Pagina delen

Programmabegroting Zutphen 2021-2024

Het college van burgemeester & wethouders stelt voor :

  1. De jaarschijf 2021 van de programmabegroting Zutphen 2021-2024 vast te stellen.
  2. Kennis te nemen van de jaarschijven 2022-2024 uit de programmabegroting Zutphen 2021-2024.
  3. De voorgenomen investeringen voor het begrotingsjaar 2021 zoals opgenomen in de programmabegroting 2021-2024 vast te stellen en hiervoor de kredieten beschikbaar te stellen.

Inhoud

Inleiding/aanleiding

Hierbij bieden wij u de programmabegroting 2021-2024 aan. Deze programmabegroting is in oktober 2020 ook te raadplegen via de website.

We werken met deze programmabegroting 2021-2024 verder aan een financieel gezonde gemeente. Dit is een opgave die steeds moeilijker wordt. Om een structureel sluitende begroting te maken, staan we voor lastige dilemma’s. De basis van onze financiële situatie is kwetsbaar en daar bovenop zorgt de coronacrisis voor extra financiële druk. We moeten bezuinigen en tegelijkertijd willen we de gemeente niet op slot zetten. Het College blijft samen met partners investeren in de sociaal-economische kracht van Zutphen.
Zonder extra structurele financiële steun uit Den Haag is het echter steeds lastiger om wettelijke taken uit te voeren en volwaardig partner te zijn van hen die samen met ons willen investeren in onze gemeente.

Coronaeffect
Sinds medio maart 2020 heeft het coronavirus en de aanpak om het virus te bestrijden grote impact op ons sociale leven en op onze economie. De maatregelen ter bestrijding van het virus hebben verschillende onderdelen van de economie stop gezet. Dit leidt ook in Zutphen tot een verlies van inkomen en werkgelegenheid. Ook belangrijke voorzieningen in de gemeente zoals De Hanzehof, het zwembad en de Stedelijke musea voelen de financiële gevolgen van de coronamaatregelen. Stapje voor stapje zijn de maatregelen na april versoepeld en is er meer mogelijk op anderhalve meter afstand. We blijven alert op de ontwikkelingen en denken na over eventueel aanvullende lokale maatregelen. De effecten van de pandemie op de meerjarenbegroting zijn lastig in te schatten. We zullen hier via de bestuursrapportages steeds apart bij stilstaan. De extra uitgaven die we moeten maken als gevolg van de pandemie houden we sinds maart 2020 nauwgezet bij. Deze zijn niet verwerkt in deze begroting. We gaan er vooralsnog vanuit dat het rijk de extra kosten van de pandemie in 2020 en 2021 volledig vergoedt.

Economie voorop
De inhoudelijke koers van het college blijft gericht op het versterken van de (sociaal-)economische kracht van onze gemeente en het stimuleren van de economie. De pandemie stelt ons voor grote uitdagingen, maar biedt ook kansen. We willen deze kansen benutten en de sociaal economische schade voor Zutphen beperken door de inzet van de middelen van Krachtig Zutphen,  de samenwerking met ondernemers, de provincie Gelderland en het Waterschap, de uitvoering van de Regiodeal Cleantech Regio en de samenwerking met FactorWerk. Vanwege onze keuze voor de economie hebben we de bezuinigingsvoorstellen die de economie raken niet of maar ten dele over genomen.

Bezuinigen via de vier sporen
In deze begroting hebben wij de opbrengst van de bezuinigingen verwerkt. Met uw raad hebben we afgesproken via vier sporen te bezuinigen. De opbrengsten van spoor 2 (niet-wettelijke taken fysiek domein) en spoor 3 (benchmark bedrijfsvoering) zijn in deze begroting verwerkt.

Beoogd effect

Vaststellen van de programmabegroting 2021 waarmee enerzijds de inhoudelijke koers wordt vastgesteld en anderzijds de financiële middelen worden verdeeld.

Argumenten

1.1. Er is sprake van een sluitende meerjarenbegroting
De programmabegroting 2021 is financieel structureel sluitend. Ook de begrotingsjaren 2022, 2023 en 2024 zijn structureel sluitend, hetgeen wil zeggen dat structurele lasten gedekt zijn met structurele baten.

1.2. De bezuinigingsvoorstellen zijn verwerkt in deze programmabegroting
We hebben gekozen voor een pakket aan maatregelen dat er voor zorgt dat we de komende vier jaar een structureel sluitende begroting hebben. Wij hebben een keuze gemaakt uit de voorgelegde set van maatregelen zoals toegelicht in de uitwerking van spoor 2 van het zogenaamde viersporenplan. We hebben er voor gekozen om verschillende categorieën bezuinigingen voor te stellen: werkwijzen aanpakken, voorzieningen versoberen, inkomsten verhogen en belastingen verhogen. We zien bij de voorstellen voor de bezuinigingen geen andere mogelijkheid dan zowel de lasten verder te verzwaren als ook de voorzieningen te versoberen,. De effecten van spoor 3, de benchmark, zijn beperkt in 2021. Het effect komt in latere jaren.
In de bijlagen onder D. lichten we de bezuinigingen toe.

We hebben geprobeerd zo min mogelijk te bezuinigen op onderwerpen die belangrijk zijn voor de economie. Die voorstellen hebben we niet overgenomen (bijvoorbeeld Krachtig Zutphen). Een aantal voorstellen hebben we gekoppeld aan spoor 1, bezuinigingen in het sociaal domein, zodat we deze kunnen betrekken bij de maatregelen om meer te investeren in het voorveld. Ook voorstellen waarover met partners cq met uw raad recent afspraken zijn gemaakt hebben we niet meegenomen (bijvoorbeeld over de BOA’s en Zutphenfonds).

Er zijn alternatieve keuzes mogelijk: u kunt maatregelen qua omvang en qua inhoud wijzigen, ook kunt u kiezen voor nieuwe bezuinigingen. Daarbij geldt dat er voor minimaal €2.873.000 moet worden bezuinigd c.q. inkomsten moeten worden verhoogd in 2021 zodat de begroting sluitend blijft.

1.3. De voorgestelde maatregelen zijn realistisch en haalbaar
Het pakket aan bezuinigingsvoorstellen is ons inziens realistisch en haalbaar.

1.4. Een structureel sluitende begroting is goed voor de gemeentelijke financiën
Het structureel sluitend maken van de begroting vraagt meer inzet dan een niet-structureel sluitende begroting. Bij een structureel sluitende begroting kan geen gebruik gemaakt worden van incidentele meevallers of van reserves. Alle structurele uitgaven moeten gedekt worden met structurele inkomsten, dat maakt dat er in 2021 bezuinigd moet worden en dat er sprake is van lastenverzwaring voor inwoners en bedrijven. Desondanks is het verstandig om een structureel sluitende begroting te presenteren omdat het dekken van structurele uitgaven met incidentele middelen op termijn tot een onacceptabele afbouw van de reservepositie leidt.

1.5. De besluiten vanuit het voorjaarsgesprek zijn verwerkt in de begroting 2020
Op 26 juni heeft een forumoverleg plaatsgevonden tussen uw raad en ons college over de technische uitgangspunten voor de meerjarenbegroting 2021 – 2024. In dit overleg heeft u aangegeven welke technische uitgangspunten gelden voor de programmabegroting 2020. In uw raadsvergadering van 13 juli heeft u deze technische uitgangspunten vastgesteld. De programmabegroting is ook conform deze technische uitgangspunten opgesteld.

3.1. Op deze wijze worden de benodigde kredieten beschikbaar gesteld
De investeringen worden jaarlijks in een meerjareninvesteringsplan voor de komende vier jaar opgenomen. Door het vaststellen van de programmabegroting stelt u daarmee ook de investeringen uit de eerste jaarschijf van het meerjareninvesteringsplan beschikbaar. De nieuwe investeringen zijn niet groot, maar in samenhang met besluiten uit eerdere jaren kunnen we nog steeds in de gemeente investeren (bijvoorbeeld onderwijshuisvesting, Rivier in de Stad, Deventerweg).

Kanttekeningen

1.1. De septembercirculaire is niet verwerkt in deze begroting
Jaarlijks ontvangen wij twee belangrijke circulaires vanuit het Rijk, namelijk de mei circulaire en de september circulaire. In deze circulaires geeft het Rijk aan in welke mate de Algemene Uitkering wordt bijgesteld. Deze effecten, zowel positief als negatief, kunnen fors in omvang zijn en kunnen het financiële plaatje van de gemeente flink beïnvloeden. De septembercirculaire is er nog niet. Zodra deze circulaire ontvangen is, rekenen wij de gevolgen door. De uitkomsten hiervan delen wij met u. Als de uitkomst van de septembercirculaire aanleiding is voor extra overleg dan zullen wij een gesprek met u inplannen.

1.2. Er is afgeweken van het uitgangspunt dat er geen financiële ruimte is voor nieuw beleid
Er zijn voorstellen voor nieuw beleid ingediend bij ons college die geen wettelijke basis hebben. Ondanks het feit dat er op voorhand geen ruimte is voor niet-wettelijk nieuw beleid hebben wij gemeend deze voorstellen wel te moeten honoreren. Met name omdat op ICT gebied willen we de organisatie versneld gereed maken om “Coronaproof” te kunnen werken.

1.3. De omvang van de algemene reserve blijft onder het gewenste niveau
De omvang van de algemene reserve is nog niet op het minimaal vereiste niveau. De weerstandsratio bedraagt 1 i.p.v. 1,5 en ook is de algemene reserve nog geen 5% van het totaal aan geraamde uitgaven. Uitgangspunt is dat we de algemene reserve op peil brengen zodra dat mogelijk is. Gezien de omvang van het dekkingstekort voor het jaar 2021 hebben wij gemeend niet nog eens enkele miljoenen euro’s extra te moeten bezuinigen.

Risico’s

Om een structureel sluitende meerjarenbegroting te kunnen aanbieden hebben we lastige keuzes moeten maken. We zagen geen andere mogelijkheid dan zowel de lasten verder te verzwaren en de voorzieningen te versoberen. Dit is feitelijk tegen onze wens. Wij hanteerden eerder het uitgangspunt: ‘liever keuzes maken dan versoberen’. In vorige bezuinigingsrondes zijn echter alle keuzes al gemaakt. Sommige van die keuzes hebben direct geleid tot lagere uitgaven. Bij andere keuzes, denk aan de WMO en jeugdzorg, zullen de besparingen pas op een later moment zichtbaar worden. We zijn nu op het punt gekomen dat we geen keuze meer hebben. We lopen steeds meer het risico dat het draagvlak en de draagkracht onder onze voorzieningen verdwijnt en we de dienstverlening aan de inwoners niet op peil kunnen houden.

Een ander risico voor het begrotingsjaar 2021 is dat de geplande bezuinigingen niet worden gerealiseerd. Dit risico doet zich met name voor binnen de domeinen Jeugd en Wmo. Om dit risico zo beperkt mogelijk te houden worden de maatregelen die moeten leiden tot de besparing continue gevolgd en vindt aanpassing plaats indien daartoe noodzaak is. Wij informeren u hierover vier maal per jaar via de bestuursrapportages.

Daarnaast is vanzelfsprekend de Coronacrisis ook een serieus risico. Het verloop van de crisis laat zich moeilijk voorspellen. Enerzijds neemt het aantal besmettingen op dit moment weer toe waardoor de regering zich weer genoodzaakt kan voelen maatregelen te treffen die de economie zullen treffen. Anderzijds zijn er hoopvolle berichten over de introductie van een vaccin begin 2021 waardoor de Coronacrisis wellicht snel tot het verleden gaat behoren. Ontwikkelingen volgen wij op de voet en vertalen wij vervolgens voor Zutphen, haar inwoners en bedrijven, alsmede wat dat in financiële zin betekent.

Financiën

 

 

 

 

 

Financieel perspectief

 

 

bedragen x € 1

Omschrijving

2021

2022

2023

2024

Saldo programmabegroting 2020

63.900

-2.088.100

62.000

58.200

Effecten opgetreden na programmabegroting

 

 

 

 

- gevolgen circulaire algemene uitkering (voordeel)

1.706.300

3.704.400

2.897.000

4.246.700

- indexering

-1.255.200

-1.255.200

-1.809.400

-2.363.600

- autonome ontwikkelingen

174.000

-431.000

-558.300

-603.200

 

 

 

 

 

Subtotaal

689.000

-69.900

591.300

1.338.100

voorstellen realistisch ramen

-2.880.100

-3.016.200

-3.263.300

-3.322.700

Nieuw wettelijk nieuw beleid

-681.900

-256.000

-256.000

-256.000

Subtotaal programmabegroting 2021

-2.873.000

-3.342.100

-2.928.000

-2.240.600

 

 

 

 

 

Bezuinigingsvoorstellen

2.873.000

3.498.500

4.181.000

4.453.000

Resultaat voor bestemming

0

156.400

1.253.000

2.212.400

Storten/onttrekking algemene reserve

 

-156.400

-1.253.000

-2.212.400

Saldo programmabegroting 2021

0

0

0

0

Een negatief bedrag (-) is een negatief resultaat.

 

 

 

 

Communicatie/Vervolgtraject/Uitvoering

De planning voor de behandeling van de programmabegroting met forum/raad ziet er als volgt uit:

  • 24 september: forumspecial, presentatie college programmabegroting, dilemmanotitie, bezuinigingen.
  • 1 oktober: informele bijeenkomst waarin technisch-financiële vragen gesteld kunnen worden. Uiterste datum indiening schriftelijke vragen.
  • 6 oktober: beantwoording (technische) schriftelijke vragen door college.
  • 8 oktober: forumspecial over de programmabegroting 2021-2024.
  • 26 oktober: oordeelsvormend forum.
  • 9 november: besluitvorming door de raad.

