Pagina delen

Beklemde reserves binnen de Algemene Reserve

Het college van burgemeester & wethouders stelt voor :

1. Een bedrag van €1.798.300, zijnde de beklemde middelen, te onttrekken aan de Algemene Reserve en onder te brengen in de bestemmingsreserves zoals verwoord onder besluitpunt 2.

2. De volgende bestemmingsreserves in de administratie op te nemen:

2A: De bestemmingsreserve Implementatie Verzekeringen welke gedoteerd wordt met een bedrag van €92.700.

2B: De bestemmingsreserve Jongerenhuisvesting welke gedoteerd wordt met een bedrag van €297.500.

2C: De bestemmingsreserve Uitkering AZC Jeugdhulp welke gedoteerd wordt met een bedrag van €29.000.

2D: De bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling welke gedoteerd wordt met een bedrag van €97.000.

2E: De bestemmingsreserve Taalhuis Volwasseneneducatie welke gedoteerd wordt met een bedrag van €62.500.

2F: De bestemmingsreserve Toegang Sociaal Domein, (Routekaart) welke gedoteerd wordt met een bedrag van €527.000.

2G: De bestemmingsreserve Onderzoek Bezuinigingen welke gedoteerd wordt met een bedrag van €20.600.

2H: De bestemmingsreserve Suppletie Zwembad welke gedoteerd wordt met een bedrag van €50.000.

2I: De bestemmingsreserve Krachtig Zutphen, voorheen focustraject, welke wordt gedoteerd met een bedrag van €307.000.

2J: De bestemmingsreserve VRI Nieuwstad welke wordt gedoteerd met een bedrag van €75.000.

2K: De bestemmingsreserve Versterking Ambtelijke Organisatie welke wordt gedoteerd met een bedrag van €200.000.

2L: De bestemmingsreserve zero emissie stadslogistiek welke wordt gedoteerd met een bedrag van €40.000.

3. Aan de Algemene Reserve een bedrag te onttrekken van €700.000 en dit bedrag te doteren aan de reeds bestaande bestemmingsreserve Snelfietsroute Zutphen – Deventer.

4. De bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling en de bestemmingsreserve Versterking Ambtelijke Organisatie samen te voegen tot de bestemmingsreserve Doorontwikkeling Organisatie. Deze nieuwe bestemmingsreserve heeft per 1 augustus 2020 een omvang van €297.000.

Inhoud

Inleiding/aanleiding

Al jaren is binnen de Algemene Reserve een gedeelte beklemd. Dat wil zeggen dat een gedeelte van de Algemene Reserve niet vrij besteedbaar is maar al voor een specifiek doel is gereserveerd. Dit is niet transparant, omdat dan niet helder is welk gedeelte van de Algemene Reserve ook inderdaad vrij te besteden is. Daarom stellen wij voor de zogenaamde beklemde reserves onder te brengen in specifieke bestemmingsreserves waardoor de Algemene Reserve ook inderdaad een reserve wordt die in zijn geheel vrij besteedbaar is en geen beklemde middelen meer kent.

Beoogd effect

Een Algemene Reserve waarvan het saldo vrij van beklemming is en in haar geheel aangewend kan worden voor financiële tegenvallers en onverwachte uitgaven.

Argumenten

1: De Algemene Reserve moet een vrij besteedbare reserve zijn.

De Algemene Reserve is een reserve die primair tot doel heeft om financiële tegenvallers en onverwachte uitgaven die niet op een andere manier bekostigd kunnen worden op te vangen. Het is dan verwarrend als een gedeelte van deze Algemene Reserve niet vrij besteedbaar is maar zogenaamd beklemd is. Door deze beklemde reserves over te brengen naar specifieke bestemmingsreserves ontstaat er een Algemene Reserve die ook inderdaad in haar geheel aangewend kan worden voor het opvangen van financiële tegenvallers.

2: Door de beklemde reserves onder te brengen in specifieke bestemmingsreserves wordt de transparantie inzake de reservepositie van de gemeente verhoogd.

Door de beklemde reserves binnen de Algemene Reserve uit de Algemene Reserve te halen en onder te brengen in specifieke bestemmingsreserves wordt het inzicht in de reservepositie van de gemeente verbeterd. De bestemmingsreserves dienen separaat te worden vermeld in de jaarstukken hetgeen niet het geval is voor de beklemde reserves in de Algemene Reserve.

3: Niet voor alle beklemde middelen hoeft een bestemmingsreserve gecreëerd te worden.

