Pagina delen

Vaststellen Strategische visie sociaal domein Zutphen 'een sterke inclusieve samenleving'

Het college van burgemeester & wethouders stelt voor :

de Strategische visie sociaal domein Zutphen 'een sterke inclusieve samenleving' vast te stellen.

Inhoud

Inleiding/aanleiding

Gemeenten hebben sinds 1 januari 2015 meer verantwoordelijkheden en taken in het sociaal domein. De gedachte was dat zorg voor inwoners sneller, beter en tegen minder kosten gerealiseerd wordt door dit dichtbij inwoners te organiseren. Dit is een grote verandering die tijd kost en waar we middenin zitten. We staan voor de opgave doelen te realiseren binnen het gegeven financiële kader en te zorgen dat we het beschikbare budget op de best mogelijke manier inzetten. Dat vraagt om een andere manier van omgaan met inwoners en partners en om integraliteit binnen de gemeentelijke organisatie in het sociaal domein. Daarbij hoort een andere houding en gedrag, zowel van de gemeente als van partners en inwoners.

Op 7 oktober 2019 hebben wij opdracht gegeven tot herijking van de strategische visie sociaal domein. De raad is informerend betrokken en de Brede Adviesraad Sociaal Domein (BASD) gaf in een open gesprek richting en aandachtspunten mee. Intern is relevante informatie verzameld uit eerder, op deelgebieden, vastgestelde kaders. Ook lopende, actuele ontwikkelingen zijn in het herijken van de visie meegenomen. Er zijn bijeenkomsten geweest met medewerkers van zowel beleid als uitvoering.

Wij hebben in een tweetal bijeenkomsten het gesprek gevoerd over een visie die past bij de huidige ontwikkelingen binnen de gemeente. Dit alles leidde tot een ontwerp Strategische visie sociaal domein waarin verwoord is waarom een herijking nodig is en waar de gemeente Zutphen voor gaat en waar zij voor staat.
Aan deze visie en missie zijn leidende principes gekoppeld die, in samenhang met en in aansluiting op onze wettelijke taken, de 'kaders' vormen die richting geven aan beleid en handelen. Een overzicht van wettelijke taken is opgenomen als bijlage 1 bij de visie. De ontwerp Strategische visie sociaal domein is tijdens het Forum van 17 februari 2020 besproken. Tegelijkertijd is het ontwerp naar de BASD gestuurd met het verzoek om een advies. Het ontwerp is daarna nog mondeling toegelicht aan de leden van de BASD.

Zowel de opmerkingen van het Forum als het advies van de BASD hebben geleid tot wijzigingen van de visie. Het gaat met name over de verdere uitwerking van de strategische visie in een uitvoeringsagenda, over de rol van de gemeente en over preventie en onorthodoxe oplossingen. Zie bijlagen voor de verwerking van de opmerkingen tijdens het informerend Forum en het advies van de BASD.

Beoogd effect

De Strategische visie sociaal domein Zutphen ‘een sterke inclusieve samenleving’ is de kapstok voor het realiseren van de opgaven in het sociaal domein. Het geeft woorden aan de richting die de gemeente op wil met het sociaal domein. Daarbij wordt ingezet op het versterken van de transformatie: van “zorgen voor” inwoners naar “zorgen dat” inwoners in staat zijn om voor zichzelf te zorgen.

Het sociaal domein is niet los te zien van andere beleidsterreinen, we werken aan integraliteit en afstemming. Deze strategische visie is de meetlat waar we alle beleidsterreinen langsleggen, zoals bijvoorbeeld sport en wonen.

Argumenten

1.1 Een strategische visie geeft richting.
De gemeente Zutphen staat voor een aantal zware opgaven, zowel inhoudelijk als financieel. De Strategische visie sociaal domein Zutphen ‘een sterke inclusieve samenleving’ geeft hier richting aan. Deze visie wordt gebruikt als paraplu waar alle deelnotities logischerwijze uit voortvloeien.

