Pagina delen

Toekomstbestendig Wonen Lening

Het college van burgemeester & wethouders stelt voor :

  1. Bijgaande Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Zutphen 2019 vast te stellen.
  2. Om als cofinanciering ten behoeve van het kunnen laten verstrekken van leningen aan particulieren in het kader van “Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Zutphen” tot maximaal twee miljoen euro in te leggen op een hiertoe te openen rekening courant bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting.

Inhoud

Inleiding/aanleiding

De provincie Gelderland biedt inwoners een lening met een lage rente aan waarmee zij hun koopwoning kunnen verduurzamen. De gemeente moet dan wel eerst een Verordening vaststellen en 50% cofinancieren (bijlage I). Het voorstel is om dit voor Zutphen te doen en de VerordeningToekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Zutphen 2019 vast te stellen (bijlage II) en twee miljoen euro op een nieuw te openen rekening courant bij SVn van de gemeente Zutphen voor de “Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Zutphen” lening te storten. Het geld hiervoor leent de gemeente bij de BNG.

Inwoners kunnen dan voor hun woning een lening bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) aanvragen voor:
1. Energiemaatregelen;
2. Asbestsanering;
3. Levensloopbestendig maken;
4. Funderingsherstel;
5. Sloop van opstallen.

Bij de laatste vier moet ook altijd minimaal één energiemaatregel worden genomen.

In de verordening zijn vier leningsvormen opgenomen binnen de Toekomstbestendig Wonen Lening:

  1. Consumptieve lening (op basis van loan to income);
  2. Hypothecaire lening (op basis van loan to value);
  3. Verzilverlening;
  4. Maatwerklening.

Beoogd effect

Met deze lening kunnen honderden inwoners van Zutphen hun woning energiezuinig en voor de toekomst klaar maken.

Argumenten

1.1 Deze thema’s spelen in Zutphen
Om een energieneutrale gemeente te kunnen worden, moeten inwoners hun woning energiezuinig maken. Ook moeten zij hun woning anders gaan verwarmen dan met aardgas. Hoewel een verbod op asbestdaken is uitgesteld, is het toch verstandig om alvast asbest te verwijderen. Het is ook belangrijk om mensen de mogelijkheid te geven langer zelfstandig thuis te blijven wonen. Met deze lening kunnen inwoners hierbij geholpen worden.

1.2 De lening is aantrekkelijk voor veel mensen
Ook inwoners die ergens anders niet kunnen lenen, kunnen met deze vorm van financieren wel lenen. Dit geldt voor mensen die alleen onder strikt toezicht mogen lenen (maatwerklening) en voor mensen die hun spaargeld in de stenen van hun woning hebben zitten, maar dit niet kunnen gebruiken om hun huis te verduurzamen (verzilverlening). Daarnaast zijn asbestsanering, het repareren van de fundering en levensloopbestendige aanpassingen natuurlijke momenten om ook aan energiebesparing te denken.

Voor gemeenten is de lening ook interessant, omdat de provincie Gelderland 50% aan elke lening bijdraagt. Zo kan er twee keer zoveel uitgeleend worden.

2.1 Door de lage rente bij de BNG is de Toekomstbestendig Wonen Lening interessant voor gemeenten
De rente die gemeenten moeten betalen voor het lenen van twee miljoen euro bij de BNG en de kosten voor de SVn, kunnen gedekt worden uit de rente die gemeenten krijgen over de uitgezette leningen bij SVn. Wel moet er rekening gehouden worden met extra formatie van ongeveer 0,5 fte in 2020 en 2021 voor het behandelen van de aanvragen voor leningen. Voor de jaren daarna is veel minder capaciteit nodig, omdat er dan veel minder geld in het gemeentelijk fonds zit.

2.2 Met twee miljoen euro kunnen honderden inwoners geholpen worden
Met twee miljoen euro cofinanciering kan voor vier miljoen euro uitgeleend worden. Dit zijn bijvoorbeeld 400 leningen van 10.000,- euro. Omdat de leningen afgelost worden, kunnen hiermee weer nieuwe leningen worden uitgegeven. Minder cofinanciering is ook mogelijk, maar de verwachting is dat dan al snel aanvragen afgewezen moeten worden.

