Pagina delen

Presentatie gewijzijgd meerjarig financieel perspectief 2018-2021

Inhoud

Zie presentatie.

Bijlagen

Behandeld in Forum van 9 april 2018 Naar boven

Toelichting griffie

Er wordt een presentatie over het gewijzigde meerjarig financieel perspectief 2018-2021 gegeven.

 

Raadsadviseur: M.J.E. van den Berg-Platzer

Datum 09-04-2018 Tijd 20:00 - 21:00
Zaal
Warnsveldzaal
Behandeling
Presentatie
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
G.M.M. Ritzerveld
Griffier
G de Laat-Letteboer
Aanwezig namens Naam
GroenLinksL. Luesink
SPG.J.N. Müller
PvdAJ. Bloem
BurgerbelangM.G.S. Siemes
D66R.G.M. Rutten
VVDG Peteroff
CDAG.H. Brunsveld
StadspartijM Wesselink
BewustZWT. Marks
ChristenUnieA. van Dijken

Verslag van de vergadering

De voorzitter opent het forum gewijzigd financieel meerjarenperspectief

College: Vanavond de presentatie van het gewijzigd financieel meerjarig perspectief. Deze presentatie is vanmiddag ook gegeven voor alle medewerkers van de gemeente. Het merendeel van de medewerkers was aanwezig.

In november hebben we een begroting gepresenteerd met hele goede cijfers tot en met 2021 en met ruimte voor nieuw beleid. Toen wisten we nog niet wat er aan zat te komen, wat ons een paar maanden later bereikte aan tekorten, met name binnen het sociaal domein.

Dhr. Kamphuis (ambtelijke ondersteuning) geeft een presentatie.

Dhr Kamphuis geeft aan dat hij ten allen tijde bereid is om in een technisch overleg een nadere toelichting te geven.

SP: Hoe kan dit? Op 6 november waren we nog in jubelstemming. Wat is er gebeurd, wat heeft het college niet gezien en wij als raad? En hoe verhoudt zich de bezuinigingsronde die eraan zit te komen tot de kerntakendiscussie?

College: We hebben wel iets voorzien, daarom hebben we u eind 2017 verzocht om in de begroting twee keer twee miljoen in 2018 en 2019 mee te nemen als extra reserve indien zich tekorten voordoen in het sociaal domein.

Daarnaast zijn met Het Plein geconfronteerd met een herziene reële begroting, daar blijkt uit dat er ruim zeven miljoen tekort is van structurele aard.

Voor wat betreft de kerntakendiscussie in 2012, toen zaten we met een kleiner budget. Nu hebben we een totaal budget van ruim 170 miljoen, en destijds was het totaalbudget 120 miljoen. De maatregelen die toen moesten worden genomen waren bijna twee keer zo veel als dat we nu aan de hand hebben.

SP: Dat laatste is enigszins geruststellend. Maar voor wat betreft dat eerste, de pot is nu meer dan leeg. We moeten nu negen miljoen euro structureel gaan bezuinigen op het sociaal domein als we dit gaan uitvoeren, terwijl u wist welke kosten er aan zaten te komen. Hoe kan het dat het verschil zo groot is?

College: Voor een deel is dit te verklaren uit de herziene begroting van Het Plein. Het andere aspect is dat we begin dit jaar geconfronteerd zijn met zorgaanbieders in de Jeugdzorg die van de afgelopen vijf jaar rekeningen mogen indienen, rekeningen van 2015 tot en met 2017, dat is aanzienlijk meer dan we zelf begroot hadden. Daar kunnen we niks aan doen, het overkomt ook andere gemeenten. Je weet wel van tevoren dat er facturen aankomen, maar je weet niet hoeveel. Er zijn wel voorzieningen getroffen, maar de facturen bleken meer en hoger dan voorzien.

BurgerBelang: U gaf aan dat er in 2012 een kleiner budget was. Maar we hebben nu juist een groter budget vanwege de decentralisaties.

College: Ik wil het niet vergoelijken, maar nu zitten we met een ruimer budget, ik wil alleen het verschil aangeven. Er zijn ruim 100 gemeenten die hetzelfde overkomt.

D66: Voortbordurend op de vraag van SP, in burap 2 zien we dat er een tekort aan staat te komen van 7 miljoen, en in dezelfde periode ligt er een begroting die heel positief is. Hoe verklaart u dat?

College: We hebben daarvan gepoogd dat het ten goede zou keren, maar dit is de begroting die gepresenteerd is voor de komende jaren voor zover ons op dat moment bekend.