Rapportage/evaluatie

Rapportage over de uitvoering van de programmabegroting vindt plaats conform de planning & control cyclus. Gedurende het begrotingsjaar gebeurt dit via de Bestuursrapportages (Burap). Na afloop vindt verantwoording plaats via de jaarrekening en het jaarverslag.

Bijlagen

Leeswijzer
Bij deze programmabegroting zit een verzameling stukken. Hieronder vindt u een toelichting op de stukken en de ordening.

A. Programmabegroting 2021-2024
De programmabegroting geeft de inhoudelijke koers aan en de verdeling van de financiële middelen. Hierin zijn de inhoudelijke effecten van Corona verwerkt (niet de financiële), de koers van Krachtig Zutphen en de bezuinigingen. De programmabegroting is rond 1 oktober digitaal beschikbaar. Dan is ook de begroting in 1 oogopslag klaar.

  • A1 Programmabegroting 2021-2024

B. Ontwikkelingen begroting
De begroting is beleidsarm en gebaseerd op 2020. Autonome ontwikkelingen en wettelijke verplichtingen zijn in deze bijlage verwerkt. Evenals het voorstel om extra te investeren in ICT.

  • B1 Budgettair neutrale aanpassingen begroting 2021
  • B2 Extra uitgaven ICT 2021
  • B3 Voorstellen niet wettelijk nieuw beleid 2021
  • B4 Hogere baten 2021
  • B5 Hogere lasten onontkoombaar 2021
  • B6 Lagere baten onontkoombaar 2021
  • B7 Lagere lasten 2021

C. Dilemmanotitie
De keuze voor de bezuinigingen leverde dilemma’s op, die staan in de dilemmanotitie.

  • C1 Dilemmanotitie

D. Bezuinigingsvoorstellen
Om de begroting sluitend te krijgen hebben we bezuinigd, via spoor 2 en 3 (benchmark).

  • D1 Mogelijkheden spoor 2
  • D2 Samenvatting spoor 2
  • D3 Mogelijkheden spoor 2 afgewezen door college
  • D4 Samenvatting spoor 2 afgewezen door college
  • D5 Benchmarkrapportage gemeente Zutphen presentatie definitief

Bijlagen

Ontwerp

Besluit

Griffienummer: 2020-0089

De raad van de gemeente zutphen,


gelezen het voorstel van het college van burgemeester & wethouders van 18 september 2020 met nummer 173528



b e s l u i t :

  1. De jaarschijf 2021 van de programmabegroting Zutphen 2021-2024 vast te stellen.
  2. Kennis te nemen van de jaarschijven 2022-2024 uit de programmabegroting Zutphen 2021-2024.
  3. De voorgenomen investeringen voor het begrotingsjaar 2021 zoals opgenomen in de programmabegroting 2021-2024 vast te stellen en hiervoor de kredieten beschikbaar te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van

de raad van de gemeente zutphen,

gehouden op:



de voorzitter, de griffier,

Behandeld in Forum van 24 september 2020 Naar boven

Toelichting griffie

Op 19 september 2020 is de Programmabegroting, met alle bijbehorende bijlagen, openbaar geworden en beschikbaar gesteld op de website van de raad. Over het "Najaarsgesprek" of de behandeling van de Programmabegroting, zijn voor het zomerreces afspraken gemaakt. Het Presidium heeft een werkwijze vastgesteld, waarmee is voorzien in de volgende vergaderingen:

24 september 2020: Forum
Het college presenteert de Programmabegroting, de dilemmanotitie en de bezuinigingen. Raads- en Forumleden krijgen gelegenheid (ook inhoudelijke) vragen te stellen.

1 oktober 2020: Technisch vragenuur en indienen schriftelijke technische vragen
Op 1 oktober is er een informele bijeenkomst waarin technische en financiële vragen gesteld kunnen worden. Dit is ook de uiterste datum waarop het college kan garanderen dat via e-mail ingediende technische vragen nog voorafgaand aan het Forum van 8 oktober beantwoord worden.

6 oktober 2020: Beantwoording (technische) schriftelijke vragen door college

8 oktober 2020: Forum over de programmabegroting 2021-2024

26 oktober 2020: Forum over de programmabegroting 2021-2024 (oordeelsvormend)

9 november 2020: Raad, besluitvorming over de programmabegroting 2021-2024

Raadsadviseur: B.M. Duizer

Datum 24-09-2020 Tijd 19:00 - 22:00
Zaal
Burgerzaal
Behandeling
Oordeelsvormend
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
H.W. Hissink
Griffier
M.J.E. van den Berg-Platzer
Aanwezig namens Naam
GroenLinksD. Logemann en H Krans
SPE. Müller en G.J.N. Müller
PvdAF.J.M. Heitling
BurgerbelangE Yildirim en M.G.S. Siemes
D66Y.J.A. ten ten Holder en R.G.M. Rutten
VVDG. Peteroff en J Lok
CDAG.H. Brunsveld
StadspartijG.J.H. Pelgrim
BewustZWA.W. Jansen en A. Verwoort
ChristenUnieA. van Dijken
Kies Lokaal Zutphen WarnsveldP.I. Ackermans en A Menkveld

Verslag van de vergadering

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen van harte welkom. Hij schetst het kader van het Forum. Het overleg van heden betreft een vervolg op het voorjaarsgesprek op 26 juni 2020. Het doel van dit Voorjaarsgesprek was het ophalen van informatie en geïnformeerd worden door het College. Toen is gestart met een debat over de uitgangspunten van de begroting.

Vanavond krijgt dit gesprek een vervolg in een najaarsgesprek. Tijdens de raadsvergadering van 9 november zal de raad besluiten over de programmabegroting.

De voorzitter schetst de opzet van de Forumbijeenkomst.

Het College presenteert de programmabegroting, de dilemmanotitie en de bezuinigingen. De bespreking vindt in blokken plaats. In ieder blok verzorgt een van de portefeuillehouders een presentatie, waarna het Forum de gelegenheid krijgt vragen te stellen.

De voorzitter geeft het woord aan wethouder Matser.

Het College geeft aan, dat is gewerkt aan een structureel sluitende, realistische en betrouwbare begroting binnen de kaders die door de raad zijn meegegeven. Daarbij dienen, in het vervolg op eerdere bezuinigingen, lastige keuzes te worden gemaakt. Een wethouder wil diens idealen graag verwezenlijken, maar de huidige opdracht is gericht op bezuinigen en versoberen in een kort tijdsbestek. Dat heeft z’n impact op mensen.

Er wordt al twee jaar een beroep op het Rijk gedaan om structurele middelen te bieden en te helpen met de bezuinigingsopdracht. Dit heeft echter uitsluitend geresulteerd in incidenteel geld en daar kan moeilijk mee worden gerekend in het kader van een structurele begroting. Ook nu zal het College een dringend verzoek op het Rijk doen om structurele middelen te bieden om de eindjes aan elkaar te kunnen knopen. Dit is in het belang van de inwoners, die de gevolgen zullen ervaren van de bezuinigingen in zorg en versobering van de ondersteuning; ook zal dit merkbaar zijn in lastenverzwaring.
Het grote bezuinigingsplan dat in 2018 is opgesteld is grotendeels gerealiseerd in de jaren die hierop volgden. De raad is hiervoor in positie gebracht.

Daarnaast is hard gewerkt aan interne beheersing. Dit is van belang om realistisch te kunnen begroten en te ramen. Wat dit betreft, zijn de verbeteringen inmiddels zichtbaar.

Conform de financiële kaders van de raad heeft het College een structureel sluitende begroting aangeleverd.

De algemene reserve moet op peil komen. Volgens de normen betreft dit een bedrag van 8,5 miljoen euro. De koers van het College is om de coronamaatregelen en -effecten afzonderlijk in beeld te brengen, omdat de verwachting is dat deze voor honderd procent door het Rijk worden gedekt.

Het College kiest voor de drieslag ‘bezuinigen, samenwerken, investeren’. Deze drieslag heeft te maken met het feit dat het College de stad ‘niet op slot wil zetten’. Er moet blijvend worden geïnvesteerd.

Het College kiest voor een weerstandsratio van 1,5. Dat is vijf procent van het begrotingsvolume.

De wethouder licht toe, dat de Dilemmanotie digitaal enigszins is aangepast op basis van de meest actuele cijfers, maar dit doet niets af aan de dilemma’s .

Aan de begroting 2021 wordt inmiddels een aantal maanden gewerkt. In het kader van realistisch ramen is op de verschillende afdelingen gekeken naar de veranderingen en bezien waar een bezuinigingsslag kan worden gemaakt binnen spoor 2. Over alle afdelingen heen komt de begroting, uitgaande van realistisch ramen, uit op een dekkingstekort van drie miljoen euro. Om structureel sluitend te kunnen begroten, moet er dus drie miljoen worden bezuinigd.

Via de presentatie worden de oorzaken van de tekorten geschetst en worden vervolgens de bedragen van de begroting op hoofdlijnen getoond. Aansluitend wordt weergegeven welke maatregelen worden genomen en wat de effecten daarvan zijn op de algemene reserve. Het bedrag van negen miljoen euro is het eindbedrag van de algemene reserve in 2024.

D66 is benieuwd wat er achter de cijfers zit. Gevraagd wordt of het hierbij gaat over inhoudelijke besparingen of om getalsmatige besparingen.

Het College licht toe dat er een massieve inhoud achter de cijfers zit.

GroenLinks vraagt waar het College het vertrouwen op baseert, dat het Rijk de kosten voor de gevolgen van de coronacrisis volledig vergoedt.

Het College zegt daarvan uit te gaan. Het woord ‘vertrouwen’ heeft de wethouder niet in de mond genomen.

De VVD vraagt of het College ook scenario’s uitdenkt, voor het geval het Rijk de coronakosten slechts deels dekt.

Het College adviseert de bespreking van de septembercirculaire af te wachten, zodat deze vraag in perspectief kan worden bezien. Wat betreft de scenario’s zou het College niet weten, waar verder nog geld vandaan gehaald kan worden. De enige resterende mogelijkheid is inkomstenverhoging via de OZB of te putten uit de algemene reserve.

Kies Lokaal hoort duidelijk de zorg van het College, zeker als het gaat over de rijkssteun. De fractie acht het geen wenselijke optie om de oplossing te zoeken via de OZB. Dit leidt tot de vraag of Zutphen afstevent op een artikel 12 status.

Het College acht een artikel 12 status een ongewenst scenario. Op basis van de nu gepresenteerde begroting, die structureel sluitend is en een oplopende reserve laat zien, is het artikel-12-risico nog niet in beeld. Als de gemeente zuinig blijft opereren en structureel sluitende begrotingen kan blijven presenteren, dan kan dit worden voorkomen.

D66 informeert naar de visie achter de presentatie. Het College heeft gekozen voor de inhoudelijke lijn, waarbij economie voorop wordt gesteld. Daarbij gaat het vooral om het versterken van de sociaaleconomische kracht en het versterken van de economie. De rode draad in de begroting is gericht op lastenverzwaring en versobering van voorzieningen. Afgevraagd wordt waarom het woordje ‘sociaal’ tussen accolades staat.

Het College is deze schrijfwijze niet opgevallen.

In de begroting 2021 gaat het voor 2/3 deel over lastenverzwaring en voor 1/3 deel over versobering van voorzieningen; dat is dan niet uitsluitend gericht op het sociale vlak, maar ook op andere vlakken. Het College kiest voor het drieluik van ‘versoberen, samenwerken en investeren’. Investeren is nodig om financieel-economisch sterker te worden. Op het sociaaleconomisch sterker worden, wordt nog nader ingegaan.

Burgerbelang stelt dat veel gemeenten worstelen met een tekort aan financiën. De gemeente Oldenzaal is samen met Twentse gemeenten aan het lobbyen in Den Haag om bepaalde zaken uit de Wmo te halen. Het profiel van Zutphen komt redelijk overeen met dat van Oldenzaal. Burgerbelang is dan ook benieuwd hoe het College aankijkt naar de mogelijkheden om hierin gezamenlijk op te trekken. De fractie vraagt zich af of Zutphen ook een dergelijke brandbrief naar Den Haag kan sturen.

Het College stelt dat uiteraard wordt gekeken naar samenwerkingsmogelijkheden. In de CleanTech regio gebeurt dat al op een goede manier en ook wordt hierin opgetrokken met andere gemeenten. Tevens wordt met de provincie veel kennis uitgewisseld.

Er is al veel geprobeerd om Minister Ollongren tot daden aan te zetten.

Het is aan de raad om met elkaar in overleg te treden en goed te kijken welke koers Zutphen moet varen. Het College hecht veel waarde aan het vasthouden aan een structureel sluitende begroting.

(De heer van Dijken ChristenUnie arriveert om 19.25 uur.)

De SP sluit zich aan bij de vraag van D66 waarom het woord ‘sociaal’ tussen haakjes staat.

Naar de mening van de SP verbloemt de titel ‘Economie voorop’ wat het College daadwerkelijk wil. De fractie stelt dat de economie ten dienste moet staan aan de samenleving en niet andersom.

Een collectieve aanpak richting Den Haag zou - volgens de SP - wel degelijk effect kunnen hebben. Gesuggereerd wordt om gezamenlijk met meerdere gemeenten een protestbegroting in te dienen. De SP vraagt of het College bereid is om een collectieve aanpak te overwegen middels het indienen van meerdere protestbegrotingen.

Het College antwoordt uiteraard bereid te zijn om na te denken over de mogelijkheden, zeker als de kans van slagen toeneemt. Naar aanleiding van de bespreking van de dilemma’s, die bij deze begroting worden gepresenteerd, zal het College bezien wat de mogelijkheden in dezen zijn.

De afgelopen vier jaar heeft het Kabinet, naar aanleiding van toenemende protesten van wethouders, de gemeenten ondersteunt met incidentele baten. Structureel is er bezuinigd, terwijl structureel taken naar lagere overheden zijn overgegaan. Spreker verwacht dat t het Rijk protestbegrotingen zal negeren, wanneer deze niet door minstens de helft van de Nederlandse gemeenten worden ingediend. Het College is bereid om te bezien welke mogelijkheden er zijn.