2.3 De gemeentelijke twee miljoen euro komt weer terug door aflossing van de leningen van inwoners
Het fonds is revolverend, waarbij de meeste leningen worden terugbetaald in tien tot twintig jaar. Dit betekent dat het geld weer terugkomt in het fonds en opnieuw uitgeleend kan worden. Per saldo kost het de gemeente (en de provincie) dus geen geld.

Kanttekeningen

1.1 Inwoners kunnen toch al lenen bij het Nationaal Energiebespaarfonds?
Klopt en het Energiebespaarfonds kost gemeenten niets en zij hebben er ook geen werk aan. Het fonds van de provincie heeft echter een aantal voordelen: het werkt met lagere rentes, mensen kunnen meer geld en voor meer maatregelen lenen, en er komen meer mensen in aanmerking voor de lening. Bovendien maken mensen eerder gebruik van een lokale lening, is de ervaring.

1.2 Het kan zijn dat inwoners de lening vooral gebruiken voor andere maatregelen dan energiebesparing
Het kan gebeuren dat mensen meer geld gaan lenen voor asbestsanering, het levensloopbestendig maken van de woning, slopen of het repareren van de fundering dan voor energiemaatregelen. Als dit gebeurt, kan ons college besluiten een minimale verhouding voor te schrijven tussen de energiemaatregelen en de andere maatregelen.

2.1 Het solvabiliteitssaldo en de netto schuldquote worden slechter
Door twee miljoen euro te lenen bij de BNG, daalt het solvabiliteitssaldo van de gemeente Zutphen met 0,2% (in de jaarstukken van 2018 was deze 17,4%). Ook verslechtert hiermee de netto schuldquote met 1% (in de jaarstukken van 2018 was deze 93%). Het solvabiliteitssaldo en de netto schuldquote zijn twee van de verplichte kengetallen die in de begroting en jaarstukken worden opgenomen. Deze kengetallen zeggen iets over de (financiële) positie van de gemeente. Voor de beoordeling van de financiële positie van de gemeente maakt de provincie gebruik van deze kengetallen. Dit is niet onoverkomelijk, maar wel belangrijk om te beseffen.

2.2 Andere gemeenten kunnen ook gebruik maken van het provinciale fonds
De provincie Gelderland heeft tien miljoen euro in het fonds gestopt. Op dit moment zijn er twintig gemeenten die meedoen met dit fonds. Dit aantal zal verder stijgen. SVn verwacht medio 2020 dat het provinciale fonds leeg is. De kans is groot dat de provincie Gelderland hierna nieuwe middelen in het fonds stopt.

Risico’s

1. Het risico bestaat dat mensen hun lening niet terugbetalen
SVn verwacht dat de kans hierop klein is. SVn baseert zich hierbij op twee ervaringen: een belangrijk onderdeel van de Toekomstbestendig Wonen Lening is de Duurzaamheidslening. SVn biedt deze lening al tien jaar aan. Veel gemeenten maken hier gebruik van. Het percentage wanbetalingen is bij deze lening maar 0,05%. Er is dan een betalingsachterstand van drie maand waarvoor SVn een betalingsregeling afspreekt. Daarnaast is de maatwerklening onderdeel van de Toekomstbestendig Wonen Lening. De Maatwerklening is voor mensen die alleen onder strikt toezicht mogen lenen. Deze lening kan alleen aangevraagd worden in noodsituaties bij asbestsanering en funderingsherstel. De lening is nieuw voor SVn. Het defoltpercentage hiervan is tot nu toe maar 1%. De SVn denkt maar weinig maatwerkleningen te gaan verstrekken.

2. De rentepercentages voor de leningen kunnen veranderen
In de verordening staat welke rente bij welke leningsvorm hoort. SVn kan deze rentes veranderen. Dit hangt af van ontwikkelingen op de geldmarkt. Als de rentes hoger worden, wordt het voor inwoners duurder om te lenen en wordt het goedkoper voor gemeenten. Als de rentes lager worden, wordt het duurder voor gemeenten.

Communicatie/Vervolgtraject/Uitvoering

De Verordening en maatregelenlijst (bijlage III) treden in werking twee weken na bekendmaking in het elektronische Gemeenteblad. We nemen de Verordening en maatregelenlijst ook op in onze Regelingendatabank. De bekendmaking, Verordening en maatregelenlijst zijn daarna via www.overheid.nl in te zien.