1.2 De strategische visie is een bondige weergave van de visie, missie en leidende principes die de paraplu zijn voor toekomstig beleid.
De gemeente stimuleert dat zo veel mogelijk mensen actief meedoen, werken om in hun eigen onderhoud en dat van hun gezin te voorzien, zelf regie voeren over hun leven en ook bijdragen aan het welbevinden van anderen. De inzet van de gemeente is gericht op normaliseren; een zorg- of hulpvraag niet vanzelfsprekend ‘medisch’ oplossen en voorkomen dat (zware) geïndiceerde zorg en ondersteuning nodig is. Er is een vangnet voor inwoners die het (tijdelijk) niet op eigen kracht redden. De ondersteuning en zorg is op maat, voor inwoners zo dichtbij mogelijk, zo licht als mogelijk, maar zwaar als het moet. Het is belangrijk om effectief en efficiënt (samen) te werken, zo bieden we sneller betere zorg en besparen we kosten. Doelen worden gerealiseerd binnen het gegeven financiële kader, het beschikbare budget wordt op de best mogelijke manier ingezet.

1.3 De BASD heeft input geleverd op de strategische visie.
Het is belangrijk dat de strategische visie draagvlak heeft. Dit is geregeld via interne consultaties van zowel de beleidskant, als de uitvoeringskant, via de discussie in het Forum en via gesprekken en de adviesaanvraag van de BASD.

Communicatie/Vervolgtraject/Uitvoering

Na vaststelling van de Strategische visie sociaal domein Zutphen ‘een sterke inclusieve samenleving’ wordt dit gecommuniceerd naar inwoners en maatschappelijke partners. De strategische visie Sociaal domein Zutphen ‘een sterke inclusieve samenleving’ wordt met onze maatschappelijke partners gedeeld. Hiervoor maken we een communicatieaanpak, omdat wij onze partners -waar mogelijk- willen betrekken bij onze strategische visie.

Voor inwoners is de strategische visie op dit moment nog niet relevant, dat wordt het pas als onze manier van werken anders gaat worden. Dan merken inwoners iets van de visie en informeren wij de inwoners over onze nieuwe manier van werken.

De strategische visie fungeert als een paraplu. De nadere invulling wordt concreet in onderliggend beleid op deelterreinen. De prioritering van de activiteiten nemen we op in een uitvoeringsagenda. Voorgesteld wordt om dit tijdens een Forum te bespreken nadat de strategische visie is vastgesteld door de raad.

Rapportage/evaluatie

Er komt een uitvoeringsagenda. De wijze van evaluatie wordt hierin meegenomen.

Financiën

De strategische visie brengt inhoudelijke richting en focus aan in het sociaal domein waardoor er meer balans ontstaat tussen inkomsten en uitgaven.

Bijlagen

  1. Strategische visie sociaal domein Zutphen ‘een sterke inclusieve samenleving’
  2. Bijlage 1 Overzicht wettelijke taken sociaal domein
  3. Bijlage 2 Positieve gezondheid
  4. Verwerking reacties forum 17 februari 2020
  5. Advies BASD en reacties hierop

Bijlagen

Ontwerp

Besluit

Griffienummer: 2020-0029

De raad van de gemeente zutphen,


gelezen het voorstel van het college van burgemeester & wethouders van 24 maart 2020 met nummer 151654



b e s l u i t :

de Strategische visie sociaal domein Zutphen 'een sterke inclusieve samenleving', inclusief bijlagen, vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van

de raad van de gemeente zutphen,

gehouden op:



de voorzitter, de griffier,

Behandeld in Forum van 23 april 2020 Naar boven

Toelichting griffie

Gemeenten hebben sinds 1 januari 2015 meer verantwoordelijkheden en taken in het sociaal domein. Zowel van de gemeente als van partners en inwoners hoort daar een andere houding en gedrag bij. Op 7 oktober 2019 heeft het college opdracht gegeven tot herijking van de strategische visie sociaal domein. Er zijn bijeenkomsten geweest met medewerkers van zowel beleid als uitvoering. Het college heeft in een tweetal bijeenkomsten het gesprek gevoerd over een visie die past bij de huidige ontwikkelingen binnen de gemeente. Dit alles heeft geleid tot een ontwerp Strategische visie sociaal domein waarin verwoord is waarom een herijking nodig is en waar de gemeente Zutphen voor gaat en waar zij voor staat. De ontwerp Strategische visie sociaal domein is tijdens het Forum van 17 februari 2020 besproken. Tegelijkertijd is het ontwerp naar de BASD gestuurd met het verzoek om een advies. Zowel de opmerkingen van het Forum als het advies van de BASD hebben geleid tot wijzigingen van de visie.

De raad wordt voorgesteld de Strategische visie sociaal domein Zutphen 'een sterke inclusieve samenleving', inclusief bijlagen, vast te stellen.

Het vaststellen van beleid is is een bevoegdheid van de raad op grond van artikel 110 lid 1 sub b van de Gemeentewet in samenhang met artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht.

Raadsadviseur: M.J.E. van den Berg-Platzer

Datum 23-04-2020 Tijd 19:00 - 20:00
Zaal
videoconference
Behandeling
Oordeelsvormend
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
F.J.G.M. Manders
Griffier
M.J.E. van den Berg-Platzer
Aanwezig namens Naam
GroenLinksF.J. Overbeek
SPS.G.J.G. de Groen
PvdAJ. Bloem
BurgerbelangE Yildirim
D66I van Dijk
VVDJ Lok
CDAK.M. van Wamel
StadspartijG.J.H. Pelgrim
BewustZWA.W. Jansen
ChristenUnieA. van Dijken
Kies Lokaal Zutphen WarnsveldP.I. Ackermans

Verslag van de vergadering

Voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom.

College, wethouder Ten Broeke: De laatste versie was een concept versie, daar hebben we uitgebreid bij stilgestaan, alle op- en aanmerkingen zijn toegevoegd en bijgewerkt. De bedoeling is dat dit visiestuk in de gemeenteraad vastgesteld kan worden. Daarna komen we nog uitgebreid te spreken over de uitvoeringsagenda.

VVD: Is blij met de visie, mist het doel om te streven naar zelfredzaamheid.

- Bijlage 1, wettelijke taken. Worden die van een datum voorzien en als er wetswijzigingen zijn, worden die dan bijgewerkt?

- In het kader van het halen van de bezuinigingen: hoe lang duurt het voor deze visie wordt uitgevoerd?

- De visie is net iets te algemeen. Wat de VVD betreft mag een volgend stuk hierop veel meer ingaan op de uitvoering.

D66 heeft 3 vragen:

-Wat is de specifieke droom voor Zutphen? Wat zijn de gemeentelijke beleidslijnen, speerpunten, specifiek voor Zutphen?

-Hoe ziet de gemeente haar rol? Als uitvoerder of toezichthouder?

- Van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’: palet aan hulpverleningsorganisaties in het sociaal domein. Wat is binnen de visie het doel ten aanzien van de hulporganisaties? Wat betekent dat voor de opstelling en de rol van de gemeente zelf?

Burgerbelang: Mist de SMART methode, en wanneer de doelen gehaald zullen worden. Wat gebeurt er als we het niet halen?

- Hoe zit het met de privacy bij de inzet van vrijwilligers?

SP: Vraagt zich af of het college het allemaal waar kan maken.

Gaan we ons spiegelen aan voorbeeldgemeentes of spiegelen we landelijk?

SP acht de kreet “de gemeente kent zijn inwoners en staat naast hen” ambitieus.

Aanpak van woonoverlast: gaat iedereen een rijdende rechter worden? Geldt dat alleen voor Ieder1? Of ook andere verhuurders? Woningstichting Ieder1 gaat niet erg netjes en communicatief met leden om.