De PvdA stelt dat de provincie Gelderland één van de rijkste provincies van Nederland is en vraagt wat van die zijde kan worden verwacht.

Het College is in gesprek met de provincie Gelderland. De provincie stelt zich op het standpunt dat de liquide middelen snel besteed zijn met een besluit om de gemeenten financieel te gaan helpen. De provincie kiest voor gericht investeren, het liefst met investeringen, die op enig moment terugvloeien. Aan echt noodlijdende sectoren zal de provincie wel incidenteel steun bieden. Voorts kijkt de provincie vooral naar de toegevoegde waarde van investeringen en is niet genegen om structureel geld aan noodlijdende gemeenten over te maken.

De PvdA concludeert dat de provincie een afwachtende houding inneemt en vraagt of het zin heeft om met collega-gemeenten op te trekken om de provinciebestuurders bewust te maken van de financiële realiteit van de gemeenten.

Het College constateert een consistente houding bij de provincie. Met nagenoeg alle wethouders heeft een gesprek met de provincie plaatsgevonden, waarbij de provincie heeft gesteld te geloven in gerichte investeringen en niet in het structureel ondersteunen van gemeenten gedurende meerdere jaren. Wat dit betreft, blijkt geen ruimte voor onderhandelingen.

Het CDA vraagt of het College inzicht heeft in het aantal gemeenten dat voornemens is een protestbegroting in te dienen.

Het College heeft daar geen zicht op. Er is door een aantal gemeenten wel uitstel gevraagd voor het indienen van de begroting.

De voorzitter geeft het woord aan burgemeester Vermeulen ten behoeve van een mededeling.

Burgemeester Vermeulen deelt mee dat het corona Forum op maandag 28 september doorgaat.

15 oktober staat gepland als reservedatum voor de vragen, die op 28 september niet kunnen worden beantwoord.

De voorzitter geeft het woord aan wethouder De Jonge.

Het College geeft aan, dat het niet goed lukt om, met name bij Jeugd, het financiële gat te dichten. Dat is betreurenswaardig, want dit tekort wordt veroorzaakt door nieuwe taken, zonder dat daar financiering vanuit het Rijk tegenover staat. Ook voor de extra loonkosten vanwege de cao-veranderingen wordt de gemeente niet volledig gecompenseerd. Binnen het jeugddomein worden verantwoordelijkheden verschoven naar derden, waardoor de gemeente ook een deel moet opvangen. Daarnaast is er een autonome stijging van het aantal jeugdigen met een jeugdzorgindicatie. Terwijl er goede stappen worden gezet in het realiseren van bezuinigingen, blijft het tekort even groot. Er zijn wel mogelijkheden om het tekort verder terug te dringen. Het College is, ondanks dit alles, wel trots op de voorliggende begroting, want het College heeft gekozen om de sociale infrastructuur, inclusief het voorveld, te gaan versterken. De tekorten in het sociaal domein worden niet teruggedrongen als er niet blijvend wordt geïnvesteerd in versterking van de sociaaleconomische kracht van de inwoners, zodat de hulpbehoevendheid kan worden afgebouwd. Dat is een belangrijke opgave om meer grip te krijgen op de financiën. Dit gebeurt in partnerschap met de juiste partijen. Op die manier wordt er niet alleen bezuinigd, maar is ook sprake van ontwikkeling.

Een andere mogelijkheid om te bezuinigen, is het terugdringen van de residentiele zorg en het aanbieden van andere passende vormen van zorg. De eerste stappen hierin zijn reeds gezet.

Ook zijn voorzichtige stappen gezet in het aanbieden van jeugdzorg in het onderwijs. Dit geeft meer rust voor de kinderen en deze mogelijkheid zal verder worden uitgebouwd.

Daarnaast wordt, in samenwerking met het onderwijs, gewerkt aan het terugdringen van het aantal dyslexieverklaringen en de bijbehorende hulptrajecten. Ook het inrichten van buitenschoolse opvang met jeugdhulp wordt als een mogelijkheid gezien voor kostenbesparing. Bovendien ontstaat hierdoor een voorziening, die laagdrempelig en dichtbij opvang realiseert.

Op allerlei manieren wordt, samen met de verschillende partners, getracht om maatwerkvoorzieningen terug te dringen; dit vertaalt zich in bezuinigingen.

De gemeente Oude IJsselstreek heeft ervoor gekozen om lichte hulpverlening niet meer te gaan inkopen bij zorgaanbieders, maar om dit zelf te gaan uitvoeren. Dit lijkt een zeer interessante ontwikkeling, ook voor de gemeente Zutphen. Eind 2020 wordt hierover een besluit genomen.

Het College verwacht grote effecten te kunnen behalen door te gaan werken met budgetplafonds. Bij de gemeente Apeldoorn zijn de resultaten hiervan veelbelovend. De zorgaanbieders zullen hierover nog worden geïnformeerd. Een goed contractmanagement in dezen is van groot belang, want het gaat niet alleen om het opleggen van een plafond, maar ook om het afdwingbaar maken van het vormgeven aan een passende vorm van zorg voor kinderen.

Het versterken van de economische en sociaaleconomische kracht van de stad eist ook investeren in de binnenstad, die immers een belangrijke werklocatie is voor de Zutphen. De binnenstad moet mensen blijven aantrekken. Het College is dan ook blij met het initiatiefvoorstel vanuit de raad rondom het versterken van de poorten van de binnenstad. Daartoe bestaan inmiddels allerlei plannen.

GroenLinks verwijst naar de versoberingsmaatregel op het gebied van peuteropvang en vraagt wat de filosofie achter deze bezuiniging is.

Het College geeft aan dat hier geen filosofie achter zit. Het is een bezuiniging die het College niet mooier kan maken, dan deze is. De wijze waarop de gemeente Zutphen peuteropvang aanbiedt, kan naar de mening van het College wel iets worden versoberd, maar het doet pijn dat deze maatregel nodig is. Alle peuters moeten met elkaar kunnen integreren, maar voor taalontwikkeling dient de basis thuis te liggen. Op dit onderwerp is nog wel een slag te maken als het gaat om de samenwerking op het gebied van taalontwikkeling en laaggeletterdheid.

D66 stelt vast dat bestaand beleid wordt versoberd. Bij nieuw beleid voor niet wettelijke taken constateert de fractie dat een coördinator voor het Taalhuis wordt aangetrokken. Het College geeft echter ook aan, dat zij de problemen met de leesvaardigheid méér bij het onderwijs wil neerleggen. Gevraagd wordt hoe een en ander zich tot elkaar verhoudt.

Het College geeft aan, dat als het gaat over leesvaardigheid en dyslexieverklaringen, blijkt dat een vrij hoog percentage kinderen een dyslexieverklaring heeft of krijgt. Er bestaat een gedeeld belang bij zorgaanbieder, onderwijs en ouders om te komen tot een dyslexieverklaring voor een kind. Als die verklaring wordt afgegeven, is de gemeente verantwoordelijk voor de kosten daarvan, terwijl de oorzaak lang niet in alle gevallen is gelegen bij het kind, maar in de manier waarop het onderwijs leesvaardigheid doceert.

De SP geeft aan dat dyslexiebureaus veel geld verdienen aan dyslexieverklaringen. Dit is een breder fenomeen binnen de jeugdhulp. Daarom is het van belang om inzicht te krijgen in de geldstromen binnen de jeugdhulp. Daarom heeft de raad in 2019 besloten contracten stop te zetten of niet te verlengen bij organisaties die weigeren om inzicht te verschaffen in hun inkomsten. Dit inzicht is ook belangrijk bij het instellen van budgetplafonds. De SP vraagt of er al meer inzicht bestaat in de inkomsten en uitgaven binnen het sociaal domein, specifiek voor jeugdhulp, en of er al contracten zijn stopgezet van bedrijven waarvan bekend is dat er geld ‘weglekt’.

Het College geeft aan dat het inzicht er is, maar dit heeft geen aanleiding gegeven om contracten stop te zetten. Op regionaal niveau is goed toezicht ingericht. Binnen de jeugdhulp en bij Wmo-aanbieders zijn er geen calamiteiten ontdekt met partijen waarmee de gemeente Zutphen zaken doet.

De SP vraagt of bekend is welk percentage van het bedrag, dat de gemeente aan deze partijen betaalt, wordt uitgekeerd als winst of wordt weggezet als reserve.

Het College geeft aan dat dit inzicht er is. Bij één partij heeft dit geleid tot nader onderzoek, maar nadere gesprekken hebben uitgewezen, dat ook hier niets aan de hand is.

De SP is blij om te horen. De SP vraagt vervolgens waarom het Rijk de indexatie van de lonen in de jeugdhulp niet vergoedt. Verder vraagt de fractie een toelichting op de besparing, die kan worden behaald door de gemeente Oude IJsselstreek door het zelf in dienst nemen van de lichte hulpverlening.

Het College heeft er - evenals de SP - geen begrip voor dat het Rijk cao-ontwikkelingen niet compenseert. In reactie op de tweede vraag geeft het College aan, dat de gemeente Oude IJsselstreek lichte hulpverlening niet zelf in dienst heeft genomen. Er is een meerjarige subsidierelatie aangegaan met Buurtzorg Jong, die een opdracht heeft gekregen voor het invullen van diverse vormen van lichte hulpverlening. Op dit moment wordt in de gemeente Zutphen gewerkt met indicaties en zorgaanbieders, maar in de gemeente Oude IJsselstreek wordt dit opgepakt middels Buurtzorg Jong. Alleen al het voeren van het gesprek, over dat dit ook anders kan, heeft ertoe geleid dat de betrokken partijen zijn gaan nadenken over een andere aanpak. De huisartsen willen tevens meegaan in deze beweging.

De ChristenUnie vraagt wanneer het werken met budgetplafonds kan ingaan en wat dit gaat opleveren. Spreker refereert aan een recent artikel van de Ombudsvrouw over passend onderwijs. Daarbij ligt volgens de ChristenUnie ook een relatie met jeugdzorg. Gevraagd wordt hier inzicht in te bieden.    

Het College wijst op de afspraak om binnen het sociaal domein regelmatig gesprekken te voeren over de transformatie. De volgende keer zal worden gesproken over de stappen, die worden gezet met het onderwijs. Het zou goed zijn om te spreken over de verantwoordelijkheden binnen het passend onderwijs, zonder dat de gemeente daar een wettelijke taak in heeft. Dit is een ingewikkeld onderwerp.

Het besluit ten aanzien van de budgetplafonds moest op korte termijn worden genomen, omdat dit vòòr 1 oktober kenbaar moest worden gemaakt zodat de zorgorganisaties voldoende tijd hebben om daarop te reageren en te anticiperen. Voor jeugdhulp dient dit per 1 januari 2021 een opbrengst te genereren van ongeveer 1,9 miljoen euro.

De voorzitter dankt wethouder De Jonge en geeft wethouder Werger het woord.

Het College geeft aan, dat binnen de Participatiewet hard wordt gewerkt en wordt getracht om het aantal mensen, dat afhankelijk is van een uitkering, zoveel mogelijk te verlagen en om zoveel mogelijk mensen aan werk of aan een zinvolle dagbesteding te helpen. Dit gebeurt op veel verschillende manieren, maar het is afwachten wat de coronagevolgen zijn. Er wordt getracht om zoveel mogelijk te normaliseren en zelfredzaamheid te stimuleren. Ook wordt maatwerk mogelijk gemaakt om helder te krijgen wat nodig is zodat mensen aan het werk kunnen.

Ondanks het feit dat er wordt bezuinigd, blijft de gemeente kinderen die in armoede opgroeien zo goed mogelijk ondersteunen. Kinderen in armoede moeten ervanuit kunnen gaan dat zij goed kunnen opgroeien en zich ook kunnen ontwikkelen in al hun mogelijkheden.

De schuldhulp wordt herijkt. Het doel is om aan de voorkant preventief bezig te zijn, schotten weg te halen en te kijken naar mogelijkheden om aan de voorkant laagdrempelig zaken mogelijk te maken. Hierover volgt in 2021 een voorstel, uitgaande van een uitgebreide benchmark. De gemeente Zutphen probeert daarin ook trendsetter te zijn.

Het College refereert aan het traject Waardevolwerk. Er blijken schotten te bestaan tussen onder meer de WSW en de Wmo-dagbesteding, terwijl deze schotten, wanneer op persoonsniveau wordt gekeken, er helemaal niet zouden moeten zijn. Met het traject Waardevolwerk wil het College ervoor zorgen dat de schotten voor individuele inwoners worden weggenomen en zij kunnen meedoen naar vermogen, want elke vorm van werk is waardevol en mooi.

Het Taalhuis is gericht op volwassenen. De uitvoering van de Wet Inburgering komt weer naar de gemeenten toe. De voorbereidingen hiervoor zijn in volle gang, ook in samenwerking met het COA. Het doel is om dichtbij, laagdrempelig en in de eigen gemeente zoveel mogelijk te faciliteren. Het Taalhuis vervult daarin een belangrijke functie.

De gemeente wil wel graag zien wat het Taalhuis bereikt. Eén van de manieren is taal leren op de werkvloer. Het College komt hierop terug zodra er meer bekend is.

De PvdA vraagt of nu al effecten zichtbaar zijn als gevolg van de coronacrisis, bijvoorbeeld in oplopende werkloosheid.

Het College antwoordt dat dit tot nu toe meevalt. De gemeente is hier, samen met Factor Werk, wel op voorbereid, voor het geval er een grote hausse volgt.

D66 stelt vast dat het Taalhuis onder ‘niet-wettelijke taken en nieuw beleid’ staat genoemd, terwijl inburgering wel een wettelijke taak voor de gemeenten wordt. De vraag is hoe een en ander moet worden bezien in relatie tot de financiën. Spreker vraagt zich af of het Taalhuis misschien op het verkeerde lijstje staat.