Inwoners kunnen vanaf dat moment (naar verwachting op z’n vroegst vanaf 19 november 2019) een aanvraag voor een lening doen via de website van de gemeente Zutphen. Beoordeeld wordt dan of de aanvraag aan de Verordening voldoet, waarna wordt besloten of de aanvrager al dan niet een lening mag aanvragen bij SVn. Er wordt bijgehouden hoeveel geleend geld uitstaat, zodat team Control op tijd het gemeentelijke fonds bij SVn kan aanvullen (tot maximaal twee miljoen euro).

De bewoner vraagt daarna een lening bij SVn aan. SVn voert hierop een krediettoets uit en kent de aanvraag toe of wijst deze af. Bij een toekenning verstuurt SVn een offerte. Wanneer de aanvrager de offerte ondertekent, gaat de lening in.

Rapportage/evaluatie

Na een jaar zal geëvalueerd worden of we meer bekendheid aan de Toekomstbestendig Wonen Lening moeten geven of eventueel voorstellen om het fonds aan te vullen.

Financiën

1. Fonds bij SVn
Het fonds bij SVn is revolverend. Dit wil zeggen, dat de leningen die zijn uitgegeven door aflossing weer terugkomen in het fonds. De invloed hiervan op de exploitatie is nihil. Dit komt doordat het voor gemeenten gunstig is om een lening af te sluiten. Door het aangaan van leningen en daarmee financiële verplichtingen neemt de schuld van de gemeente Zutphen wel toe. Hoewel deze financiële verplichtingen in verhouding weinig risico’s in zich hebben, werkt de groei van onze schuld door in de netto schuldquote en solvabiliteit. Door twee miljoen euro te lenen, neemt de netto schuldquote met 1% toe en de solvabiliteit met zo’n 0,2% af.

De bevoegdheid om geld te lenen bij de BNG is al geregeld. Daarover hoeft niet apart besloten te worden door het college of de raad.

2. Het behandelen van aanvragen
Als we ervan uit gaan dat de vier miljoen euro in twee jaar uitgeleend wordt, hebben we in 2020 en 2021 ongeveer 0,5 fte per jaar nodig voor het behandelen van de aanvragen. Daarna zullen er veel minder leningen uitgeven worden, omdat er dan veel minder geld in het fonds zit.

Bijlagen

I Brief provincie Gelderland met toelichting over de Toekomstbestendig Wonen Lening
II Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Zutphen 2019
III Maatregelenlijst bij Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Zutphen 2019

 

Bijlagen

Ontwerp

Besluit

Griffienummer: 2019-0095

De raad van de gemeente zutphen,


gelezen het voorstel van het college van burgemeester & wethouders van 17 september 2019 met nummer 149251



b e s l u i t :

II Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Zutphen 2019 (pdf)

  1. Bijgaande Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Zutphen 2019 vast te stellen.
  2. Om als cofinanciering ten behoeve van het kunnen laten verstrekken van leningen aan particulieren in het kader van “Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Zutphen” tot maximaal twee miljoen euro in te leggen op een hiertoe te openen rekening courant bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting.

Aldus besloten in de openbare vergadering van

de raad van de gemeente zutphen,

gehouden op:



de voorzitter, de griffier,

Behandeld in Forum van 7 november 2019 Naar boven

Toelichting griffie

De raad wordt voorgesteld de Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Zutphen 2019 vast te stellen en om als cofinanciering ten behoeve van het kunnen laten verstrekken van leningen aan particulieren in het kader van “Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Zutphen” tot maximaal twee miljoen euro in te leggen op een hiertoe te openen rekening courant bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting.

De provincie Gelderland biedt inwoners een lening met een lage rente aan waarmee zij hun koopwoning kunnen verduurzamen. De gemeente moet dan wel eerst een Verordening vaststellen en 50% cofinancieren (bijlage I). Het voorstel is om dit voor Zutphen te doen en de Verordening Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Zutphen 2019 vast te stellen (bijlage II) en twee miljoen euro op een nieuw te openen rekening courant bij SVn van de gemeente Zutphen voor de “Toekomstbestendig Wonen Gelderland gemeente Zutphen” lening te storten. Het geld hiervoor leent de gemeente bij de BNG.