Hoe zit het met huiselijk geweld in eigendomssituaties?

Bed-bad-brood dat dat hier aangeboden moet worden: voor wie: uitgeprocedeerde asielzoekers, ook ‘veiligelanders?

Bewust ZW: Er zit een keerzijde aan het verhaal, de organisatie is nog niet op orde. Is er rekening gehouden met de organisatie die in verandering is?

Schuldhulpverlening: in Nijmegen zijn de kosten voor schuldhulpverlening omgerekend per inwoner € 100.000 om volledige hulp te bieden en succes te boeken. Vertaling naar Zutphen baart grote zorgen: we moeten niet alleen kijken naar preventie, en er ook geld voor reserveren.

Stadspartij: Mooi dat integrale afstemming is opgenomen. Met dit document ligt er een mooie basis. Wel ambitieus: welke tijdlijn zit er aan? Welke tijdlijn is er voor de uitvoeringsvisie? En in de organisatie om dat tijdig te kunnen uitvoeren? Gemeente zal moeten krimpen qua tijd en qua formatie.

CDA: CDA is blij met aanpassingen. Er blijft een risico dat er veel van de inwoners gevraagd wordt. We gaan naar het post-corona tijdperk. Dan ziet de draagkracht er heel anders uit. Is het genoeg wat we doen en kunnen we het blijven betalen? Wanneer kunnen we bijsturen?

PvdA: Mooi stuk, zichtbaar dat de inbreng erin is verwerkt. Waardering voor de bijdrage van de BASD. Goed advies. Een punt wat die terecht aanvoert, is de aandacht voor preventie. Niet alleen het voorkomen van problemen maar ook het versterken van de algemene sociale structuur. Op dat punt is de vraag: wat zijn de inhoudelijke ambities van het college?

Kies Lokaal: B.lij met stuk van de BASD. Blij dat het college er wat aan gaan doen. Geen nieuwe vragen. Kies Lokaal staat er positief in, maar wil wel meegeven: zorg dat er geëvalueerd gaat worden.

GroenLinks: Voor het grootste deel aansluiten bij de collega raadsleden Met name de operationalisering. Wel van belang is om als raad meegenomen te worden de uitvoeringsagenda en aan de orde is. Dus aan het college de oproep om ons op de hoogte te houden van de te nemen stappen. Zowel financieel als ook op de nieuwe aanpak en de transformatie.

College, wethouder Ten Broeke: Benadrukken dat het voorstel een algehele visie is op het sociaal domein. Logisch dat het abstract is, en niet SMART met concreet geformuleerde doelen. Het is belangrijk dat er een uitvoeringsagenda komt. Daar gaan we mee aan de slag. Voordat het op papier kwam waren we er lang mee bezig, het is een logisch voortvloeisel. Ook uit het rapport van Berenschot. Ook belangrijk dat iedereen zich hiermee bezighoudt. Post-corona tijdperk, dat is mogelijk een gevaar. Eigenlijk kan ik alleen maar zeggen dat we nu in het corona tijdperk zien wat mensen allemaal doen. Dat is wat we de komende tijd nodig hebben. Ik zie dat niet als een risico, maar ik ben er trots op wat er in de samenleving gebeurt.

CDA: de initiatieven in de samenleving zijn mooi, maar het gevaar is dat je het uitput, daar doelde het CDA op.

Wethouder Ten Broeke: Solidariteit moeten we zeker in de gaten houden. De vraag over waarmee wij ons als gemeente vergelijken, landelijk of de gemeentes: We kijken graag naar gemeentes Almelo, Tiel. Dat is relevanter dan andere gemiddelden.

De vraag over de wettelijke taken in het overzicht: de wet verandert, ook de komende tijd zullen we dat bijhouden.