Het College licht toe, dat het Taalhuis voorheen onder cultuur viel. Binnen het Taalhuis kan heel goed de combinatie worden gelegd tussen werken en de taal leren; daarom wordt het programma ook op de werkvloer aangeboden en wordt onderzocht of dit als onderdeel van de Wet Inburgering kan worden opgenomen. Zodoende kunnen zaken zo effectief mogelijk worden ingezet en mensen zo goed mogelijk worden ondersteund.

Het Taalhuis is geen wettelijke taak. Het Taalhuis is ook niet uitsluitend bedoeld voor mensen, die moeten inburgeren. Veel mensen kunnen laagdrempelig gebruik maken van het Taalhuis. Het zou jammer zijn om een dergelijke faciliteit weg te nemen.

De SP constateert dat het College de schuldhulp wil herijken en het aantal trajecten van beschermingsbewindvoering met dertig procent wil verlagen. Dit is op zich een goed streven. De SP vraagt of deze herijking niet het juiste moment is om schulddienstverlening aan te wijzen als economische activiteit van algemeen belang, zodat mensen, die normaal een beroep zouden doen op de bijzondere bijstand, vanuit de gemeente kunnen worden geholpen bij beschermingsbewind. Dit levert mogelijk een forse besparing op.

Het College geeft aan. dat daarmee vooruit zou worden gelopen op beleid, maar het College heeft de motie uit 2011 nog steeds in het achterhoofd. Er wordt juist aan gewerkt om veel laagdrempeliger afspraken te maken over beschermingsbewind. Het College stelt de SP voor te wachten tot het beleid er in volle omvang ligt. Dan kan de raad bezien hoe dit alles wordt vormgegeven.

De voorzitter dankt wethouder Werger en geeft het woord aan wethouder Ten Broeke.

Het College geeft aan de dure, individuele geïndiceerde zorg te willen afbouwen. Daar is al vaak over gesproken sinds het verschijnen van het Berenschotrapport. Dit kan op veel verschillende manieren, maar voorwaarde hiervoor is dat de sociale basis wordt versterkt en ook hier wordt reeds aan gewerkt. Het organiseren van algemene voorzieningen is cruciaal. Er is een afwegingskader in de maak met criteria. Dit om ervoor te zorgen dat de voorzieningen zo laagdrempelig en licht mogelijk zijn, want alleen dan blijft er voldoende geld over voor geïndiceerde zorg, die niet vervangbaar is. Het College verwacht reeds in 2021 resultaten hiervan te zien.

Voor de nieuwe Cultuurnota zullen binnenkort de uitgangspunten met de raad worden besproken. Het maken van nieuw cultuurbeleid behoort een feest te zijn, maar extra geld is voor cultuur niet beschikbaar. Er zijn zelfs voorstellen voor besparingen op subsidies aan basisinstellingen, als onderdeel van Spoor 2. Over de inhoud van de nota wordt op een later moment gesproken.

Een van de speerpunten van het huidige beleid op het gebied van erfgoed is het vergroten van de toegankelijkheid. In dit kader lopen meerdere projecten en zullen ook projecten starten. Onder meer de Bourgognetoren zal worden opengesteld voor publiek.

Begin 2019 heeft de raad de gemeentelijke woonvisie behandeld. Aan beleid ontbreekt het dus niet maar er dient rekening te worden gehouden met allerlei ontwikkelingen op het gebied van wonen, zoals het groeiende woningtekort en verhuisbewegingen. Hier zal het gesprek over worden aangegaan.  

De VVD vraagt aan welke termijn het College denkt, als het gaat over het gesprek over het onderwerp wonen.

Het College denkt aan een Forumspecial over wonen, eind 2020, maar ook in de context van andere programma’s zal over woningbouw en het vestigingsklimaat moeten worden nagedacht.

D66 geeft aan dat het College dit voorjaar heeft aangegeven dat er een Forumspecial volgt over de woningbehoefte in relatie tot het woningaanbod in Zutphen. De vraag is of het College ook denkt aan maatregelen om bij toewijzing van nieuwe woningen voorrang te geven aan Zutphenaren.

Het College geeft aan daarover te denken, maar alle onderwerpen dienen in samenhang te worden bezien.

D66 vraagt of het College de Cultuurnota en de besparingsopdracht op die portefeuille heeft bekeken in relatie tot corona. Het lijkt D66 voor de basisinstellingen ondoenlijk om hen midden in de coronacrisis om een besparing te vragen.

D66 geeft voorts aan, dat het College spreekt over erfgoed en toegankelijkheid. De vraag is of het uitbreiden van erfgoed ook een doelstelling van het College is.

Het College geeft aan, dat er bestaand erfgoedbeleid is, maar uiteraard kunnen ambities bespreekbaar worden gemaakt.

De voorgestelde besparingen op basisinstellingen zijn opgenomen in de meerjarenbegroting en eveneens in de Cultuurnota, die een looptijd van vier jaar heeft. Er is gekeken naar de effecten van corona op de instellingen. In het kader van corona bestaan er voor instellingen steunmaatregelen. Dus deze instellingen zijn niet uitsluitend afhankelijk van de gemeentelijke subsidie.

D66 verwacht dat het effect van corona ook in het meerjarenbeleid aanwezig blijft.

Het College zegt dat de komende tijd met name zal moeten worden gesproken over wat er van de instellingen wordt gevraagd. Dat hangt samen met de gemeentelijke subsidie.

GroenLinks geeft aan, dat vanuit de raad de wens bestaat om te komen tot een atelierbeleid. Spreker vraagt of dit aspect in de nieuwe Cultuurnota aan de orde komt.

Het College antwoordt dat dit wel de bedoeling is.

De PvdA vraagt of PlusOV extra kosten of lasten heeft in verband met corona. Het eigen vermogen van PlusOV loopt namelijk terug.

Het College geeft aan dat recent met PlusOv is gesproken over de stand van zaken. Er zijn enige coronaeffecten, maar er is geen sprake van overschrijdingen. Over enige tijd komt hierover meer informatie naar de raad.

De ChristenUnie geeft aan dat de burgemeester van Amsterdam zorgen heeft uitgesproken over de gevolgen van corona en de faillissementen in de horeca. Haar zorg is dat vastgoed in de binnenstad zou worden opgekocht door beleggers met een criminele achtergrond. De fractie vraagt of die zorg in de gemeente Zutphen ook bestaat.

Burgemeester Vermeulen wijst op het Bibob-beleid van de gemeente Zutphen. Dit houdt in dat nieuwe spelers op de markt aan een toets worden onderworpen.

De burgemeester wijst vervolgens op het belang van investeren in samenwerking. De gemeente Zutphen vervult een belangrijke positie in de CleanTech regio. Binnenkort komt de Commissaris van de Koning naar Zutphen en zal hij op de hoogte worden gesteld van alle problemen en verwachtingen in de samenwerking met de provincie.

Wat betreft toezicht en handhaving, zijn de prioriteiten gewijzigd vanwege corona. Het handhaven van de coronamaatregelen blijft hoofdprioriteit.

Er is sprake van een bescheiden bezuiniging op communicatie. Er gebeurt steeds meer online.

Wanneer het gaat over veiligheid gaat het ook vaak over zorg. De burgemeester verwijst naar de problematiek rond verwarde personen en met personen die overlast veroorzaken. Er wordt veel samengewerkt in het Veiligheidshuis, waar de burgemeester voorzitter van is geworden.

Verder wordt ingezet op bewustwording van ondermijning. Op scholen loopt hiertoe een programma.

Het CDA wijst op het voornemen om te stoppen met de noodopvangregeling voor uitgeprocedeerde asielzoekers en vraagt of dit een wettelijke taak is voor de gemeente.

Burgemeester Vermeulen geeft aan dat dit geen wettelijke taak is voor Zutphen. Dit is een wettelijke taak voor de grote gemeenten.

De SP vraagt zich af wat de gevolgen zijn als de budget voor communicatie wordt gehalveerd of helemaal wordt wegbezuinigd. De SP wil weten waar het geld op dit moment aan wordt besteed.

Burgemeester Vermeulen lijkt wegbezuinigen van het communicatiebudget geen goed idee. Communicatie is enorm belangrijk om de samenleving te bereiken en voorlichting te geven. De burgemeester verwijst de SP voor de technische details naar het Forum van volgende week.

De voorzitter bedankt de burgemeester en vraagt wethouder Matser de afsluitende presentatie vanuit het College te verzorgen.

Het College geeft aan dat afgelopen maandag uitgebreid is gesproken is over duurzaamheid. De driehoek sociaal , duurzaamheid en economie wordt op veel fronten gepromoot, waarbij ‘lokaal’ het sleutelwoord is. Met hernieuwbare energie zijn er kansen om de lokale economie te versterken en voor een schonere leefomgeving te zorgen. Dit wordt nader besproken in een afzonderlijk Forum.

In de maatregelen Spoor 2 wordt bezuinigd op parkeren. De gemeente Zutphen heeft een mobiliteitsvisie, maar heeft eigenlijk geen geld voor de uitvoering hiervan. Het uitvoeringsplan wordt wel opgesteld, maar komt op de plank te liggen en zodra zich mogelijkheden voordoen voor cofinanciering, dan komt het College hierop terug.

Het verhogen van de parkeertarieven is een mogelijkheid om de inkomsten te verhogen. De parkeertarieven in Zutphen liggen nu op het regionaal gemiddelde.

GroenLinks constateert dat er bezuinigingsvoorstellen liggen in relatie tot het uitvoeringsbudget duurzaamheid. Dit roept verbazing op bij de fractie. In het voorstel wordt de voorkeur uitgesproken om te besparen op beleidscapaciteit. GroenLinks vraagt dit nader toe te lichten.

Het College geeft aan, dat er niet te veel beleidscapaciteit is, maar versoberen betekent dat op alle budgetten moet worden bespaard en dat geldt dus ook voor de portefeuille duurzaamheid. Dat heeft geleid tot deze afweging, maar het is aan de raad hierover te besluiten.

De PvdA constateert dat het niet inzetten van verenigingen voor het ophalen van oud papier een besparing oplevert van € 35.000,= De vraag is wat de impact hiervan kan zijn, met name voor de kleine verenigingen

Het College geeft aan, dat dit onderwerp later in de presentatie aan de orde komt.

Het Collegetoont vervolgens middels de presentatie de bezuinigingen via de vier sporen. Kijkend naar de totalen van de voorstellen in Spoor 2 lopen de bedragen op van 2,8 naar 3,7 miljoen euro. Dit wordt met name bereikt door het verhogen van de inkomsten. De lastenverhoging op enkele punten acht het College realistisch omdat deze kosten in Zutphen lager zijn dan gemiddeld. Daarnaast is een aantal voorzieningen versoberd.

Op de afvalstoffenverwerking wordt een correctie voorgesteld van € 35.000,= door verenigingen geen oud papier meer op te laten halen. Met deze verenigingen wordt gesproken over een andere wijze van inkomsten genereren. Het is aan de raad om te oordelen of bepaalde verenigingen hierdoor te hard worden getroffen.

Niet alle voorstellen zijn overgenomen in voorliggende begroting. Er wordt getracht het voorveld in het sociaal domein zoveel mogelijk te ontzien en daarin te blijven investeren. De bezuinigingen zullen met name in de zwaardere zorg plaatsvinden. Daarnaast wordt geprobeerd de economie overeind te houden.

Het College heeft de dilemma’s op verzoek van de raad opgesteld. Het College hoopt hiermee een leidraad te hebben opgesteld, die gaat helpen bij het debat, dat nog gevoerd gaat worden.
Er komt steeds beter zicht op de boekhouding, waardoor het College steeds beter in staat wordt gesteld, de dilemma’s aan de raad voor te leggen.

De septembercirculaire is vandaag beschikbaar gekomen. Het vergt een forse rekenexercitie om te berekenen wat dit precies voor de gemeente Zutphen betekent. Er komt geen structurele ruimte vanuit het Rijk voor Zutphen, maar wel incidentele ruimte. De opschalingskorting is in 2020/2021 bevroren, maar zal later worden ingehaald.

Via de septembercirculaire krijgt Zutphen in 2020 4,5 miljoen euro incidenteel. In de algemene pot wordt 2,2 miljoen euro gestort en in de corona-pot 2,3 miljoen euro. Zonder rekening te houden met het gestelde in de septembercirculaire zou Zutphen circa één miljoen euro tekort komen.

Op 5 oktober worden de effecten van de septembercirculaire nader besproken in het kader van de agendering van de Burap.

De effecten van de septembercirculaire op de begroting zijn niet heel groot. De inschatting van de VNG is, dat de gemeenten in 2022 op jeugdhulp in totaal tussen één en anderhalf miljard euro structureel tekortkomen. De minister heeft voor 2022 een bedrag van 300 miljoen euro beschikbaar gesteld. Meerjarig gezien, is er dus geen sprake van verbetering.

Geconcludeerd kan worden dat de begroting sluitend is. Het dekkingstekort van drie miljoen euro wordt voor 2/3 deel opgevangen door lastenverzwaring en voor 1/3 deel via versobering. Hier liggen pijnlijke keuzes onder en dit is tegen de wens van het College, maar het College ziet geen andere mogelijkheid om aan de kaders van de raad te kunnen voldoen. Naast versoberen en bezuinigen blijft het College inzetten op samenwerken en investeren. De septembercirculaire is interessant, maar levert de gemeente structureel niets op.

De ChristenUnie vraagt wat het inhalen van de opschalingskorting op een later moment betekent.

Het College geeft aan, dat de opschalingskorting in vier jaar tijd oploopt tot één miljard euro. Dit zullen de gemeenten in 2023 en 2024 voor hun kiezen gaan krijgen. In voorliggende begroting is dit reeds verwerkt. Er komt mogelijk nog wel een correctie op de septembercirculaire voor de jaren 2023 en 2024.