Voor alle beklemde middelen die ook in 2020 e.v. nodig zijn wordt een bestemmingsreserve gecreëerd. Een uitzondering hierop zijn de beklemde middelen voor de snelfietsroute Zutphen – Deventer. Voor dit project is reeds een bestemmingsreserve ingesteld. De beklemde middelen in de Algemene Reserve van €700.000 worden dan ook gestort in deze reeds bestaande bestemmingsreserve.

4: Niet alle beklemde middelen worden overgeheveld naar bestemmingsreserves.

Van alle beklemde middelen binnen de Algemene Reserve is onderzocht of het ook overgebracht moet worden naar een specifieke bestemmingsreserve. Totaal omvat de Algemene Reserve aan beklemde middelen een bedrag van €4.001.300. Voor een bedrag van €2.498.300 is gebleken dat dit beklemmingen zijn die overgeheveld moeten worden naar een bestemmingsreserve. Een bedrag van €1.503.000 valt vrij in de Algemene Reserve omdat het oorspronkelijke doel van de beklemming niet meer actueel is.

5: De kaders zoals opgesteld door de raad zijn van kracht op de nieuwe bestemmingsreserves.

De raadskaders, zoals vastgesteld in juni 2019, geven aan dat bij nieuwe reserves aangegeven moet worden wat het doel is en voor welke termijn de reserve wordt geïnstalleerd. Voor de nieuwe bestemmingsreserves, zoals verwoord in dit raadsvoorstel, geldt dat jaarlijks de dotaties en onttrekkingen worden gemonitord. Mocht een bestemmingsreserve gedurende twee jaren geen dotaties of onttrekkingen kennen, dan wordt voorgesteld de desbetreffende bestemmingsreserve op te heffen.

6: twee bestemmingsreserves hebben een dusdanige overlap dat samenvoeging wijs is.

De bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling en de bestemmingsreserve Versterking ambtelijke organisatie hebben een zodanige overlap dat wij voorstellen om deze twee bestemmingsreserves samen te voegen tot de bestemmingsreserve Doorontwikkeling Organisatie met een stand per 1 augustus 2020 van €297.000.

Kanttekeningen

1: Het saldo van de Algemene Reserve wordt lager door het overhevelen van de beklemde reserves naar bestemmingsreserves.

Door het overhevelen van de beklemde reserves binnen de Algemene Reserve naar specifieke bestemmingsreserves wordt het saldo van de Algemene Reserve lager. Daardoor wordt de weerstandsratio lager. Echter, voorheen werd de gepresenteerde weerstandsratio hoger gepresenteerd dan dat die werkelijk was omdat een gedeelte van de Algemene Reserve niet vrij besteedbaar was. De weerstandsratio die nu vastgesteld wordt is ook inderdaad de werkelijke weerstandsratio.

2: Het instellen van een bestemmingsreserve betekent niet dat de reserve al ter beschikking is gesteld.

Het doel van dit raadsvoorstel is de beklemde middelen uit de Algemene Reserve te verwijderen en deze onder te brengen in specifieke bestemmingsreserves. Dit betekent echter niet dat de bestemmingsreserves ook aangewend mogen worden. Om een bestemmingsreserve ten gunste te brengen van de exploitatie is een separaat raadsvoorstel nodig.

Communicatie/Vervolgtraject/Uitvoering

Na besluitvorming door de raad worden de diverse bestemmingsreserves aangemaakt in de administratie en vindt de overheveling plaats van de Algemene Reserve naar de bestemmingsreserves.

Financiën

Per saldo is er geen financieel effect, wel vindt er een verschuiving plaats binnen de reservepositie van de gemeente. Na verwerking van dit raadsvoorstel heeft de Algemene Reserve per 1 augustus 2020 een omvang van €6.160.700. Dit is €2.498.300 lager dan daarvoor. Per 1 augustus 2020 is het totaal van alle bestemmingsreserves €2.498.300 hoger dan daarvoor. Een bedrag van €1.798.300 wordt gestort in nieuwe bestemmingsreserves. Een bedrag van €700.000 wordt gestort in de reeds bestaande bestemmingsreserve Snelfietsroute Zutphen – Deventer.

Bijlagen

Notitie - Beklemde reserves binnen de Algemene Reserve.

Bijlagen

Ontwerp

Besluit

Griffienummer: 2020-0056

De raad van de gemeente zutphen,


gelezen het voorstel van het college van burgemeester & wethouders van 10 juni 2020 met nummer 166864



b e s l u i t :

1. Een bedrag van €1.798.300, zijnde de beklemde middelen, te onttrekken aan de Algemene Reserve en onder te brengen in de bestemmingsreserves zoals verwoord onder besluitpunt 2.