Wethouder Werger: Schuldhulpverlening kent twee verschillende onderdelen, voor wat betreft de preventieve kant. Daar zien we dat we ten aanzien van bewindvoering gemeenten verplicht worden om bedragen te betalen aan bijzondere bijstand: we krijgen daarvoor adviesrecht. Dat zit in de pijplijn. De curatieve kant, dat is de dure kant. We zien dast er hoge kosten zijn en hoge schulden Wat we proberen is om met allerlei partijen huisuitzettingen te voorkomen. Met de woningbouwcorporatie en de energiebedrijven kijken wat we kunnen doen.

Interruptie Bewust ZW: moeten we dat in de visie opnemen?

Wethouder Werger: wij kunnen niet zo maar iets veranderen aan de visie. Het gaat om de uitvoering van het armoedebeleid. Je wil van ‘zorgen voo’r naar ‘zorgen dat’. De visie is overkoepelend, daar willen we juist vorm aan geven met de uitvoering. Met het adviesrecht voor de vergoeding van kosten bewindvoering kunnen we laagdrempeliger worden.

Bewust ZW: dus nu in het document of in het vervolgdocument?

Wethouder Werger: daar heeft BewustZW een punt, het gaat om de uitvoeringsagenda. Daar moeten we dat vastleggen. Meten is weten. Welke manieren van preventief werken, en hebben het meest effect.

GroenLinks: Wil graag de uitvoeringsagenda op detailniveau en alle facetten bij de raad laten komen. Dus nu niet in visie document opnemen. Kunnen we er op vertrouwen dat we de uitvoeringsagenda kunnen monitoren?

ChristenUnie: Hoe weten we dat deze visie gaat werken? We gaan van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. Dat vraagt om gedragsverandering. Is er onderzocht? Hoe gaat dat dan?

Wethouder Werger: De vorige visie heeft niet het resultaat gebracht dat we niet wilden. Meten is weten, we zijn gaan kijken bij de uitvoering. Die mensen hebben veel input geleverd, en dat heeft antwoord gegeven op de vraag wat we nodig hebben om ervoor te zorgen dat het een succes wordt. Natuurlijk is het lastig exact te voorspellen. We deden in het verleden financieel meer dan andere gemeenten. We hebben goede moed dat we hiermee gedragsverandering teweeg gaan brengen.

ChristenUnie: we zijn niet tegen deze visie, ik vraag me alleen af of die gaat werken.

Wethouder De Jonge: over de vraag over zelfredzaamheid: Op pag. 2 van het document staat waar staan we op dit moment. Op pag. 1 staat wel zelfredzaamheid. Over de vraag van D66 over de droom: voor het sociaal domein hebben we geprobeerd die juist in deze visie te zetten. En we hebben geformuleerd welke rol partijen daarin nemen.

Vraag van PvdA over de inhoudelijke ambitie: dat hebben we juist proberen te zetten in deze visie.

D66: wat maakt deze visie nou specifiek voor Zutphen. Hoe sluit het aan?

Wethouder De Jonge: Het zou geweldig zijn als elke gemeente onze visie zou overnemen. De aanleiding is speciaal voor Zutphen, dat kampt met grootstedelijke problematiek voor een middelgrote centrumgemeente. En enorme samenwerking met partnerorganisaties. Er was eerder sprake van te veel eilanden. In deze visie hebben we verwoord hoe we in het sociaal domein gaan samenwerken. We zijn ook op zoek naar goede voorbeelden van andere gemeenten die we kunnen toepassen binnen onze gemeente.

Wethouder Matser: Het corona tijdperk laat zien dat de samenwerking tussen inwoners hartverwarmend is. Het verenigingsleven. Heel veel mensen doen hun best om met elkaar het verschil te maken. Samen redzaamheid is mooi voorbeeld en is typisch Zutphen.

BewustZW: Hoort graag dat het college tempo wil maken. Nieuwe stap maken. Het is een betere visie met heldere punten, meten is weten. Het vraagt om doorpakken en tempo maken, en de raad regelmatig informeren.

SP: Nog geen antwoord gehad op de vraag over Ieder1 en zijn taak en de vraag van bed-bad-brood.