D66: D66 vindt dit geen goed antwoord, u kunt niet de resultaten presenteren in de burap met 7 miljoen negatief en dan met een positieve begroting aankomen. Dan zet u ons op een verkeerd been.

Dhr. Janssen: De burap 2 van 2017 gaf aan dat er een overschrijding zou zijn ten aanzien van de Participatiewet en de uitvoeringskosten Het Plein, we hebben daarvoor een voorziening opgenomen in de begroting van 2018 een bedrag van twee miljoen. En we hebben de extra kosten die we moesten maken voor Het Plein, de overige vijf miljoen, ten laste gebracht van de reserve sociaal domein.

Daarna hebben we in zicht gebracht hoe het verder zou lopen. Toen we kregen te maken met de herziene begroting van Het Plein, bleek dat er niet zeven miljoen tekort maar bijna negen miljoen was. We hadden een voorziening van twee miljoen en dus hebben we een tegenvaller van structureel zeven miljoen. Die wordt nu opgeteld bij de andere tekorten.

D66: Als u die 5 miljoen verdisconteerd had in de begroting, had die er dan nog zo uit gezien?

Dhr. Janssen: Dan had het een nadrukkelijk slechter beeld gegeven als dat toen bekend was. Goed nieuws is dat er nu sprake is van een realistische begroting van Het Plein. De afgelopen jaren heeft u structureel geld bij moeten passen op de lopende begroting. Nu is de conclusie dat remmende maatregelen hard nodig zijn.

PvdA: Hoe groot is het tekort in verhouding tot andere gemeenten?

En ten aanzien van de hogere uitkering in het gemeentefonds, wat is de relatie daarvan met de tekorten in het sociaal domein?

Is dit het tekort het ook, met name in de jeugdhulp, of is er een risico dat het tekort nog groter dan voorzien? Kunnen we nog meer facturen verwachten?

Wordt er ook in de uitvoering bijgestuurd? Mogelijk zit daar ook ruimte in.

Lagere rente betekent minder rente inkomsten maar een deel van het voordeel van lagere rente landt in de gemeentebegroting, meestal bij het grondbedrijf en vastgoed. Kunt u daar wat over zeggen?

College: Het vergelijken met andere gemeenten, dat hebben we niet concreet in beeld. Wel is het goed om te vergelijken met andere gemeenten.

Dhr. Kamphuis: Zo’n vergelijkend onderzoek met andere gemeenten moet je heel zorgvuldig doen, wij weten niet hoeveel gemeenten al hebben toegevoegd uit de algemene reserve.

Dhr. Janssen: Indicatief: Apeldoorn heeft een budget van 36 miljoen voor de jeugdzorg en Zutphen van ongeveer 14 miljoen. Wij houden rekening met een structureel tekort van 1,5 miljoen, Apeldoorn houdt rekening met een structureel tekort van vijf miljoen.

Interruptie BurgerBelang: De VNG heeft vorig jaar al aangegeven dat een kwart van de gemeenten problemen heeft met tekorten op het sociaal domein. Dat zit voornamelijk bij de jeugdzorg en ik heb niet het idee dat het zoals in Zutphen het geval is namelijk dat de grote problemen bij Het Plein zitten. Dat maakt Zutphen redelijk uniek.

College: De facturen die we ontvangen hebben vóór 1 maart bedragen 3,6 miljoen, dat is toch wel substantieel.

De lobby is ook volop gaande via allerlei kanalen, bijvoorbeeld de VNG commissie financiën, en via de wethouders binnen de stedendriehoek is contact. Er is zelfs buiten de stedendriehoek contact met wethouders van de G20. Wat gaan dit ook aanhangig maken via een berichtgeving naar het VNG congres in juni 2018.

Ter beantwoording van uw vraag: Is dat het nu? Kunnen we vóór 1 maart 2019 weer facturen ontvangen? Ja, kan. Het systeem is nu eenmaal zo.

Interruptie van GroenLinks: Dat vind ik wel heel makkelijk. Zijn daar geen afspraken over gemaakt met de opdrachtnemers?

Stadspartij: Verhelderende vraag: U zegt over 2016 en 2017 kunnen wij facturen verwachten?

College: Elk jaar kunnen de zorgaanbieders vijf jaar terug vragen.