2. De volgende bestemmingsreserves in de administratie op te nemen:

2A: De bestemmingsreserve Implementatie Verzekeringen welke gedoteerd wordt met een bedrag van €92.700.

2B: De bestemmingsreserve Jongerenhuisvesting welke gedoteerd wordt met een bedrag van €297.500.

2C: De bestemmingsreserve Uitkering AZC Jeugdhulp welke gedoteerd wordt met een bedrag van €29.000.

2D: De bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling welke gedoteerd wordt met een bedrag van €97.000.

2E: De bestemmingsreserve Taalhuis Volwasseneneducatie welke gedoteerd wordt met een bedrag van €62.500.

2F: De bestemmingsreserve Toegang Sociaal Domein, (Routekaart) welke gedoteerd wordt met een bedrag van €527.000.

2G: De bestemmingsreserve Onderzoek Bezuinigingen welke gedoteerd wordt met een bedrag van €20.600.

2H: De bestemmingsreserve Suppletie Zwembad welke gedoteerd wordt met een bedrag van €50.000.

2I: De bestemmingsreserve Krachtig Zutphen, voorheen focustraject, welke wordt gedoteerd met een bedrag van €307.000.

2J: De bestemmingsreserve VRI Nieuwstad welke wordt gedoteerd met een bedrag van €75.000.

2K: De bestemmingsreserve Versterking Ambtelijke Organisatie welke wordt gedoteerd met een bedrag van €200.000.

2L: De bestemmingsreserve zero emissie stadslogistiek welke wordt gedoteerd met een bedrag van €40.000.

3. Aan de Algemene Reserve een bedrag te onttrekken van €700.000 en dit bedrag te doteren aan de reeds bestaande bestemmingsreserve Snelfietsroute Zutphen – Deventer.

4. De bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling en de bestemmingsreserve Versterking Ambtelijke Organisatie samen te voegen tot de bestemmingsreserve Doorontwikkeling Organisatie. Deze nieuwe bestemmingsreserve heeft per 1 augustus 2020 een omvang van €297.000.

Aldus besloten in de openbare vergadering van

de raad van de gemeente zutphen,

gehouden op:



de voorzitter, de griffier,

Behandeld in Forum van 26 juni 2020 Naar boven

Toelichting griffie

Raadsadviseur:

Datum 26-06-2020 Tijd 10:00 - 15:00
Zaal
Burgerzaal
Behandeling
Oordeelsvormend
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
M. Schriks
Griffier
M.J.E. van den Berg-Platzer
Aanwezig namens Naam
GroenLinksH Krans
SPG.J.N. Müller
PvdAJ. Bloem
BurgerbelangH.J.M Verschure
D66Y.J.A. ten Holder
VVDJ Lok
CDAG.H. Brunsveld
StadspartijG.J.H. Pelgrim
BewustZWA.W. Jansen
ChristenUnieA. van Dijken
Kies Lokaal Zutphen WarnsveldP.I. Ackermans

Verslag van de vergadering

De voorzitter hervat de vergadering om 13:35 uur en geeft aan dat er ook ruimte voor debat wordt geboden. De voorzitter geeft het woord aan het College.

 

Het College presenteert de financiële kaders aan de hand van een PowerPointpresentie.

Er wordt teruggeblikt op 2018 en 2019 en een vooruitblik gegeven naar 2020 en 2021. In 2018 is gestart met een behoorlijk negatief scenario: de algemene reserve zou worden uitgeput met 18 miljoen euro. In juni was dat al teruggebracht tot 11 miljoen euro met vooral tekorten in het sociaal domein. Het jaarresultaat bedroeg 1,9 miljoen euro negatief, waarbij het nadelig saldo structureel 6,6 miljoen euro bleek.

In 2019 is begonnen met de realisatie van de taakstelling van 13 miljoen euro. Daarvan is 88 procent gerealiseerd. Wat betreft de resterende twaalf procent, wordt in de loop van dit Forum nog teruggekomen. Er waren wat Burap-verschillen omdat de ambitie van 13 miljoen euro hoog was en er waren wat tegenvallers door een tekortkoming in de informatievoorziening. Uiteindelijk werd er een positief jaarrekening resultaat geboekt. In 2019 bedroeg het structureel nadeel één miljoen euro. Daarmee ging de algemene reserve weer wat naar beneden.

De tussentijdse conclusie is dat het tekort flink omlaag is gebracht, maar dat er nog wel het nodige is te doen. Het doel is om niet alleen een begroting te realiseren die structureel in evenwicht is, maar ook ruimte te creëren voor innovatie en investeringen.