Het CDA dankt voor de gepresenteerde dilemma’s. De raad heeft daardoor wat te kiezen.

Het CDA vraagt vervolgens wat de forensenbelasting behelst.

Het College antwoordt dat dit een belasting is op vakantiehuisjes, die niet onder de OZB vallen. Dit is iets anders dan toeristenbelasting.

GroenLinks stelt dat in feite geen sprake is van dilemma’s, maar van keuzes van het College, waar de raad “Ja” of “Nee” tegen kan zeggen. Bij de begrotingsbehandeling kijkt de raad echter naar de verschillende richtingen en kijkt over de volle breedte naar de mogelijkheden.

Het College stelt dat een dilemmanotitie is beloofd en geleverd. Het is aan de raad hoe daarmee wordt omgegaan. Als de raad een andere werkwijze verkiest, dan kan zij daarover met de griffier in gesprek. Het leek het Colleges echter goed om de keuzes of dilemma’s voor te leggen. Het College wil de raad daarmee niet voorschrijven of voorrekenen wat wel of niet kan, maar wil de raad faciliteren.

De Stadspartij stelt dat in 2022 de individuele bijdrage voor jeugdzorg vanuit het Rijk vervalt. De VNG heeft sterk gelobbyd om die bijdrage tot en met 2021 wél te krijgen. De fractie vraagt of er voor de periode daarna ook nog wordt gelobbyd, samen met de VNG.

Het College geeft aan dat de VNG zich uiteraard inzet voor verhoging van het jeugdzorgbudget. De minister heeft voor 2020 een bedrag van 300 miljoen euro toegezegd, maar er is becijferd dat het tekort één tot anderhalf miljard euro bedraagt. De minister stelt dat voor het resterende bedrag met het volgende Kabinet naar een oplossing moet worden gezocht. Voor de onderhandelingen zal dus op een nieuw Kabinet moeten worden gewacht.

De SP bedankt het College voor het overzichtelijke geheel en geeft aan dat de dilemma’s inzicht geven in de worsteling van het College.

De SP wijst op lastenverhoging 62, waarin wordt gewezen op de mogelijkheid om het gebruikersdeel van de OZB af te schaffen en onder te brengen bij het eigenaarsdeel. Het College stelt echter voor dit niet te doen, terwijl dit veel geld op kan leveren. Spreker vraagt dit toe te lichten.

Het College ziet af van lastenverhoging 64 (rioolbelasting) met als argument dat dit tot ongewenste effecten kan leiden bij belanghebbenden. De vraag is over welke effecten het dan gaat, wie deze belanghebbenden zijn en waarom deze effecten voor de belanghebbenden zwaarder wegen dan voor de gemeente of de gemeenschap.

Het College geeft aan, dat kijkend naar het bedrag onder post 62, een besparing wordt gerealiseerd op het tribuut, omdat er minder rekeningen hoeven te worden verstuurd. Van het onderbrengen van het gebruikersdeel van de OZB bij het eigenaarsdeel zullen de meeste inwoners niet zoveel merken, behalve wanneer iemand eigenaar is van een woning, die hij verhuurt en het gebruikersdeel niet kan doorrekenen aan de huurder. Dit speelt met name bij woningcorporaties. Twee jaar geleden hebben woningcorporaties aangegeven dat dit effect heeft op hun vermogen om te investeren. Om die reden heeft de gemeente er toen van af gezien en stelt het College nu ook voor hiervan af te zien.

De SP vraagt waarom het College het belang van woningcorporaties zwaarder laat wegen dan het gemeentelijk belang. Met het bedrag dat deze keuze zou opleveren, kunnen de bezuinigingen op de kinderopvang en de verenigingen worden geschrapt.

Het College ziet dit anders. De middelen waaruit de woningcorporaties kunnen putten, zijn aan het verdampen en daar zal de gemeente ook last van krijgen. Het College heeft de afweging gemaakt om voor te stellen dit nièt over te nemen. Het gesprek met de raad zal hierover nog worden gevoerd.

De SP zou dit punt graag aan de lijst van dilemma’s willen toevoegen. De fractie is van mening dat er een significante bijdrage van de corporaties mag worden verwacht, gezien de grootte van de bezuinigingsoperatie.

GroenLinks wijst op het dilemma van het College, welke aanvragen voor nieuw beleid zij al dan niet wil honoreren. Het College presenteert nu vijf gehonoreerde aanvragen, die GroenLinks overigens toejuicht. Waar het hierbij echter om gaat, is dat slechts vijf van de tachtig aanvragen zijn geaccepteerd. Het lijkt erop alsof de raad wordt gevraagd deze vijf te accepteren òf helemaal niets te doen. Dat mag – aldus GroenLinks - niet het karakter van een dilemmanotitie zijn. Het is belangrijk om de afwegingen achter de keuzes van het College te kennen, waarna de raad zelf beslissingen kan nemen.

Het College geeft aan geen tachtig aanvragen te hebben ontvangen. Er is uitgegaan van een beleidsarme begroting, zoals in juni met de raad is besproken.

De voorzitter geeft aan dat deze vergadering het begin is van een reeks vergaderingen op weg naar de raadsvergadering op 9 november 2020. Tijdens deze vergadering zal de raad besluiten over de Programmabegroting 2021-2024.

De voorzitter dankt ieder voor diens aanwezigheid en inbreng. De voorzitter sluit de bijeenkomst om 21.15 uur.

Advies

Onvoldoende besproken. Nogmaals in oordeelsvormende forumvergadering bespreken

Behandeld in Forum van 8 oktober 2020 Naar boven

Toelichting griffie

Op 19 september 2020 is de Programmabegroting, met alle bijbehorende bijlagen, openbaar geworden en beschikbaar gesteld op de website van de raad. Over het "Najaarsgesprek" of de behandeling van de Programmabegroting, zijn voor het zomerreces afspraken gemaakt. Het Presidium heeft een werkwijze vastgesteld, waarmee is voorzien in de volgende vergaderingen:

24 september 2020: Forum
Het college presenteert de Programmabegroting, de dilemmanotitie en de bezuinigingen. Raads- en Forumleden krijgen gelegenheid (ook inhoudelijke) vragen te stellen.

1 oktober 2020: Technisch vragenuur en indienen schriftelijke technische vragen
Op 1 oktober is er een informele bijeenkomst waarin technische en financiële vragen gesteld kunnen worden. Dit is ook de uiterste datum waarop het college kan garanderen dat via e-mail ingediende technische vragen nog voorafgaand aan het Forum van 8 oktober beantwoord worden.

6 oktober 2020: Beantwoording (technische) schriftelijke vragen door college

8 oktober 2020: Forum over de programmabegroting 2021-2024

26 oktober 2020: Forum over de programmabegroting 2021-2024 (oordeelsvormend)

9 november 2020: Raad, besluitvorming over de programmabegroting 2021-2024

Raadsadviseur:

Datum 08-10-2020 Tijd 19:00 - 22:00
Zaal
Burgerzaal
Behandeling
Oordeelsvormend
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
M.G.S. Siemes
Griffier
B.M. Duizer
Notulist
More Support
Aanwezig namens Naam
GroenLinksH Krans
SPM de Ridder
PvdAF.J.M. Heitling
BurgerbelangH.J.M Verschure
D66Y.J.A. ten Holder
VVDJ Lok
CDAG.H. Brunsveld
StadspartijG.J.H. Pelgrim
BewustZWA.W. Jansen
ChristenUnieA. van Dijken
Kies Lokaal Zutphen WarnsveldP.I. Ackermans

Verslag van de vergadering

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen van harte welkom.

Dit Forum vormt onderdeel van een reeks, waarin de Programmabegroting 2021-2024 wordt behandeld. Op 24 september heeft het College de begroting gepresenteerd. Op 1 oktober was er een inloopuur voor technische vragen. De beantwoording op deze vragen heeft de raad op 6 oktober ontvangen. Vragen die nog niet zijn beantwoord, betreffen met name politieke vragen. De bijeenkomst van heden biedt gelegenheid om daar nader op in te gaan.

De planning van de avond wordt toegelicht.

  1. Korte presentatie vanuit de ambtelijke organisatie over de tool ‘Zutphen in cijfers’.
  2. Inspreekreactie namens de sportverenigingen en koren. De heer Janssen zal ingaan op het inzamelen van oud papier.
  3. Beantwoording openstaande vragen door het College.
  4. Vervolgens start de inhoudelijke behandeling.

Ad A - Korte presentatie vanuit de ambtelijke organisatie over de tool ‘Zutphen in cijfers’

De heer Seinen, ambtelijke ondersteuning toont aan de hand van een PowerPointpresentatie hoe de begroting digitaal vindbaar is. Er is een tool beschikbaar om de begroting op overzichtelijke wijze te kunnen lezen, maar de bekendheid hiervan blijkt gering. Via de presentatie wordt toegelicht hoe deze tool kan worden gebruikt.

De voorzitter stelt vast dat er geen vragen zijn naar aanleiding van de presentatie en de uitleg van de tool. Hij biedt de heer Jansen gelegenheid om in te spreken.

Ad B - Inspreekreactie namens de sportverenigingen en koren inzake het inzamelen van oud papier

Inspreker spreekt namens tien Zutphense verenigingen, die zich bezighouden met het inzamelen van oud papier. Sedert decennia zijn verenigingen betrokken bij het ophalen van oud papier. Eerst gebeurde dat zelfstandig, totdat de gemeente dit in 2005, zonder enig overleg, naar zich toehaalde. Naar aanleiding van verzet hiertegen vanuit de verenigingen, zijn afspraken gemaakt met de toenmalige wethouder, middels een gentleman ’s agreement en is de huidige situatie ontstaan. Deze afspraken zijn tot nu toe nagekomen.

Het College stelt via een brief aan de verenigingen voor deze werkwijze te beëindigen. In dit schrijven wordt niet gerept over het voornemen om de vergoeding aan de verenigingen te halveren, terwijl dit voornemen wél vastgelegd blijkt te zijn in de programmabegroting.

De verenigingen voelen zich hierdoor geschoffeerd en hebben het College een brief gestuurd, met een kopie aan de raad. De voorgestelde werkwijze wekt de indruk dat de portefeuillehouders niet over de grenzen van hun eigen portefeuille kijken, maar het zicht beperkt hebben tot de eigen portefeuille. De afwezigheid van inzicht in de positie van de verenigingen versterkt deze veronderstelling.

Inspreker roept de raad op deze bezuiniging niet te accepteren tenteinde te voorkomen dat verenigingen failliet gaan en schade wordt toegebracht aan de maatschappelijke functies in de gemeente Zutphen.

Burgerbelang vraagt zich af of de verenigingen de bereidheid hebben om op andere wijze betekenis te hebben voor de samenleving, of andere taken op zich zouden willen nemen wanneer de huidige wijze van inzameling zou worden gecontinueerd.

Inspreker geeft aan, dat de meeste verenigingen in Zutphen al behoorlijk actief zijn. Inspreker is zich ervan bewust dat de wereld verandert en dat meedenken over veranderingen logisch lijkt, maar de mogelijkheden binnen dit kader zijn gering.

Burgerbelang is voornemens met een amendement te komen met als doel te bezien hoe de verenigingen alsnog kunnen worden ondersteund.

D66 vraagt of het betoog van inspreker een pleidooi is om de verenigingen te subsidiëren.

Inspreker is bereid om als verenigingen een tegenprestatie te leveren, als het ontvangen bedrag overeind blijft. Een bijkomende factor is dat de meeste verenigingen door de coronacrisis financieel op achterstand zijn komen te staan.

De SP vraagt hoeveel procent van het totale inkomen van de verenigingen via de opbrengsten van het oud papier wordt gegenereerd.

Inspreker geeft aan dat dit per vereniging varieert van enkele procenten tot meer dan de helft van de verenigingsinkomsten en verwijst wat dit betreft naar de bijlage bij de brief van de verenigingen hebben verstuurd, waarin dit is gespecificeerd.

De PvdA concludeert dat vijftig procent heel veel is en vraagt welke verenigingen dit betreft en wat de bezuiniging voor die verenigingen betekent.

D66 vraagt zich af of iedereen de stukken heeft gelezen.

De voorzitter dankt de heer Jansen voor diens inbreng.

Ad C - Beantwoording openstaande vragen door het College

Het College verwijst naar de twee openstaande bestuurlijke vragen.

De eerste vraag betreft de voorgestelde bezuiniging op de culturele instellingen ad € 300.000,=. Het College licht toe, dat deze bezuiniging in 2024 ingaat. De hoop bestaat dat de coronasituatie dan onder controle is. Daarnaast zijn er inhoudelijk veel keuzes te maken door de culturele instellingen om middels slimme mogelijkheden met minder geld te kunnen uitkomen.

De tweede vraag heeft betrekking op De Hanzehof, waarvoor in de conceptbegroting nog geen investeringsbudget is opgenomen, maar waarvan wel het voornemen bestaat om dit te gaan doen. In de ideale situatie zou het benodigde bedrag voor deze investering reeds bekend zijn en zou hiervoor voldoende ruimte in de begroting beschikbaar zijn, maar dit is nu niet het geval. Voorheen werd bij investeringen ook niet altijd lang van tevoren een bedrag in de begroting opgenomen, maar is de investering wel gedaan en uitgesmeerd over meerdere jaren. Ook in dit geval ziet het College zich genoodzaakt om het op een dergelijke wijze te doen.

D66 geeft aan, dat de beide vragen van D66 afkomstig zijn. Als het gaat om de bezuinigingen op culturele instellingen is de vraag gesteld, wat de afwegingen van het College zijn om tot deze bezuiniging over te gaan. Ook al gaat de bezuiniging pas in 2024 in, dit neemt niet weg dat er voor de verenigingen momenteel een totaal ander perspectief ligt.