Dhr. Janssen: Daar is wel het nodige in gewijzigd, dat die uitvoeringsorganisaties niet ongelimiteerd met terugwerkende kracht die facturen in kunnen dienen. In Zutphen vindt de toegeleiding met jeugdzorg plaats op allerlei manieren, dat betekent wel dat wij niet aan de poort kunnen sturen wat wij wel of niet aan rekeningen bij ons terechtkomen. Daar is Zutphen niet uniek in, dat is zoals het systeem op dit moment is ingericht. De aanname van het Rijk dat we steeds meer naar preventie en algemene oplossingen zouden moeten gaan in plaats van duurdere specialistische zorgtrajecten. Duurdere intramurale zorgtrajecten blijken toe te nemen. En de onderlinge vraag naar andere vormen van jeugdzorg, opvoedingsondersteuning is alleen maar gegroeid de afgelopen jaren. Dat is tegen de trend in die verwacht werd met de decentralisatieopgave. In de maartcirculaire heeft men expliciet laten opnemen zich niet te herkennen in de problematiek zoals de gemeenten die schetsen als het gaat over de financiering van het sociaal domein. Het geld wat we erbij hebben gekregen heeft te maken met het trap op-trap af principe, het Rijk geeft ongeveer 4,3 miljard meer uit op de rijksbegroting en dat betekent ook dat de gemeenten ‘trap op’ ook meer geld ontvangen vanuit het algemeen fonds. Hier zit geen compensatie in voor de tekorten in het sociaal domein en dat moet nu heel hard op de tafel van het kabinet terecht gaan komen.

SP: In het regeerakkoord stond dat 450 mln is vrijgemaakt om de klappen in het sociaal domein op te vangen, is dat al meegenomen?

Dhr. Janssen: Die zijn verwerkt in de vervroegde maartcirculaire. Dat lost het echte probleem niet op, de tekorten waar gemeenten mee kampen loopt in de miljarden. En daarnaast is die 450 miljoen incidenteel.

VVD: Er wordt gesproken over een weerstandsindicator van 2 bij een tegoed van 10 miljoen op de algemene reserve, en dat is acceptabel. In de start hadden we het goed voor elkaar.

Verwacht u dat u knelpunten tegenkomt bij de overdracht, voor de volgende wethouder financiën?

En facturatieperiode van 5 jaar, in de gezondheidszorg wel gebruikelijk. Maar hoe zeker weten we dat de cijfers die nu voorliggen wel echt reële cijfers zijn?

College: Antwoord op uw laatste vraag: We hebben een voorziening getroffen omdat we weten dat de facturen ook nog na kunnen ijlen. Is dit het nu? We hopen het wel. We weten nu wel wat het getal kan zijn.

Uw vraag over een opvolger: Ik neem aan dat het een goede kandidaat is, dan kan die het zo overnemen. Mijn opvolger weet zich gesteund met een goed ambtelijke organisatie met deskundige en goed onderlegde financiële mensen.

Wanneer medewerkers of de raad suggesties hebben voor kostenbesparingen of bezuinigingsmaatregelen, dan graag.

Wellicht is het goed voor u om te weten dat wij ook al bezig zijn met wat we nu al voor maatregelen kunnen nemen en wat voor effect die kunnen hebben bij Het Plein. De pijn zit met name bij het sociaal domein.

Stadspartij: Het voelt als een domper. Stadspartij vindt het erg jammer nu duurzaamheid hoog op de agenda staat, dus wij willen hier, liever niet op bezuinigen. Wellicht zijn er bezuinigingsmogelijkheden bij het CJG? Daarnaast zou Stadspartij liever een positieve inslag zien. Wat Stadspartij graag ziet is cijfers over wat het experimenteren zou kunnen opleveren. Wij hebben het idee dat we daar op de goede weg zijn.

ChristenUnie: De ChristenUnie blijft zich verbazen over het verschil van november en nu. Hoe gaan we in het vervolg sturen op Het Plein en sociaal domein om dit soort debacles te voorkomen? Hoe nu gestuurd is daar is geen verklaring voor gegeven, maar is wel een zorgpunt voor de ChristenUnie. Welke sturingsmechanismen worden ingebouwd?

Hoe groot is het risico dat we een artikel 12-gemeente worden met deze cijfers?

SP: In aansluiting op de ChristenUnie, misschien is het een idee om een technische bijeenkomst beleggen, wat is er precies gebeurd, waar gaat het geld naartoe hoopt de SP daar te horen. U gaf aan dat de structuur complex is, en dat maakt sturen en bezuinigen moeilijk. Heeft u een voorbeeld?

CDA: Eind 2017 heeft de gemeenteraad geld beschikbaar gesteld voor nieuw beleid, 5 miljoen per jaar, blijft dat beschikbaar, of is dat een vraag die binnenkort beantwoord kan worden?