In 2020 is begin juni voor het eerst in het College gesproken over een tekort van 1,6 miljoen euro. De organisatie heeft in vervolg op de opdracht voor een bedrag van 2,6 miljoen euro aan bezuinigingsvoorstellen in beeld gebracht. Daarmee kan een buffer worden gecreëerd voor het sociaal domein, mocht het daar tegen vallen. Er wordt gekoerst op een structureel nadeel van nul.

In 2021 is het uitgangspunt gericht op realistisch ramen en een structureel sluitende begroting. De verwachting is dat medio juli een begrotingstekort aan het College wordt voorgesteld. Er zijn drie sporen om dat begrotingstekort vervolgens te dekken, namelijk:

1) versnelling van de bezuinigingen in het sociaal domein

2) onderzoek naar niet-wettelijke taken in het fysiek en sociaal domein en

3) benchmarkformatie in het domein bedrijfsvoering.

In het najaarsgesprek is het een uitwerking voorzien van de kaderstelling van de programmabegroting 2021-2024. Dat betreft een beleidsarme begroting; dus zonder nieuw beleid.

Als tweede punt worden de effecten van de coronacrisis getoond. Hopelijk is daar in september meer over te zeggen dan nu in de Burap is gemeld. Er zal tijdens het najaarsgesprek goed worden doorgesproken hoe met die effecten wordt omgegaan in de programmabegroting.

Er is een investeringsagenda in de maak voor Krachtig Zutphen. Daarmee wordt voorgesorteerd op de ideeën met betrekking tot kansrijke investeringen voor 2021 en verder. Dat is in principe nieuw beleid, maar dat ligt als het ware op plank en het beleid wordt niet uitgevoerd als er geen geld voor beschikbaar is. Wanneer dat wel het geval zal zijn, is niet te zeggen omdat de kaderstellende programmabegroting nog niet is opgemaakt en de corona-effecten nog niet duidelijk zijn.

 

De voorzitter nodigt uit tot het stellen van vragen. Dit mogen vragen zijn die resteren uit de vorige vragenronde, gevolgd door de vragen over de zojuist gepresenteerde sheets. Verder benadrukt zij nogmaals de mogelijkheid om met elkaar in debat te gaan. Desgevraagd geeft de voorzitter aan dat het punt van de beklemde reserves desgewenst hierbij meegenomen mag worden, dan wel in het betoog.

 

De ChristenUnie dankt het College voor de bondige schets. Het is bekend dat een gemeente - conform landelijke Wet- en regelgeving - een bepaald weerstandsvermogen moet hebben. De vraag is wanneer de wethouder verwacht dat wettelijk evenwicht in de begroting te bereiken.

Wethouder Matser geeft aan dat ‘structureel sluitend in 2021’ betekent dat er in september een begrotingsvoorstel zal volgen dat begin november door de raad vastgesteld kan worden voor de jaren 2021-2024. Het doel is om in 2021 een structureel sluitende begroting te hebben.

De omvang van de reserves is van nogal wat zaken afhankelijk. Verkoop van panden kan geld opleveren omdat de boekwaarde lager is dan de verkoopwaarde. De opbrengst hiervan wordt aan de reserves toegevoegd, maar op voorhand is lastig te zeggen hoeveel dat zal zijn. Het College wil dit zo snel mogelijk realiseren om dan in 2021 een weerstandsratio van ongeveer anderhalf te bereiken.

 

Burgerbelang geeft aan, dat er nog wel wat vragen uit het voorgaande Forum onbeantwoord zijn gebleven. Dat geldt bijvoorbeeld voor de vraag hoe een raadsbreed gedragen begroting bereikt kan worden. Daarnaast is het sociale domein - dat is door Berenschot meegenomen - honderd procent. De vraag is of exact bekend is wat wettelijk gedaan moet worden binnen het sociale domein en wat niet.

Burgerbelang wijst er op dat in het overzicht van de beklemde reserves nergens een einddatum is vermeld. De fractie benadrukt het belang van betrokkenheid van alle partijen.

Het CDA stelt dat de raad zelf gaat over de duur van een beklemde reserve. De raad kan voorstellen doen om reserves te laten vervallen, als de betreffende bestemming niet relevant meer is.

GroenLinks acht het primair aan de raad zelf, de oppositie en coalitie, om voorstellen te doen waar zoveel mogelijk mensen mee in kunnen stemmen en aldus een raadsbrede begroting te realiseren.

Burgerbelang bevestigt dit uitgangspunt, maar ervaart een belemmering voor de oppositiepartijen. De vraag aan de coalitie is dan ook om open te staan voor initiatieven van partijen die niet in het College zitten, samen serieus in gesprek te gaan en suggesties van oppositiezijde niet op voorhand af te wijzen.