Voor wat betreft De Hanzehof, is door de raad in december 2019 een scenario, met becijfering, omarmd en zijn afspraken gemaakt. D66 hoort geen argumenten, waarom deze investering nu niet in de begroting is opgenomen.

De ChristenUnie stelt - in reactie op D66 - dat deze investering als een risico boven de begroting hangt en invloed heeft op het weerstandsvermogen. Spreker heeft de indruk dat deze investering daarom bewust buiten de begroting is gehouden.

Het College geeft aan, dat in het kader van de begroting is gesproken over de concrete risico’s. Daarbij gaat het over het gebouw van De Hanzehof. Deze risico’s zijn beschreven en voorzien van bedragen. Voor een toekomstige investering bestaat de mogelijkheid om 1) geld tevoren te reserveren of 2) ervoor te kiezen de investering te doen en de betaling daarna in de tijd te faseren.

In reactie op de vraag over de bezuinigingen op de culturele instellingen, refereert het College aan de cultuurnota die zal verschijnen. Hierin worden afwegingen gemaakt over de taken, die bij de culturele instellingen thuishoren. Er zijn grote, belangrijke organisaties in Zutphen, maar er valt veel te vernieuwen in het culturele aanbod van Zutphen. Tijdens de behandeling van de cultuurnota zal dit aan de orde komen. De voorgestelde bezuiniging is een aanloop daarnaartoe.

D66 verzoekt of de dreiging niet kan worden weggenomen alvorens het College aan de slag gaat met de cultuurnota. De fractie geeft voorts aan, dat er al een heel duidelijk plan ligt ten aanzien van De Hanzehof en dat er heldere afspraken zijn gemaakt. Afgesproken is onder meer, dat er financieringsplannen aan ten grondslag zullen komen te liggen. Het kan niet zo zijn, dat het College in een realistische begroting ervoor kiest om realistische problemen, die er al decennia liggen, links te laten liggen om maar tot een sluitende begroting te komen. Spreker doet een oproep aan de overige fracties om dit gezamenlijk te gaan oppakken.

BewustZW ondersteunt de oproep van D66.

Het College benadrukt dat het geen zaken achterhoudt. Het College wil deze indruk ook verre van zich werpen. Als er niet wordt geïnvesteerd wordt, komen daar ook geen kosten uit voort. Op het moment dat een investering wordt gedaan, wordt bezien in hoeveel jaar die investering moet worden afgeschreven. De afschrijvingskosten moeten jarenlang worden opgenomen. Daartegenover staan inkomsten. Dit geheel moet leiden tot een sluitende begroting.

D66 wijst er op, dat de systematiek zoals het College schetst, volledig bekend is.

De ChristenUnie beticht het College er niet van om zaken achter te houden. Wel bevreemdt het de fractie dat zelfs in de PM -post geen melding wordt gemaakt van deze investering.

Het College gaat in op de vraag inzake de afvalstoffenheffing en legt uit, dat op het moment dat de gemeente een verhoging van de afvalstoffenheffing wil aankondigen, dat in de primitieve begroting moet zijn opgenomen. Dat is in deze begroting echter niet gebeurd. Om die reden doet het College de aankondiging dat er een bedrag zal worden opgenomen in de primitieve begroting, dat één op één zal terugkomen in een verhoging van de afvalstoffenheffing. Daarbij moet worden gedacht in een orde van grootte van € 35,= tot € 40,= per huishouden. Met deze aanpassing komt Zutphen ongeveer uit op het gemiddelde van de omliggende gemeenten. Deze aankondiging moet plaatsvinden zodat dit in december kan worden opgenomen.

Afgelopen jaren is er uit de reserves geput, waardoor de hoogte van de afvalstoffenheffing in Zutphen laag kon worden gehouden. Deze reserve is nu uitgeput, waardoor deze aanpassing noodzakelijk doorgevoerd moet worden. Voor de begroting heeft dit geeft effect, maar wel voor de lasten van de inwoners.

D66 wijst er op, dat er nog een bestuurlijke vraag openstaat. Deze had betrekking op de structurele lasten van de basisvoorzieningen, zoals De Kaardebol en Het Waterkwartier.

Het College geeft aan, dat hier uitgebreid op kan worden teruggekomen tijdens een Forum, dat speciaal hiervoor is aangevraagd. In de afgelopen tijd is er al volop gekeken naar wat er kan worden gedaan om de toekomst van de genoemde instellingen te borgen door de financiering en de exploitatie te bestendigen. Een belangrijk middel dat hiervoor zal worden gebruikt, is een nieuw afwegingskader, gebaseerd op de strategische visie voor het sociaal domein. De genoemde locaties hebben baat bij deze nieuwe systematiek.

D66 zou dit een mooi antwoord hebben gevonden, wanneer er geen begroting 2021-2024 voor zou liggen. Feit is, dat die wel voorligt en er is een grote opgave binnen Wmo, Jeugd en de Participatiewet; daarvoor zijn heldere kaders vastgesteld. Het genoemde Forum zal pas na de vaststelling van de begroting plaatsvinden. Duidelijk is, dat de gemeente de algemene voorzieningen wil versterken. De genoemde voorzieningen hebben daarin een cruciale rol, maar dit is blijkbaar niet structureel geregeld. D66 vraagt of de raad met een concreet voorstel moet komen binnen de begroting.

Het College geeft aan, dat in voorliggende conceptbegroting de genoemde locaties vanuit de begroting wel geld ontvangen; dit gebeurt ofwel via de subsidies in het sociaal domein, ofwel vanuit andere onderdelen in het sociaal domein. De belangrijkste vraag is welke afweging de gemeente gaat maken ten aanzien van de verdeling van die gelden.

De voorzitter opent het inhoudelijk debat.

Ad D - Inhoudelijke behandeling

De SP kondigt een amendement aan ten aanzien van het gebruikersdeel van de rioleringsheffing. Het voorstel is om dit gebruikersdeel volledig bij het eigenaarsdeel onder te brengen. Dit zou iets meer dan € 200.000,= kunnen opleveren. Dit bedrag kan worden gebruikt om de bezuinigingen op de peuteropvang en het verenigingsleven te kunnen wegstrepen.

Tevens heeft de SP een vraag over communicatiebudget. Hier wordt tienduizend euro op bezuinigd, maar uit het betoog van het College is duidelijk geworden dat het communicatiebudget vaak niet volledig wordt gebruikt. De vraag is waarom er dan méér op kan worden bezuinigd.

Burgerbelang waardeert het initiatief van de SP en zal overwegen hoe daarmee om te gaan. Daarnaast is Burgerbelang tot de conclusie gekomen, dat de dilemmanotitie zich beperkt tot de nabije toekomst. Burgerbelang vindt het tijd om als raad in discussie te gaan over de vraag hoe de financiën op langere termijn moeten worden ingericht. De fractie heeft daartoe vijf vragen c.q. dilemma’s geformuleerd:

  1. Moeten wij als raad en College niet het lef hebben om de meerjarenbegroting niet sluitend te maken, zeker omdat het College meermalen heeft aangegeven dat de rek eruit is en Den Haag aan zet is?
  2. Is de begroting 2021 niet het juiste moment om als raad de discussie te voeren over de gemeentelijke lasten, deze in één keer fors te verhogen en gelijk te stellen met het regionaal of landelijk gemiddelde?
  3. Is het nu niet de tijd om vast te stellen dat Zutphen het niet meer alleen aankan en als raad te gaan discussiëren over de wenselijkheid om hulp te vragen bij de financiën? Meer concreet, denkt de fractie hierbij aan verscherpt toezicht, dan wel het aanvragen van de artikel 12 status.
  4. Is dit niet het moment om als raad de lasten op het niveau te zetten dat van toepassing is in de situatie, dat je als gemeente inderdaad onder verscherpt toezicht komt te staan of de artikel 12 status krijgt.
  5. Is dit niet het juiste moment om als raad te discussiëren over de vraag of Zutphen niet in 2030, maar in navolging van landelijk en Europees beleid, in 2050 energieneutraal moet zijn? Dit kan invloed hebben op de begroting.

Burgerbelang vindt dat het tijd is om een duidelijk signaal af te geven en stelt dat de gemeente Zutphen het niet meer alleen kan bolwerken.

De VVD vindt de genoemde dilemma’s interessant, maar heeft de indruk dat enkele daarvan al lang voorliggen. Het ‘niet sluitend krijgen van de begroting’ komt ook in de dilemmanotitie naar voren. Ook het verhogen van de gemeentelijke lasten is een doorlopend dilemma. Deze dilemma’s komen al vaak in Fora en in het debat naar voren.

Het enige nieuwe dilemma, dat nu wordt voorgelegd, betreft de energieneutraliteit. De vraag is waarom Burgerbelang deze lijst presenteert, terwijl hier al regelmatig over wordt gesproken.

Burgerbelang geeft aan, dat er ieder jaar ‘n beetje bij moet. De fractie vraagt of de gemeente niet een keer het lef moet tonen om een échte stap te zetten, zodat er volgend jaar niet weer ietsje meer bij moet. Burgerbelang wil hierover een inhoudelijk debat voeren.

De VVD is verbaasd dat Burgerbelang de lasten in één keer fors wil verhogen in plaats van stapsgewijs. De vraag is of dit als een verbetering moet worden gezien. De VVD schuwt deze discussie niet, maar de dilemma’s zijn al langer bekend en hier wordt al lang over gesproken. In het enorme bezuinigingspakket van 2018 werd er jaren vooruitgekeken naar het fundamenteel veranderen van het uitgavenpatroon.

De PvdA constateert dat Burgerbelang voorstander is van een forse belastingverhoging. Het is waar dat de gemeente veel geld uitgeeft, maar dat gebeurt heel voorzichtig en met beleid, waarbij telkens de dilemma’s langskomen. Spreker ziet niet hoe die dilemma’s kunnen worden opgelost met een forse lastenverzwaring. De PvdA wil de keuzes baseren op de details én de grote lijnen.

Burgerbelang benadrukt de punten te hebben ingebracht om hier gezamenlijk over te kunnen discussiëren. Burgerbelang heeft nièt gezegd, dat er overgegaan moet worden naar maximumlasten voor de inwoners. De fractie wil graag een goede inhoudelijke discussies om terugkerende dilemma’s te kunnen oplossen.

De ChristenUnie kan zich vinden in deze discussie, mede omdat de wethouder financiën eerder heeft aangegeven dat de bijdragen van het Rijk op de langere termijn onvoldoende zijn om de stad overeind te houden. In dat licht is sprake van een zinnige discussie.

De PvdA is het daarmee eens, maar vraagt wat de insteek dan dient te zijn.

GroenLinks verzoekt om inhoudelijk de discussie aan te gaan.

De Stadspartij wil deze discussie wel voeren, maar wil eerst van Burgerbelang weten of hierbij ook wordt gedacht aan een gedifferentieerde manier van belastinginning, waarbij de armlastige inwoners worden ontzien.

Burgerbelang benadrukt een discussie te willen voeren om er samen uit te komen. Iedere keer wordt dezelfde discussie gevoerd en volgt er een kleine lastenverhoging. Het cruciale punt is dat een signaal moet worden afgegeven omdat Zutphen het financieel niet kan bolwerken. De vraag is of iedere keer koste wat het kost een sluitende begroting moet worden afgegeven of dat de raad ervoor kiest een niet-sluitende begroting in te dienen omdat ‘het water inmiddels tot aan de lippen staat’.

Kies Lokaal is het ermee eens, dat het tijd wordt om ‘n keer een goede discussie te voeren. Er komt veel op de gemeenten af en de vraag is hoe ver de gemeente Zutphen wil gaan. De fractie complimenteert het College met de sluitende begroting. De fractie heeft er echter geen goed zicht op of de begroting sluitend is gemaakt door bepaalde zaken uit te stellen. De aandacht dient goed op de Wmo te worden gericht om helder te krijgen waar de kosten precies in zitten. Deze scherpte is nodig om richting de provinciale of landelijke overheid concrete stappen te kunnen zetten.

Voorts is het de vraag wat de gevolgen zijn als de gemeente Zutphen een artikel 12 gemeente wordt.

GroenLinks geeft aan moe te worden van het noemen van de mogelijkheid van artikel 12, want de wethouder heeft eerder gezegd dat een groot percentage van de gemeenten in Nederland méér in aanmerking komt voor die status dan de gemeente Zutphen. Bij een artikel 12 status heb je als gemeente niets meer mee te zeggen. Nu bestaat die mogelijkheid nog wel.

Kies Lokaal is er voorstander van om de zaken in eigen hand te houden, maar het is wel belangrijk om het signaal af te geven ‘tot hier en niet verder’. Die stap wil de fractie wel bespreken.

Het CDA constateert dat de discussie over twee lijnen loopt. Enerzijds ligt de vraag op tafel of aan de inwoners kan worden gevraagd méér bij te dragen. Het CDA vindt daar wel iets voor te zeggen, maar daar moet vanuit de gemeente wel iets tegenovers staan. Feit is, dat dat de afgelopen jaren niet het geval is geweest.

Anderzijds ligt de vraag voor of de gemeente een protestbegroting zou moeten indienen. Het is goed om over beide lijnen te discussiëren. Forse verhoging van de lasten ziet het CDA niet direct zitten, maar voor het indienen van een protestbegroting voelt de fractie wel wat. Er zitten namelijk oneerlijkheden in de lasten, die vanuit het landelijk niveau aan de gemeenten worden opgelegd, maar niet volledig door het Rijk worden gedekt.

De VVD vindt de vraag interessante, wat voor soort begroting de gemeente Zutphen voor de komende jaren moet maken. Dit bepaalt namelijk mede de uitstraling, die de gemeente richting Rijk, provincie en inwoners wil hebben. Daarbij speelt de vraag over een keuze voor lastenverzwaring, versobering van voorzieningen of voor een protestbegroting.