Met deze lening kunnen honderden inwoners van Zutphen hun woning energiezuinig en voor de toekomst klaar maken.

Op grond van artikel 149 van de Gemeentewet is het een bevoegdheid van de raad om verordeningen te maken die hij in het belang van de gemeente nodig oordeelt.

Het risico is dat de lening niet wordt terugbetaald waardoor de gemeente een financieel risico loopt.

Raadsadviseur: M.J.E. van den Berg-Platzer

Datum 07-11-2019 Tijd 19:30 - 20:30
Zaal
Commissiekamer
Behandeling
Oordeelsvormend
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
R.G.M. Rutten
Griffier
B.M. Duizer
Aanwezig namens Naam
GroenLinksM Dolfing
SPS.G.J.G. de Groen
PvdAF.J.G.M. Manders
Burgerbelang
D66H. Brouwer
VVDJ Lok
CDAH Haringsma
StadspartijG.J.H. Pelgrim
BewustZWA.W. Jansen
ChristenUnieB Westerhof

Verslag van de vergadering

Voorzitter: Welkom allemaal bij deze vergadering. Voor ons ligt een verordening Toekomstbestendig Wonen Lening en de vraag of de raad 2 miljoen euro (en 2 miljoen euro van de provincie) wil bestemmen voor een fonds dat inwoners kan helpen de eigen woning te verduurzamen. Het woord is eerst aan de fractie van GroenLinks.

GroenLinks: We hebben met veel interesse kennisgenomen van dit voorstel en beoordelen het als positief dat mensen worden geholpen een omslag te maken. Bereiken we hiermee mensen die bij andere initiatieven niet in aanmerking komen? Wordt dit afgestemd met Zutphen Energie? Wat doet de gemeente aan communicatie?

College: Het is de bedoeling dat zo veel mogelijk mensen gebruik kunnen maken van de regeling om de woning te verduurzamen. Ook als je geld in de stenen ofwel je eigen woning zit, kun je meedoen. We hebben een communicatieplan dat voorziet in actie via de energiecoaches, de energiewinkel, website, facebook enzovoort. Zutphen Energie is nadrukkelijk betrokken, ook voor het vinden van geïnteresseerde inwoners.

ChristenUnie: Is vooraf de behoefte aan een dergelijke lening gepeild?

College: Tijdens allerlei bijeenkomsten hoor ik dat de behoefte er is. Juist wanneer banken geen lening willen verstrekken, zoals gebeurd als mensen het geld in de eigen stenen hebben zitten.

ChristenUnie: Volstaat de 0,5 fte die nu is voorzien om de aanvragen te beoordelen?

College: Het stimuleringsfonds zal zelf de aanvragen gaan beoordelen. Als gemeente zijn we vooral een doorgeefluik. De 0,5 fte zal vooral als we net van start zijn gegaan nodig zijn.

CDA: Is 4 miljoen euro voldoende voor de lange termijn?

College: Hopelijk niet, want dan is het een succes. Aangezien het een revolverend fonds betreft, kunnen we op termijn het geld opnieuw uitlenen. Mensen betalen de lening terug, waarna het geld bijvoorbeeld na 10 jaar weer kan worden ingezet.

VVD: Tegen welk rentepercentage lenen we bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)? Ik zie verschillende percentages. Kunnen we het geheel volledig dekkend maken door een iets hogere rente te vragen? Daarmee verdienen we wellicht de 0,5 fte terug.

College: De opzet is dat het geheel nu al volledig dekkend is. Het rentepercentage bij de BNG is iets lager dan waarmee het stimuleringsfonds rekent. Verder hebben de ervaringen elders uitgewezen dat de terugbetalingsbetrouwbaarheid heel hoog is.

PvdA: Onze fractie is voorstander van deze lening. Is de wijk Noordveen ook in beeld, daar moeten veel woningen van het gas af.

College: We zullen nadrukkelijk de wijk van de toekomst (Noordveen) betrekken bij dit initiatief. Men weet ook dat dit loopt. Dit is echter slechts een onderdeel van een scala aan maatregelen die we nemen. We willen met deze lening vooral de koplopers bedienen.