GroenLinks stelt dat er bij een voorstel vanuit de oppositiepartijen altijd intensief overleg plaatsvindt.

D66 vult aan deze onderlinge discussie toe dat samenwerken ook respect vereist en de bereidheid elkaar iets gunnen. Dan is het niet nodig om met vergelijkbare dubbele moties te komen. De interruptie van D66 inzake de beklemde reserves is op zich terecht: het klopt dat de raad daar zelf over gaat, maar hier zijn vorig jaar wel afspraken over gemaakt. In het kader van het opstellen van de voorjaarsnota is vanuit de werkgroep financiële kaderstelling afgesproken aan de reserves een duidelijk doel mee te geven, maar ook aan te geven voor welke termijn de reserves geblokkeerd worden. Als er twee jaar lang geen onttrekking of dotatie is, wordt de reserve opgeheven. D66 wil graag in het lijstje van het College een termijnbepaling zien voor de reserves die nu worden voorgesteld.

De SP ervaart de discussie als nogal technisch en vraagt Burgerbelang om een voorbeeld van een voorstel waarbij Burgerbelang geen inbreng kreeg.

Burgerbelang stelt dat dit niet de intentie van de discussie raakt. Vanaf het begin van deze raadsperiode is er een kentering ten goede merkbaar. Burgerbelang stelt dat de uitspraken van de fractie niet op voorbeelden zijn terug te voeren, maar gevoelsmatig is.

De SP is van mening dat de emoties buiten de zaal moeten worden gelaten; de raadszaal is bedoeld voor het met elkaar bespreken van politieke zaken. Dat is mogelijk met elke partij die hierbij aanwezig is.

GroenLinks verwijst naar de opmerking van D66 over indienen van dubbele moties. Refererend aan de moties inzake Perspectief en de vrouwenvakschool kan niet worden gesteld dat dit dubbele moties waren. Deze moties waren inhoudelijk verschillend. Verder heeft de coalitie met regelmaat samen met de oppositie moties ingediend en daarin op inhoud de verbinding gezocht. De inhoud is ook waar het over moet gaan.

De VVD wijst op de gelegenheden om mee te praten, zijnde elke Forumbijeenkomst en raadsvergadering. Coalitiepartijen zijn bereid om in bepaalde voorstellen mee te gaan, maar soms hebben zij een andere opvatting. Zo werkt een democratie nu eenmaal. De vraag is waar het gevoel bij Burgerbelang vandaan komt dat de oppositie niet wordt betrokken. De VVD heeft het idee dat er in de raad en daarbuiten meer dan genoeg met elkaar wordt gepraat.

Burgerbelang legt uit, dat het er om vervolgens om gaat wat er gebeurt met de uitslag van het gesprek. Als de VVD op sommige punten de SP links inhaalt, dan bekruipt de fractie het gevoel “Wij laten het College zitten waar ze zitten”. Kijkend naar de bedrijfsvoering in - met name - het sociale domein, had de VVD veel meer kunnen bezuinigen dan nu is gedaan.

De VVD begrijpt dat Burgerbelang de betrokkenheid bij het gesprek bevestigt, maar dat de uitslag van het gesprek de fractie niet bevalt.

Burgerbelang legt uit, dat er weliswaar meegepraat kan worden, maar in de uitvoeringfase staat de oppositie aan de kant.

De ChristenUnie reageert op de inbreng van de SP. Uiteraard mag je in de raadszaal je gevoel en emotie op een nette manier kenbaar maken. Dat betekent dat dat gevoel als argument ingebracht mag worden. Als de oppositie het gevoel heeft niet serieus te worden genomen, mag dat kenbaar worden gemaakt.

De PvdA verwijst naar de opmerking van Burgerbelang dat SP links wordt ingehaald door de VVD. Steeds meer partijen hebben oog voor de gevolgen van de bezuinigingen in het sociaal domein. Als dat wordt gezien als ‘links’, nodigt de PvdA graag alle partijen uit om ook de PvdA verder links in te halen.

Het CDA heeft niet het idee dat werkelijk partijen worden buitengesloten. Echter, dat er meningsverschillen zijn, is evident. Als voorbeeld noemt het CDA de initiatiefvoorstellen voor de poorten. Dat voorstel heeft een aantal partijen samen met de wethouder voorbereid, hetgeen misschien lijkt op achterkamertjespolitiek. Over de voorstellen is echter in de raad het gesprek gevoerd, waardoor het CDA zich niet tekortgedaan voelt.