De VVD ziet een protestbegroting echter niet als een snelle oplossing. Met een protestbegroting wordt gehoopt op een reactie vanuit het landelijk niveau, maar dat is een risico. Immers, als dat niet gebeurt dan ligt de artikel 12 status op de loer en heeft de gemeente niets meer te zeggen. Dan worden de lasten alsnog fors verhoogd en de voorzieningen versoberd. 

De SP vindt de discussie interessant. Twee jaar geleden heeft de SP al aangekaart dat het Rijk zaken afstoot, zonder daarbij voldoende middelen te leveren. Ook door de VNG is aangegeven dat de gemeenten het op deze manier niet redden. Ook door de Veiligheidsregio’s is dit signaal afgegeven. In beide gremia zijn veel VVD’ers vertegenwoordigd. In dat verband vraagt de SP zich af hoe de opmerking van de VVD-fractie in Zutphen moet worden geduid.

De VVD geeft aan dat het betoog van die fractie zich niet zozeer richtte op het al dan niet indienen van een protestbegroting. De fractie heeft erop willen wijzen dat, wanneer je als gemeente een protestbegroting aanlevert, rekening dient te worden gehouden met het scenario dat Den Haag alsnog niet reageert en je als gemeente daarvan alsnog de formele consequenties ondervindt. Dit dient in de afweging te worden meegenomen.

Burgerbelang vraagt of de VVD het eens is met de stelling dat de gemeente veel te weinig geld krijgt van het Rijk voor de taken die ze vanuit het Rijk heeft gekregen en de taken, die er nog aankomen.

De VVD vindt de huidige situatie tweeledig. Ten eerste, moet worden gekeken wat je als gemeente zelf kunt doen. Vastgesteld is dat de gemeente Zutphen binnen het sociaal domein te veel geld uitgeeft en dat dit op een andere manier moet worden georganiseerd. Als daarnaast blijkt dat de bijdrage vanuit het Rijk te laag is, dan kan de gemeente proberen haar uiterste best te doen om de zaken financieel dekkend te krijgen. Als dan nog steeds geen sprake is van een sluitende begroting, dan is het punt bereikt om te stellen dat het Rijk te weinig uitbetaalt.

D66 wijst op een motie die aan het Rijk is gestuurd; daarin is gesteld dat de gemeente het financiële probleem niet zelf kan oplossen en dat de bekostiging richting de gemeenten structurele problemen veroorzaakt. D66 vraagt zich af wat een protestbegroting oplevert.

Twee jaar geleden stond de gemeente Zutphen er nog slechter voor. Toen zijn kaders meegegeven aan het College, waarbinnen dient te worden gewerkt. Er is sprake van structurele tekorten binnen het sociaal domein, maar er dient niet te worden vergeten dat we midden in een coronacrisis zitten. De economie staat als uitgangspunt centraal in de begroting, maar die economie schudt momenteel op haar grondvesten. Daarom dient op dit moment te worden bezien wat op het niveau van raad en College in Zutphen mogelijk is in deze begroting, waarbij de lastenverzwaring zo minimaal mogelijk bij de inwoners wordt gelegd.

Met een protestbegroting wordt de minimale zeggenschap, die Zutphen nu nog heeft, helemaal uit handen gegeven en is er nog steeds geen oplossing. Daarom wil D66 kijken wat Zutphen zelf nog aan middelen en efficiency kan genereren.

BewustZW sluit zich aan bij de woorden van D66 en voegt toe, dat BewustZW al vaker heeft gesproken over artikel 12. Dit was bedoeld als statement om het College zo ver te krijgen, dat ze doet wat ze moet doen. De raad heeft zich daar toen niet bij aangesloten. Bij aanvang van deze collegeperiode heeft BewustZW aangegeven, dat er een motie van wantrouwen boven het College hangt. Dit is gedaan om het College duidelijk te maken dat er daadwerkelijk iets moet gebeuren.

Eerder deze week heeft BewustZW aangegeven al veel verbetering zichtbaar is en dat het College op de goede weg is, maar dat de gemeente Zutphen er daarmee nog niet is.

Het College geeft aan met veel zaken bezig te zijn, maar dit is niet zichtbaar: zowel naar de bewoners, als naar de raad.

De discussie over artikel 12 wil BewustZW loslaten omdat de fractie de indruk heeft dat het College op dit moment voldoende scherp en capabel is. De fractie voelt daarom ook niets voor het indienen van een protestbegroting. BewustZW verwacht namelijk niet dat het Rijk hier aandacht aan zal besteden omdat de landelijke politiek in beslag wordt genomen door andere zaken, zoals de coronacrisis en de landelijke begroting.

De PvdA hoort van BewustZW dat het College op de goede weg is en constateert dat D66 een pragmatische aanpak voorstelt. Dit laatste spreekt de PvdA aan. Het indienen van een protestbegroting lijkt een goed idee, maar de vraag is wat het oplevert. De septembercirculaire zorgt ervoor dat er dit jaar geen begrotingstekort zal zijn. De vraag is of deze circulaire ook nog perspectieven bevat voor 2021.

Het grote dilemma, waar Zutphen voor staat, is dat er veel geld wordt uitgegeven en het budget krap is. Binnen het sociaal domein is veel geld nodig, maar er zal ook moeten worden gekeken hoe zaken slimmer en efficiënter kunnen worden georganiseerd.

De provincie Gelderland is bijna de rijkste provincie van Nederland. Spreker begrijpt dat de provincie niet bereid zal zijn om bijstandsuitkeringen te betalen, maar de provincie kan wel worden gevraagd wat zij kan bijdragen aan structurele uitgaven op lokaal niveau, bijvoorbeeld als het gaat over de infrastructuur. De fractie roept op om financiële oplossingen te zoeken bij het Rijk en de provincie.

BewustZW geeft aan, dat de inbreng van de PvdA eerder is gehoord vanuit dezelfde fractie. Met name de PvdA is één van de partijen die deel heeft uitgemaakt van het Kabinet en de veranderingsprocessen in het sociaal domein heeft doorgevoerd. De PvdA zit al jaar en dag in het College van Gedeputeerde Staten. De vraag is hoe het staat met ‘de lijntjes van de PvdA Zutphen richting de provincie Gelderland.

De PvdA beaamt dat het vorige Kabinet verantwoordelijk is voor de veranderingen in het sociaal domein, maar dat de fractie ook zeker lijntjes heeft richting zowel het Rijk, als richting de provincie. In het huidige Kabinet zit niemand vanuit de PvdA. Daarnaast is de fractie het ook niet altijd eens met de landelijke partijleiding.

Het CDA vraagt of de PvdA niet eerder doelt op incidentele bijdragen vanuit de provincie in plaats van structurele.

De PvdA bevestigt dat niet wordt gedoeld op structurele bijdragen. De provincie kan mogelijk wel bijdragen aan bepaalde investeringen, zoals bijvoorbeeld aan schoolhuisvesting.

De ChristenUnie vindt de oproep van de PvdA, om de provincie om bijdragen te vragen, sympathiek klinken, maar heeft daar toch moeite mee. Ook in deze begroting zitten structurele gaten. Een incidentele opvulling lost het structurele probleem niet op. De wethouder heeft al eens aangegeven, dat Zutphen het alleen niet redt, als de rijksbijdrage op termijn niet omhoog gaat. Incidentele bijdragen van de provincie zullen dat niet kunnen voorkomen.

De PvdA wil voor de korte en langere termijn pragmatische oplossingen zoeken. Als er bij de provincie veel financiële ruimte zit, waar niets mee wordt gedaan, dan is dat een van de manieren om de financiering voor Zutphen rond te krijgen.

De ChristenUnie zou het positief vinden als de provincie structureel zou willen bijdragen aan de verduurzamingsopgave van de gemeenten.

Het CDA raakt wat verward door de paradox van BewustZW. Enerzijds zegt deze fractie dat het College op de goede weg is en anderzijds stelt deze fractie dat er een motie van wantrouwen boven de markt hangt. Spreker vraagt deze discrepantie nader toe te lichten.

BewustZW geeft aan dit statement aan het begin van deze collegeperiode helder te hebben neergezet. Het College heeft zelf in de hand of deze motie werkelijkheid wordt.

GroenLinks is het in grote lijnen eens met BewustZW, behoudens de dreigende motie van wantrouwen. Het Rijk heeft de transitie niet voor niets in gang gezet, maar heeft voor deze lijn gekozen om reden dat de gemeenten beter zicht hebben op de uitgifte van budgetten. Als het Rijk hiervoor een blanco cheque had uitgeschreven, dan was deze opgave nooit geslaagd. Spreker kan zich niet voorstellen dat Rijk en provincie het prettig vinden wanneer een aantal gemeenten hierdoor in de artikel 12 status terechtkomt.

Voor GroenLinks is de vraag relevant, hoe erg het zou zijn als de begroting niet helemaal sluitend is en als daarmee belangrijke doelen in de stad kunnen worden bevorderd.

BewustZW is van mening dat het College meer grip begint te krijgen, zowel binnen de gemeentelijke organisatie, als ook daarbuiten in de lijnen binnen de keten. Het pleidooi is ook altijd geweest om ervoor te zorgen dat de gemeente in control blijft, niet alleen in de cijfers, maar ook in de doelmatigheid en rechtmatigheid. In Zutphen is in het verleden sprake geweest van een grote mate van ondeskundigheid, waardoor er altijd moest worden bezuinigd. De weg die nu is ingeslagen, toont de juiste richting.

De SP heeft met enige irritatie het debat tot nu toe gevolgd en vraagt om het debat te richten op de voorliggende voorstellen en niet bij herhaling op het verleden te blijven wijzen.

Burgerbelang wijst er op, dat dit de eerste keer in tweeënhalf jaar is, dat er een discussie in deze vorm ontstaat. Ook Burgerbelang wil echter verder in het debat.

Burgerbelang vraagt wat het oplevert als Zutphen niet in 2030, maar in 2050 energieneutraal is.

Het CDA stelt, dat het sluitend krijgen van voorliggende begroting een hoge prijs vraagt. Ook maakt de fractie zich zorgen of deze begroting wel zo robuust is. Daarom is een protestbegroting misschien toch een goed idee.

Het CDA wil ook nadenken over de vraag op welke manier het College en de raad verder willen met het inkleuren van Zutphen en Warnsveld. Vandaag is het voornamelijk zwart en grijs.

Ook is het de vraag of binnen de lijntjes wordt gebleven of dat het ook buiten de lijntjes kan. In reactie op het voorstel van de SP, zal het CDA afstemmen of hier overeenstemming over kan worden bereikt.

Het CDA zal een amendement indienen ten aanzien van het stoppen van de noodopvang voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Het gaat hierbij over een gering bedrag. Het CDA vindt het van belang dat mensen die geen stem hebben, wel gehoord worden.

De VVD refereert aan de voorgestelde lastenverzwaring met betrekking tot de OZB en vraagt het College of met deze verhoging het plafond in zicht is, dat geldt voor OZB-verhogingen.

De PvdA vraagt wat de voorgestelde maatregelen, zoals inzet op preventie aan de bijstandspoort en arbeidsparticipatie door middel van werk, concreet gaan betekenen.

De Hanzehof en het zwembad zijn grote begrotingsposten. De vraag is of het College hier iets meer over kan zeggen.

De PvdA is voorts benieuwd naar de reactie van het College op de inspreekreactie over het inzamelen van oud papier.

In de begroting is een aantal kengetallen met veiligheidsindicatoren opgenomen, waarvan een aantal boven het gemiddelde scoort. Spreker is benieuwd naar de toelichting van het College in dezen.

Er worden ook bezuinigingen voorgesteld op het gebied van toerisme en promotie. Afgevraagd wordt of hierdoor bepaalde zaken in de stad gemist gaan worden.

Het budget voor het sociaal domein is een terugkerend gespreksonderwerp. De vraag is of de gemeente voor de komende jaren voldoende middelen heeft om de bezuinigingen te kunnen doorvoeren en of er behoefte bestaat aan een investeringsbudget voor het sociaal domein.

GroenLinks heeft geen vragen aan het College, maar vraagt of de behandeling van de amendementen vòòr of na de reactie van het College plaatsvindt.

De voorzitter licht toe, dat dit Forum een oordeelsvormende intentie heeft. Het is aan de raad of zij dit mee wil nemen in de discussie van vanavond.

BewustZW constateert dat het bedrag voor het strooibeleid is gehalveerd. Er zal alleen nog op hoofdwegen worden gestrooid. In het verleden is door de raad gevraagd om, vanuit het oogpunt van veiligheid en openbare orde, ook op minder drukke wegen te strooien. Iets bezuinigen is mogelijk, maar halveren van het budget acht de fractie te veel.

De ChristenUnie informeert naar de financiering van de huishoudelijke hulp. Spreker vermoedt dat sprake is van windmaximalisatie bij de contractanten vanwege het grote verschil tussen de bruto loonkosten en de netto loonkosten. Wellicht is een bezuiniging mogelijk door een lager uurtarief in te stellen voor de contractanten, zodanig dat de medewerkers daar niet onder lijden en er mogelijk nog iets extra kunnen krijgen.

D66 staat sympathiek ten opzichte van het amendement van SP en ziet daarin ook nog aanvullende mogelijkheden. D66 gaat hierover graag in gesprek. De fractie ziet, wanneer het gaat over jongeren, zij in alle lijstjes aan de slechte kant van de indicatoren staan. D66 ziet hierin voor de raad een opgave. GroenLinks wil kijken naar de mogelijkheid voor het indienen van een niet-sluitende begroting, maar D66 benadrukt dat een sluitende begroting taakstellend is. D66 hecht waarde aan de kaders waar de raad serieus aan heeft gewerkt en die gezamenlijk zijn vastgesteld.

D66 is bereid de discussie te voeren over het door Burgerbelang ingebrachte punt inzake energieneutraliteit.