Burgerbelang: Het woord bezuiniging kwam niet een keer voor bij de informateurs. Dat geeft maar aan hoe plotseling zich dat ontwikkelt. eerst 8 miljoen en nu 18 miljoen.

Hoe kunnen we die sprongen ervaren?

College: De vraag over sturing, wij sturen daar op met de feiten die je per dag hoort. We hebben wel vinger aan de pols, maar we hebben nu een reële begroting, en dan kun je niet sturen op dat er ineens 9 miljoen bij komt.

Nu zijn we voorafgaand bezig geweest, en hebben dat ook voor de hele begroting 2018 vooraf aan u meegedeeld, dus daar kun je wel op sturen.

Waar je moeilijker op kunt sturen is de jeugdzorg. We zijn afhankelijk van de zorgaanbieders, we weten niet hoe groot de facturen zijn.

ChristenUnie: ChristenUnie wil graag weten hoe we dit soort fluctuaties kunnen voorkomen, dat heeft te maken met sturing.

College: Aanvullen op de sturing, de tekorten van 5 mln, waar wisten we toch van in de burap, die is verwerkt in de reserve. Als je de reserve verder niet presenteert in in je burap dan komt dat niet terug. Wat we ook gaan doen is de reserve sociaal domein afschaffen, die bestaat straks niet meer, dan hebben we alleen een algemene reserve, dat maakt het wel transparanter.

Uw vraag over de artikel 12-status: in 2021 worden wij een artikel 12-gemeente als we niets doen, dus bij ongewijzigd beleid.

Uw vraag over de voorbeelden: Het Plein, daar fluctueert het enorm, en het voorbeeld van de jeugd, waarmee we met facturen geconfronteerd worden.

SP: De SP vroeg naar voorbeelden waaruit blijkt dat sturen moeilijk is.

Dhr. Janssen: Sturing is in die zin mogelijk als sturing in meerdere handen ligt. Als het gaat over de uitvoering van de WSW Wet, dat moeten we nu met vier andere gemeenten doen terwijl de risico’s voor 80 procent bij Zutphen liggen.

Geldt ook bij het gedeeld eigenaarschap van Het Plein, alles moet afgestemd worden met Lochem. Sturen is makkelijker als dat niet meer hoeft.

De fluctuaties waar we mee te maken hebben gehad gecombineerd met de mate waarin we onverwacht hoge rekeningen gepresenteerd kregen maken zelf ook dat we met schaamrood op de kaken kijken wat hier gebeurt. Tot nu toe waren we redelijk goed in het voorspellen van hoe het zou gaan lopen en nu zijn we verrast. We gaan vanaf nu iedere maand thermometer er in steken. Daarmee vergroot je je bijsturingskansen. Dat licht ik graag toe in het technisch beraad.

Stadspartij: Er worden toch prijsafspraken gemaakt met zorgaanbieders?

Dhr. Janssen: Je kunt in de jeugdzorg niet zeggen dat het budget op is en we een kind niet kunnen helpen. Het zijn open eind regelingen. Een intramurale zorgplek voor een kind met een meervoudige complexe behandeling die daarvoor nodig is. Dat gaat tussen de 160.000 en 180.000 per jaar kosten. Als je er daar een aantal van hebt lopen die kosten heel snel op. Gecombineerd met het feit dat wij niet weten wie er allemaal toegeleiding krijgen omdat heel veel niet gaat via de poort van de gemeente.

We gaan denkwerk verrichten, maar vooruitlopend daarop hebben we al een aantal dingen gedaan. Er is een vacaturestop ingelast. We hebben ook tegen de hoofdbudgethouders die verantwoordelijk zijn voor nieuw beleid aangegeven daar waar nog geen verplichtingen zijn aangegaan, daar prudent mee om te gaan. Dat betekent dat het nieuw beleid op dit moment niet wordt ingezet. Voor 2018 valt de bezuiniging nog mee, 500.000 euro, maar in 2019 stijgt het al naar 6,2 miljoen. Dat is een forse opgave waarbij we moeten zorgen dat het zoekgebied zo maximaal groot mogelijk is en dus ook het nieuw beleid betreft.

Voorzitter: Kunt u iets zeggen over de termijn waarbinnen we een technische bijeenkomst kunnen gaan houden?

College: Concreet hebben we 14 mei gepland voor de forumvergadering. Voor een datum voor technisch beraad komen we nog bij u terug.

Voorzitter sluit de vergadering af, en refereert aan de toegezegde extra technische bijeenkomst.

 

Advies

Stuk komt (nu) niet voor besluitvorming in de raad

Behandeld in