GroenLinks geeft aan dat de fractie werkt vanuit vertrouwen. In geval vanuit de oppositie moties worden ingediend die een sfeer van wantrouwen uitstralen, dan reageert de fractie daarop. Verder wil GroenLinks graag een reactie van de wethouder inzake genoemde achterkamertjespolitiek.

 

Het College bevestigt dat de wethouder een gesprek heeft gehad met de partijen die uiteindelijk het initiatiefvoorstel hebben ingebracht. De rol van de wethouder in dit gesprek is die van een bestuurder die de raad helpt om de juiste stappen te zetten om tot een goed voorstel te komen. Daar is niks ‘achterkamertjesachtigs’ bij.

 

De voorzitter eindigt de lopende discussie en vraagt te vervolgen met het geagendeerde gespreksonderwerp.

 

De SP verwijst naar de kaderstelling voor de programmabegroting. In de notitie wordt gemeld dat vijftien procent van de banen in het gedrang komt met als gevolg dat de economie vastloopt en er opnieuw bezuinigd moet gaan worden. De SP vraagt zich af waar de weeffout zit, die ertoe leidt dat de Zutphense economie steeds opnieuw in een crisis terechtkomt.

De vraag is of er eindeloos doorbezuinigd blijft worden en de SP vraagt het College en de overige fracties om uit te spreken waar - wat hen betreft - de grens ligt.

De tweede vraag betreft het deel van de banen dat in het gedrang is, namelijk dat van de kermisexploitanten. Het afgelopen jaar heeft een levendige raadsdiscussie plaatsgevonden over de locatie van de kermis. De SP vraagt aan burgemeester Vermeulen of de kermis op de Markt kan doorgaan als de kermisexploitanten zich kunnen houden aan de RIVM-richtlijnen.

 

Burgemeester Vermeulen antwoordt dat College met betrekking tot de kermislocatie een besluit heeft genomen. Zij legt de vraag over de kermis op de Markt terug bij de SP.

Naar aanleiding van de persconferentie op 24 juni heeft de burgemeester een overleg met het gemeentelijk beleidsteam gehad. In het vorige week genomen besluit is gesteld, dat als de regering een kermis mogelijk maakt, er overleg plaatsvindt met alle betrokken partijen, dus kermisexploitanten, maar ook horeca en de binnenstadondernemers. Immers, de economie is van belang en in het moreel kompas staat dat alles wordt gedaan om de economie zoveel mogelijk te ondersteunen. Daarbij wordt goed gekeken naar alle economische belangen die hierbij spelen.

De SP heeft aan de burgemeester bewust op dit punt aangesproken omdat zij zich meerdere malen politiek heeft uitgelaten over de kermis.

De voorzitter wijst op de agenda van heden, zijnde de kaderstelling voor de programmabegroting.

De SP stelt dat het hierbij gaat over banen die in het gedrang komen als gevolg van de dalende economie.

Het College hecht er waarde aan om uit te spreken zich niet politiek te hebben uitgelaten over de kermis.

De SP vraagt het College mee te nemen dat de meerderheid van de raad een kermis op de markt wenst.

GroenLinks realiseert zich, dat er nu mogelijk toch weer een afweging gemaakt gaat worden tussen de kermisweek en de horeca. GroenLinks vraagt het College of het nodig is om vanwege de belangen van kermisexploitanten op 13 juli een motie in te dienen.

Het College geeft aan dat de insteek is om met alle actoren in gesprek te gaan om helder te krijgen wat voor iedereen de beste oplossing is.

 

De SP vraagt zich nogmaals af in hoeverre het College wil gaan met bezuinigen en waar de grens ligt voor het College en de overige fracties.

Het CDA herinnert aan de behandeling van de voorjaarsnota in 1991. Toen voelde het CDA zich al ongemakkelijk met de zware bezuinigingen in Zutphen, terwijl landelijk de economie floreerde. Het CDA is dan ook blij met de motie die door het PvdA is ingediend om de lokale bezuinigingen te stoppen en te stellen dat meer geld vanuit Den Haag moet komen. Het CDA wil zich daar via de eigen partijlijn ook hard voor maken zodat de discussie in Den Haag met de juiste input, ook vanuit Zutphen, kan worden gevoerd.

D66 verwacht ook op landelijk niveau met de eigen partijlijn het verschil te kunnen maken. De bekostiging in het gemeentefonds loopt zodanig scheef, dat de PvdA-motie als zeer zinvol wordt gezien.

 

GroenLinks verwijst naar de uitspraak van de burgemeester zegt, dat de kermis wordt afgewogen met andere factoren waaronder de horeca. Dat baart GroenLinks zorgen, want dit betekent mogelijk dat er iets nieuws in de plaats komt van een jarenlange traditie. Vandaar dat de vraag is gesteld of het nodig is om op dertien juli hierover een motie in te dienen.