PvdA: De provincie is alleen geldgever en de gemeente handelt het verder af?

College: Het geheel is in handen van het stimuleringsfonds en de gemeente.

SP: Gaan we bij de gemeente het wiel opnieuw uitvinden? De provincie heeft ook al een energiefonds. Het kost de gemeente in ieder geval 0,5 fte. Dat geld kunnen we beter gebruiken om de minima te ontzien. Asbest zien we als een thema dat we collectief moeten oplossen. En kunnen huisjesmelkers ook gebruik maken van de regeling?

College: We gaan met dit fonds niet alle problemen oplossen, de koplopers kunnen we wel bedienen. Het energiebesparingsfonds is van het rijk, niet van de provincie. De rente voor de lening bij het Rijk is 1,7 procent. Voor deze lening geldt een rente van 1,6 procent. De regeling van het Rijk was vrij sobertjes, wij hanteren een lagere drempel. De 0,5 fte is ongeveer 30.000 euro per jaar.
Asbest wilde de provincie graag opnemen in dit initiatief. Collectief oplossen is hier niet aan de orde, het gaat om individuele eigenaren. Huisjesmelkers komen alleen in aanmerking voor een lening voor hun eigen woning.

BewustZW: Wij vinden het een goede constructie dat de provincie geld beschikbaar stelt en de gemeente de rest regelt. In het reguliere proces zullen omgevingsvergunningen nodig zijn. Hoe wordt de 0,5 fte ingevuld? Dat kan door eigen personeel gedaan of moet er worden ingehuurd? Voor historische gebouwen is het lastiger om de woning te verduurzamen. Ziet de wethouder ook mogelijkheden voor deze woningen?

College: Onze inzet is de 0,5 fte met de eigen formatie van de gemeente op te lossen. Met betrekking tot de oude panden, hebben we pas tijdens een bezoek kennisgenomen van wat daar allemaal bij komt kijken. Binnenkort komen we met een notitie over hoe wij als gemeente kunnen ondersteunen bij het verduurzamen van een historisch pand.

D66: We zijn blij met dit initiatief. Wel vragen we ons af hoe de regeling op onze begroting uitwerkt.

College: Onze solvabiliteit gaat met 1 procent achteruit. Dat is geen significante verslechtering van onze positie.

D66: Lopen we een heel klein financieel risico?

College: Deze kengetallen zorgen niet voor extra financieel toezicht van de provincie. Het risico is inderdaad minimaal.

Stadspartij: Ook onze fractie is blij met deze regeling. We lezen dat het college bij een scheve verhouding van de besteding van middelen eisen kan stellen aan de minimale besteding aan verduurzaming. Wat is het beeld van deze verhouding?

College: Dit is een passage die we voor de zekerheid hebben opgenomen. Als al het geld naar asbestsanering blijkt te gaan, dan moeten we ingrijpen. Dat verwacht ik echter niet, omdat de behoefte om woningen te verduurzamen groot is.

Stadspartij: Wie toetst of het geld ook daadwerkelijk aan de opgegeven doelen wordt besteed?

College: Het stimuleringsfonds toets de aanvragen. Er moeten ook offertes worden bijgeleverd.

Stadspartij: Dit gaat dus op basis van goed vertrouwen.

BewustZW: Is het een idee om steekproefsgewijs te controleren?

College: Andere verordeningen controleren we steekproefsgewijs, dat kunnen we hier ook inzetten. Het misbruik zal naar verwachting echter minimaal zijn, door de moeite die er gedaan moet worden om een aanvraag te doen.

Voorzitter: Bedankt voor alle bijdragen. Het onderwerp is voldoende besproken en kan door als bespreekstuk naar de raad.

Advies

Voldoende besproken. Verder debat in de raad

Behandeld in Raad 16 december 2019 Naar boven

 
Datum 16-12-2019 Tijd 19:30 - 23:00
Zaal
Burgerzaal
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
A. Vermeulen
Griffier
G.A.J. Winters

Verslag van de vergadering

Zie de bijlage.

Bijlagen

Besluit

Aangenomen
Er werden 24 stemmen voor en 2 stemmen tegen uitgebracht.
Geen amendementen ingediend