Als het gaat over realistisch begroten en realistisch ramen, ziet D66, dat in de inventarisatielijst op een aantal cruciale voorzieningen pm-posten zijn opgenomen, terwijl volgens de fractie nu al voorzien kan worden wat kan worden verwacht. D66 wenst deze zaken goed te borgen in de begroting 2021.

De Stadspartij constateert dat het College met name wil bouwen in het middeldure en dure woningsegment. Door de coronacrisis en de krapte op de huizenmarkt verhuizen steeds meer mensen naar het oosten van het land. De vraag is wat er dan nog overblijft aan woningen voor de eigen inwoners. De inkomenspositie van de inwoners zal niet snel veranderen. De vraag is hoe de gemeente voor de eigen inwoners woningen beschikbaar wil houden, zodat mensen met een krappere beurs ook voor een woning in aanmerking kunnen komen.

GroenLinks bevestigt - in reactie op D66 - dat de raad over kaders beschikt, die zij zelf heeft vastgesteld, maar hiervan kan desgewenst worden afgeweken. Hierover moet worden nagedacht wanneer de situatie in het land zodanig is, dat over noodwetgeving wordt gesproken.

D66 stelt dat de kaders niet alleen voor de raad zijn vastgesteld. Er is een hele organisatie opgetuigd om de budgethouders met de taakstellende opdracht aan de slag te laten gaan. Bovendien is een hele cultuurverandering in gang gezet. D66 zou het te simpel vinden om daar zomaar vanaf te wijken.

GroenLinks stelt, dat het een het ander niet hoeft uit te sluiten.

In reactie op de voorstellen van de SP, stelt GroenLinks dat het Kabinet tientallen miljarden uitgeeft aan ondernemers. In dat kader is het de vraag hoe ‘het cement in de samenleving’ wordt vastgehouden. Vanuit dat licht bezien, vindt GroenLinks de voorstellen van de SP sympathiek. Over de dekking hiervan dient verder te worden nagedacht.

Kies Lokaal acht veiligheid zeer belangrijk. In de begroting is gesteld, dat de gemeente voor toezicht en handhaving over een team op sterkte de beschikking heeft. Dit team heeft voldoende tijd en capaciteit om de prioriteiten op het gebied van handhaving uit te voeren.

Deze bewering staat echter haaks op de signalen die de fractie ontvangt, onder meer over hondenpoep, onveilige situaties bij het station en drugsoverlast. Spreker hoort graag van het College wat de prioriteiten zijn en of er in deze begroting daadwerkelijk voldoende geld is opgenomen voor handhaving.

De voorzitter biedt het College de gelegenheid de vragen te beantwoorden.

Het College geeft een toelichting op de wijze waarop de begroting is opgesteld.

Veel van de door de raad ingebrachte zaken vinden geen herkenning bij het College. De gemeente heeft hulp bij de provincie gevraagd en die ook ontvangen. De provincie kijkt ook met de gemeente mee. De gemeente heeft diverse malen signalen afgegeven richting provincie en Rijk, samen met andere gemeenten en via de VNG. Het College heeft haar best gedaan om tot een realistische en sluitende begroting te komen en is daarin geslaagd. Dat is een prestatie die stààt! Het College meent een robuuste begroting te hebben neergezet.

Met het amendement van de SP inzake de rioolheffing is het College niet blij. Het College heeft al vele jaren achter de rug, waarin de begroting niet structureel sluitend was. De rekening daarvan is naar de toekomst geschoven en daarvan worden nu de zure vruchten geplukt. Wanneer er te weinig geld binnenkomt, moet je het daarmee doen. Het College pleit er dan ook voor om, ook voor de toekomst, nu te kiezen voor een structureel sluitende begroting. Daarmee blijft en wordt de gemeente een interessante partner voor andere investeerders. Als een gemeente in een financieel onzekere situatie zit, zijn partners minder genegen om samen te werken.

De SP vraagt of het College verwacht dat het volledig onderbrengen van de rioolheffing onder het eigenaarsdeel, vastgoedbedrijven ervan zal weerhouden in Zutphen te investeren.

Het College geeft aan dat de heffing voor een groot deel bij de woningcorporaties zal komen te liggen. Zij kunnen deze heffing niet verhalen op hun huurders en dat betekent, dat de corporaties minder zullen investeren in de gemeente. Ook door de verhuurdersheffing is het voor woningcorporaties behoorlijk lastig om voldoende ruimte te vinden om te investeren in sociale woningbouw.

Het College is blij met de complimenten van BewustZW. Het College blijft hard werken aan vertrouwen vanuit de raad.

Aan de septembercirculaire heeft de gemeente niets als het gaat om perspectief voor de komende jaren, want de gemeente heeft uitsluitend incidentele middelen ontvangen.

In reactie op de VVD, stelt het College dat de OZB-verghoging geen plafond kent.

Het is aan de raad om het voorstel ten aanzien van de gladheidsbestrijding al dan niet te amenderen. Het College heeft gemeend dat in alle kleine en grote hoeken van de begroting is gekeken waar nog iets valt te halen en het strooibeleid is er daar één van. Het is niet zo, dat met het huidige bedrag alle wegen en fietspaden sneeuwvrij gemaakt kunnen worden.

BewustZW geeft aan, dat de gemeente verantwoordelijk is voor het onderhoud van de wegen. De gemeente heeft een zorgplicht, inhoudende dat iedereen veilig van het lokale wegennet gebruik kan maken. De effecten voor degenen die hier overlast van ondervinden, moeten niet uit het oog worden verloren. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden, maar de fractie acht het verstandig goed na te denken over het nemen van bepaalde risico’s in relatie tot het voldoen aan de zorgplicht.

Het College geeft aan, dat in de omliggende gemeenten verschillend met gladheidsbestrijding wordt omgegaan. Het is goed om daar eens naar te kijken. De suggestie om de provincie of Rijkswaterstaat hierin mee te laten kijken, wordt meegenomen.

Het College geeft aan, dat in de begroting geen rekening is gehouden met corona, omdat het College ervan uitgaat dat het Rijk honderd procent vergoedt. Er is nu een spaarpotje voor corona gevormd en daaruit worden de lokale lasten betaald, die uit de pandemie voortvloeien. Als dat potje leeg is, dan zal bij het Rijk aangeklopt worden.

De PvdA constateert dat hier in zekere zin sprake is van een protestbegroting.

Het College geeft aan dat niet bekend is wanneer de coronacrisis eindigt. Voor de rest van de begroting kan wel met bekende informatie worden gewerkt. Het College wil de vergelijking met een protestbegroting dan ook niet maken.

Het College gaat in op de vraag betreffende het zwembad. Het zwembad zal kostendekkend geëxploiteerd moeten worden. De exploitatiesubsidie is al verhoogd.

Het College gaat in op de tarieven voor de huishoudelijke zorg en licht toe dat de aanbieders over de salarissen gaan. De gemeente heeft de verplichting om haar tarieven reëel te houden, zodat de aanbieders in staat zijn om de salarissen conform de cao te betalen. De zorgaanbieders zijn daartoe ook verplicht. Het College raadt de raad aan om het volgende Forum af te wachten, dat hierover gaat en waarin verschillende scenario’s aan de orde zullen komen.

De veronderstelling is onjuist, dat alle nieuwgebouwde woningen rechtstreeks in handen komen van personen die van buiten Zutphen komen en hier komen wonen. Deze ontwikkelingen worden wel in het oog gehouden, waarbij de beschikbaarheid van woningen ook een aandachtspunt is. In de Forumspecial Wonen kan hier nader bij worden stilgestaan.

Het College geeft aan de vraag inzake de bezuiniging op communicatie niet direct te kunnen beantwoorden. Voorstelbaar is dat een extra bezuiniging ten koste gaat van een aantal communicatieve punten binnen de gemeente. Het College zal dit nader uitzoeken.

Ten aanzien van toerisme wordt voorgesteld extra te bezuinigingen op Achterhoek Toerisme. Het risico daarvan is, dat Zutphen minder wordt gepromoot via Achterhoek Toerisme. Tegelijkertijd heeft het College wel veel vertrouwen in de Actielijn Zutphen Hanzesteden. Het is echter evident dat bezuinigingen noodzakelijk zijn.

BewustZW is blij met de beantwoording door de wethouder, temeer daar de burgemeester enkele jaren geleden is aangesteld met de feitelijke opdracht om te zorgen dat Zutphen meer gepromoot wordt. Het zou bijzonder zijn nu te korten op de kansen, die er liggen en de rol van de burgemeester uit te hollen. Spreker is daar geen voorstander van.

Het College geeft aan, dat het heel goed gaat met de promotie van Zutphen. Met Zutphen Hanzesteden is een fantastische lijn uitgezet. De bezuiniging bij Achterhoek Toerisme gaat vanzelfsprekend ten koste van de inspanningen die momenteel voor Zutphen worden geleverd. In de afgelopen jaren is de werkgelegenheid aantoonbaar gegroeid, evenals het aantal bezoekers aan Zutphen. De beoogde doelen die daarvoor zijn gesteld, worden behaald.

Ten aanzien van veiligheid baren de cijfers altijd zorgen. Op het gebied van veiligheid is Zutphen immers een bijzondere stad. Dat is ook terug te zien onder de noemers ‘huiselijk geweld’ en ‘vandalisme’.

De vraag ten aanzien van handhaving dient de raad zelf - aldus het College in onderling debat te beantwoorden. Het College heeft voldaan aan de opdracht, die er lag.

De gemeente Zutphen is onderdeel van de CleanTech Regio en in dat kader is de ambitie vastgelegd om in 2030 energieneutraal te willen zijn. Het College wil zich daaraan houden, maar als een meerderheid van de raad daarvan wenst af te wijken, dan is dat aan de raad.

Burgerbelang vraagt concreet wat het effect is op de begroting, wanneer deze doelstelling wordt uitgesmeerd tot 2050.

Het College schat in, dat dit nauwelijks tot geen verschil zal maken. De meeste activiteiten ten aanzien van duurzaamheid gaan buiten de gemeentelijke begroting om. Daarnaast zijn er lokale en particuliere initiatieven, die ook buiten de gemeentelijke begroting omgaan. Kortom: de snelheid van verduurzaming wordt grotendeels buiten de gemeente om bepaald.

De voorzitter geeft gelegenheid voor afsluitende reacties.

GroenLinks dankt Burgerbelang voor het openen van een fundamenteel debat en herhaalt ook graag het compliment van afgelopen dinsdag.

Bij de laatste versie van de stukken zat een document over de reserves en voorzieningen. GroenLinks herhaalt nogmaals het voorstel richting de raad om hier een Forum over te houden. Het is wenselijk om dit te bespreken om helder te krijgen wat de raad met deze reserves en voorzieningen wenst te bereiken.

De voorzitter geeft aan, dat de fractievoorzitter dit kan meenemen naar het Presidium.

D66 reageert op het voorstel van GroenLinks en vraagt zich af of dit vorig jaar al is gebeurd.

GroenLinks stelt dat in 2019 alle voorzieningen en reserves op de juiste plek zijn gezet en de verschillende types reserves zijn benoemd en her-gegroepeerd. Het verzoek van nu ziet op een aantal interessante posten, waarover raad en College in debat kunnen gaan.

De VVD geeft aan dat in 2019 een aantal bestemmingsreserves is toegevoegd aan de algemene reserve. De vraag is GroenLinks precies wil en met welk doel.

GroenLinks geeft aan dat de lijst, zoals deze nu er nu ligt, nog geen onderwerp van een Forum is geweest.

De ChristenUnie geeft aan de aangekondigde amendementen te willen ondersteunen. Wel wil de fractie graag spreken over de dekking.

De voorzitter stelt vast dat er geen vragen resteren.

Het Forum van 26 oktober is een oordeelsvormend Forum.

Op maandag 9 november vindt besluitvorming plaats tijdens de raadsvergadering.

De voorzitter sluit de vergadering om 21.10 uur.

Bijlagen

Advies

Onvoldoende besproken. Nogmaals in oordeelsvormende forumvergadering bespreken

Behandeld in Forum van 26 oktober 2020 Naar boven

Toelichting griffie

Op 19 september 2020 is de Programmabegroting, met alle bijbehorende bijlagen, openbaar geworden en beschikbaar gesteld op de website van de raad. Over het "Najaarsgesprek" of de behandeling van de Programmabegroting, zijn voor het zomerreces afspraken gemaakt. Het Presidium heeft een werkwijze vastgesteld, waarmee is voorzien in de volgende vergaderingen:

24 september 2020: Forum
Het college presenteert de Programmabegroting, de dilemmanotitie en de bezuinigingen. Raads- en Forumleden krijgen gelegenheid (ook inhoudelijke) vragen te stellen.

1 oktober 2020: Technisch vragenuur en indienen schriftelijke technische vragen
Op 1 oktober is er een informele bijeenkomst waarin technische en financiële vragen gesteld kunnen worden. Dit is ook de uiterste datum waarop het college kan garanderen dat via e-mail ingediende technische vragen nog voorafgaand aan het Forum van 8 oktober beantwoord worden.

6 oktober 2020: Beantwoording (technische) schriftelijke vragen door college

8 oktober 2020: Forum over de programmabegroting 2021-2024

In dit oordeelsvormende Forum is er gelegenheid opvattingen uit te wisselen en elkaar te bevragen over standpunten en initiatieven. Wanneer fracties vooraf een concept motie of concept amendement beschikbaar hebben, kunnen deze via de griffie met raad en college worden gedeeld. Ook kunnen fracties vooraf aangeven over welke onderwerpen men wil spreken.

26 oktober 2020: Forum over de programmabegroting 2021-2024 (oordeelsvormend)

9 november 2020: Raad, besluitvorming over de programmabegroting 2021-2024

Raadsadviseur:

Datum 26-10-2020 Tijd 19:00 - 21:00
Zaal
Burgerzaal
Behandeling
Oordeelsvormend
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
M.G.S. Siemes
Griffier
B.M. Duizer