Het College wijst er op, dat niet eerder een dergelijke crisis is geweest als nu vanwege de pandemie.

 

Kies Lokaal gaat in op de vraag van de SP over de bezuinigingsgrens. Kies Lokaal omarmt de motie ‘Stop lokale bezuinigingen’, omdat de fractie van mening is, dat de gemeente het financieel niet kan bolwerken met alle vragen in het sociaal domein. Dat is ook een van de redenen voor het initiatiefvoorstel om voor te sorteren op wat er in 2021 staat te gebeuren. Voor Kies Lokaal is de maat van bezuinigen vol op het moment dat inwoners nog verder onder de armoedegrens komen en nog minder makkelijk hulp kunnen krijgen. Kijkend naar de algemene reserves en verdere mogelijkheden is het mogelijk beter dat er geen Poort van Zuid komt, maar dat alle inwoners geholpen worden.

De ChristenUnie is het in grote lijnen eens met Kies Lokaal. Op persoonlijke titel geeft de heer Dijken aan dat er zijns inziens niet verder bezuinigd kan worden in het sociaal domein en dat de grens is bereikt. Kinderen uit achterstandsgezinnen nog kansarmer maken, nòg meer eenzaamheid accepteren: dat kan niet. Maar economische wetten zijn hard en kunnen tot andere keuzes leiden.

De PvdA stelt dat de gevolgen van de coronacrisis hard aankomen bij de kwetsbare groepen. Een tweede golf van bezuinigingen zal de situatie verergeren. Het is goed om te horen dat meerdere partijen deze zorg delen. De PvdA vindt het belangrijk om te focussen op de bezuinigingen in het sociaal domein en te realiseren wat er met Bureau Berenschot is afgesproken. Dan is er al veel bereikt in het streven naar financiële soliditeit.

De VVD wijst er op, dat reeds vòòr de coronacrisis een bezuinigingsopgave was vastgesteld. Deze is nog niet gerealiseerd. De VVD stelt voor om eerst te zorgen dat die opgave volledig is behaald om vervolgens de gevolgen van corona te bezien. Op basis daarvan kan het College onderzoeken hoe reëel het is om verder te bezuinigen en hoe reëel het is om niet te snoeien in taken die wettelijk zijn vastgelegd.

Burgerbelang stelt dat “met hangen en wurgen” een sluitende begroting mogelijk is, waarna in januari 2021 moet worden geconstateerd dat de begroting niet wordt behaald. Beter is het om een realistische begroting op te stellen waarin de tekorten zichtbaar zijn. Burgerbelang ondersteunt de motie van de PvdA. Alle leden van Burgerbelang zijn lid van een landelijke partij en zullen via die weg hun stem in Den Haag laten horen.

 

D66 verwijst naar de opmerkingen over gemeentelijke schaalvergroting, zoals ingebracht tijdens het voorgaande Forum. Kleinere gemeentes gaan het steeds moeilijker krijgen. Pas vanaf 100.0000 inwoners wordt het financieel makkelijker. De vraag is hoe de SP aankijkt tegen regionale samenwerking.

De SP acht het belangrijk dat een bestuur kleinschalig is en dicht bij de mensen is georganiseerd. Een eventuele gemeentelijke fusie zou te allen tijde aan de inwoners moeten worden voorgelegd, bijvoorbeeld middels een referendum.

D66 vindt het prettig dat dit onderwerp voor de SP niet onbespreekbaar is, mits het van onderaf komt. Op diezelfde manier staat ook D66 hierin.

 

Het CDA verwijst naar de ambitie van het Collegeom voor 2021 een structureel sluitende begroting te realiseren. Burgerbelang stelt eigenlijk: “Doe dat misschien maar niet”. Het CDA is benieuwd of Burgerbelang akkoord zou gaan met een niet sluitende begroting.

Burgerbelang beaamt dit. Er zijn gemeenten die dit succesvol hebben gedaan.

D66 vraagt zich af of je in het geval van een niet sluitende begroting niet afstevent op ‘schuldhulpsanering’.

 

De SP stelt vast, dat het merendeel van de gemeenteraad op verschillende manieren zegt dat de grens is bereikt wat betreft bezuinigingen, maar tegelijkertijd leeft de verwachting dat er nog meer bezuinigingen volgen. De SP is benieuwd naar de visie van het College wat dit betreft.