College: bed-bad-brood aan mensen die uitgeprocedeerd zijn was een pilot in afwachting van landelijk beleid. Wij stoppen daarmee, het is geen wettelijke taak. Deze voorziening is al in Deventer. Wij stoppen ermee zodra onze periode afgelopen is.

Wettelijke taken: we gaan de lijst bijwerken bij wetswijzigingen bijwerken.

VVD: Is het volledig eens met tempo maken, volledig mee eens. Laat de corona crisis zo min mogelijk een obstakel te laten vormen voor deze visie.

GroenLinks: Vraag aan wethouderTen Broeke: Hoe staat het met de BASD?

Wethouder Ten Broeke: Afgelopen maandag is daar het een en ander over medegedeeld. Aanvulling met nieuwe leden. Ze waren goed op weg. Ze gaan er op dezelfde manier mee verder, ook bij de uitvoeringsagenda.

ChristenUnie in aansluiting op BewustZW: Als je wilt meten dan is het goed om te weten waar je vandaan komt. Is er ook een nulmeting?

Wethouder De Jonge: Nulmeting hebben we al in het Berenschot rapport. We willen niet al te lang stilstaan bij hoe het was. Er is ook nog de website ‘Waarstaatjegemeente’.

ChristenUnie: maakt bezwaar tegen de opmerking van wethouder De jonge en het niet al te veel willen terugkijken. Het is juist van belang te weten waar je vandaan komt.

Burgerbelang: SMART sturen, het moet gewoon helder zijn, dan biedt het duidelijkheid voor de toekomst. Kijk naar voorbeeldgemeentes, die de nieuwe manier van werken toepassen.

Vraag: In de visie staat een andere manier van omgaan binnen de gemeentelijke organisaties. Wat gaat u doen om de verandering te stimuleren? Adviseren?

Wethouder Werger: Waarstaatjegemeente is een goede basis om te kijken. Ook bij armoedebeleid. Hoe zit het met wat we gaan met onze eigen organisatie doen? De organisatie stimuleert dat. We willen dat mensen aan de voorkant geholpen worden. Die mindset zit er al bij de collega’s. Collega’s stimuleren elkaar al, en ze kijken oplossingsgerichter. En collega’s zullen met elkaar in gesprek blijven en van elkaar leren is wat werkt.

D66: Wanneer kan de raad de uitvoeringsagenda tegemoet zien?

Wethouder de Jonge: Die uitvoeringsagenda is er nog niet maar we zijn al wel bezig met zaken die daar in komen. Perspectief, beleid jeugd, armoedebeleid. Wat willen we met wijkcentra. Voor wat betreft het fysieke document: na de zomer met een tijdpad voor de verschillende onderdelen.

GroenLinks: Na de zomer dit jaar, en voor de winter. Kunt u een concreet tijdpad noemen?

Wethouder De Jonge: Voor de zomer kunt u een document met een tijdpad tegemoet zien.

BewustZW: De website waarstaatjegemeente: is het begrijpelijk voor de inwoners?

Wethouder de Jonge: Het is een landelijke website gevuld met CBS gegevens op alle domeinen. Wij vertalen de data in een monitor sociaal domein. Dat is bedoeld voor de gemeenteraad om te kunnen sturen.

De voorzitter sluit de vergadering, het onderwerp is voldoende besproken voor besluitvorming in de raad.

 

Voorzitter: Sluit de vergadering, het onderwerp is rijp voor besluitvorming in de raad.

Advies

Voldoende besproken. Verder debat in de raad

Behandeld in Raad 11 mei 2020 (19:30 - 23:00) Naar boven

 
Datum 11-05-2020 Tijd 19:30 - 23:00
Zaal
videoconference
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
A. Vermeulen
Griffier
B.M. Duizer

Verslag van de vergadering

Zie bijlage Handelingen raad 11 en 12 mei 2020.

Bijlagen

Besluit

Aangenomen
Amendement(en) aangenomen

Amendement(-en):