrijk deel aan zet met het vaststellen van een visie en een organisatieplan. Als voorzitter van het DB steekt spreker de hand in het vuur als het gaat om de capaciteiten van de huidige directeur.

PvdA acht het Forum niet de plaats om uitspraken te doen over de capaciteiten van de directeur van een GR. Het is cruciaal dat deze ontvlechting goed verloopt, maar de benodigde expertise daarvoor is de gemeente vreemd, terwijl deze ontvlechting bijna de helft van de begroting van Zutphen uitmaakt. De fractie roept op hier de beste mensen voor in te zetten, niet alleen bij Het Plein, maar ook binnen de gemeente. Gevraagd wordt of er binnen het Focustraject hiertoe mogelijkheden zijn.

College licht toe dat de opdracht aan de directeur van Het Plein ook de opdracht bevat om aan te geven welke expertise de directeur nodig heeft om deze ontvlechting goed te laten verlopen. Het is bij het College niet bekend of de gemeente zelf de juist expertise in huis heeft. De verwachting is dat voor een deel ook expertise van buiten de gemeente nodig zal zijn. Dit zal ook het geval zijn voor de herijking van de visie op het sociaal domein en de voorstellen met betrekking tot huishoudelijke hulp.

VVD heeft meer behoefte om in z’n algemeenheid te spreken over het voornemen tot opheffing van Het Plein. Tot nu toe wordt slechts over onderdelen van die opheffing gesproken. De VVD kan zich voorstellen dat de GR gebonden is aan regels, statuten en termijnen, maar dat staat los van de dagelijkse gang van zaken. De VVD had graag een andere insteek gezien om dit in de openbaarheid te brengen. Er zijn veel vraagtekens geplaatst omdat er formeel een aantal zaken moest worden afgekaderd, terwijl ondertussen ook met een aantal inhoudelijke onderwerpen wordt geworsteld. De VVD stelt dat de bereidheid om afspraken te maken over onderdelen van deze ontvlechting minder groot is, als niet bekend is in welke context dit gaat gebeuren.

College heeft begrip voor de redenering van de VVD. Het voornemen tot het opheffen van de gemeenschappelijke regeling Het Plein komt voort uit het besluit van de gemeente Zutphen voor de oprichting van een zelfstandig werkbedrijf en het besluit van de gemeente Lochem om op een andere manier te gaan werken. Als de samenwerking vervalt, delen de twee gemeenten niets meer in de gemeenschappelijke regeling en valt de basis voor samenwerking weg. Een andere manier van hiernaar kijken heeft er uiteindelijk toe geleid dat de samenwerking in Het Plein eindig is. De gemeente Zutphen heeft meer taken belegd bij Het Plein dan de gemeente Lochem. Dat betekent dat Zutphen antwoord moet krijgen op de vraag wat er met die taken gaat gebeuren. Het College heeft gekeken naar de drie toegangen binnen het sociaal domein en de vraag gesteld of de doelstellingen worden gehaald. Dit heeft geleid tot de constatering dat een nieuwe stap nodig is; dat is verwoord in de visie Toegang Sociaal Domein, die in de raad wordt behandeld. Separaat daarvan is het voorstel huishoudelijke hulp in behandeling genomen. Op dit moment lijkt het allemaal samen te vallen en is het lastig om onderdelen van elkaar te onderscheiden.

VVD constateert dat het onderdeel huishoudelijke hulp heeft geleid tot een enorme vertraging in het totale proces. De VVD is verbaasd dat het College nu ineens de Toegang Sociaal Domein naar voren brengt in relatie tot de nieuwe situatie van Het Plein, terwijl daar op 6 november niets over is gezegd. Daarmee blijft de vraag van de VVD overeind, namelijk in welk bouwwerk het geheel straks terechtkomt. De directeur moet de dienstverlening waarborgen, maar de VVD vreest dat dit een zeer lastige opdracht wordt als er telkens opnieuw onderdelen worden doorgevoerd. De VVD pleit voor het aanbrengen van veel meer samenhang.

ChristenUnie ziet de opdracht aan het bestuur als tweeledig. Enerzijds betreft dit de opdracht tot liquidatie van de organisatie en anderzijds betreft dit het continueren van de activiteiten waarvoor een nieuwe organisatie moet worden neergezet.

De fractie vraagt zich af of de zekerheid, die het College biedt - onder andere ten aanzien van de capaciteiten van de directeur - wel kan worden geboden. Het liquidatie proces voor een GR is buitengewoon ingewikkeld en kan leiden tot zaken waar tevoren helemaal niet aan is gedacht. Het is belangrijk dat gegeven ook te benoemen en te accepteren als raad. Het totaalplaatje betekent dat er een nieuw bedrijf tot stand moet komen.

D66 heeft behoefte om het plaatje in een breder perspectief te zien, met het einddoel voor ogen.

College sluit zich aan bij de inbreng van de ChristenUnie. Om die reden is er ook nog geen definitief besluit voor opheffing van de GR Het Plein genomen, maar is sprake van een voornemen om te besluiten tot opheffing. Het definitieve besluit wordt in mei 2018 genomen op basis van het dan voorliggende liquidatieplan met de bijbehorende planning en de plannen van beide gemeenten. Het College realiseert zich dat dit een ingewikkelde opgave is. De suggestie van D66 acht het College waardevol en spreker stelt voor om dit in een informeel overleg te organiseren.

Stadspartij stelt vast dat het inkomensdeel van Het Plein overeind blijft en de fractie vraagt of is gekeken naar de mogelijkheden van samenwerking op dat onderdeel.

College antwoordt dat de uitnodiging van Zutphen, om te kijken naar wat samen kan worden gedaan, op tafel blijft liggen. De gemeente Lochem is momenteel bezig met het uitwerken van een eigen businesscase en de verwachting is dat de voorstellen in april 2018 naar Zutphen komen. De bestaande werkgeversdienstverlening wordt voortgezet.

D66 vraagt of er naast de samenwerking met Lochem ook kan worden gekeken naar samenwerking binnen de regio Stedendriehoek op het sociaal domein.

College verwijst naar de al vrij vergaande samenwerking op het gebied van de Wmo. De wethouder zal de suggestie meenemen.

De voorzitter constateert dat het onderwerp voor dit moment voldoende is besproken.

Bijlagen

Advies

Stuk komt (nu) niet voor besluitvorming in de raad

Behandeld in