Het College onderzoekt momenteel in hoeverre de financiële grenzen zijn bereikt. Dit onderzoek is in maart met de raad afgesproken. De resultaten hiervan worden binnenkort aan het College gepresenteerd. Op basis daarvan kan de vraag van de SP worden beantwoord. Wel geeft het College aan, dat de bezuinigingen op dit moment nog niet volledig zijn benut.

De SP ervaart het antwoord van het College als vooral technische van aard. De politieke discussie die aan de orde is, gaat over het bereiken van een grens qua bezuinigingen en wat dat betekent voor de samenleving. De vraag is dus niet of er nog meer bezuinigingen te vinden zijn.

Het College wijst op de rol van raad en College. De raad bepaalt de mate van bezuinigen en het College voert uit. De afgelopen jaren was er een ‘zwabberende’ gemeente en ondertussen is zestig miljoen euro aan NUON-gelden verdampt. De opdracht voor de gemeente is om zich te houden aan de financiële kaders, zoals deze zijn gesteld, en boekhoudkundig moet het kloppen aan het eind van het jaar. De gemeenteraad heeft het College aangesteld om dit te bewerkstelligen. Dat is waar het College voor staat.

Het College gelooft erin, dat de gemeente Zutphen een gemeente is waar het goed toeven is en waar men goed zaken kan doen, maar ook waar er voldoende ondersteuning wordt geboden aan de meest kwetsbare inwoners.

D66 onderstreept de woorden van het College. Specifiek voor het sociaal domein is D66 bereid om breder te kijken naar de mogelijkheden. De fractie heeft zich vaak de vraag gesteld of er wel op de juiste zaken wordt bezuinigd. Wat dit betreft, heeft D66 vanmorgen een motie ingediend.

De ChristenUnie stelt dat het bepalen van de ondergrens met betrekking tot de bezuinigingen in het sociaal domein, in feite een ethische vraag betreft. Iets anders is de oplossing voor dit vraagstuk. De ChristenUnie heeft begrepen dat de SP dit probleem binnen de gemeentegrenzen wenst op te lossen, maar de ChristenUnie is van mening dat dit alleen regionaal kan worden opgelost.

De SP bevestigt dat deze vraag een ethisch karakter heeft, maar daarnaast is dit ook een politieke vraag. Alleen ethisch constateren, is niet voldoende. Er moet een politieke oplossing worden gevonden en deze oplossing hoeft - wat betreft de SP - niet beperkt te blijven tot de grenzen van Zutphen. Het probleem is echter van dien aard dat niet alleen een kloppende boekhouding het doel moet zijn.

GroenLinks kan niet expliciet zeggen wanneer de grens is bereikt, maar is voor de beantwoording hiervan geïnteresseerd in de visie van de portefeuillehouder financiën.

GroenLinks kiest voor een tweesporenbeleid: aan de ene kant is er alle aanleiding voor harde protesten in Den Haag en aan de andere kant moet de gemeente wel “de eigen broek kunnen ophouden”. Verder zou men zich kunnen afvragen of het weerstandsvermogen in deze uitzonderlijke tijd niet wat minder mag zijn. Dàt gesprek wil GroenLinks graag aangaan.

D66 interpreteert de opmerking van GroenLinks over het weerstandsvermogen ook als ‘zwabberbeleid’. In 2019 zijn er vanuit de bestaande financiële kaders duidelijke afspraken over het weerstandsvermogen gemaakt en ook in het coalitieakkoord staat daar een afspraak over. D66 wil graag een consistente raad zijn, zeker in deze moeilijke periode, en is geen voorstander van een discussie over het weerstandsvermogen.

GroenLinks wil geenszins terug naar het zwabberbeleid uit het verleden, maar vanwege corona zijn het momenteel wel uitzonderlijke tijden.

De VVD is bereid om op een later moment – tijdens een financieel Forum - het weerstandsvermogen te bespreken, maar is er zelf voorstander van om 1,5 te handhaven. De VVD vraagt zich af, wat het voorstel van de SP zou zijn als de overheid geen extra geld beschikbaar stelt.

De SP kan hier geen antwoord op geven, maar wil graag de discussie met elkaar voeren. De SP benadrukt dat er niet eindeloos kan worden doorgegaan met bezuinigingen.

De PvdA verwijst naar de opmerking over het zwabberbeleid en vraagt hoe belangrijk het is om financieel solide te zijn. De vraag is hoeveel tijd er nodig is en geboden wordt om financieel solide te worden. Daarachter ligt de vraag of in het licht van de coronacrisis aan alle gebruikelijke regels voldaan moet worden, inclusief het uitgangspunt van de sluitende begroting en het weerstandsvermogen, dan wel dat hier gezien de coronasituatie meer tijd voor wordt gegund.

Als in de begroting wordt aangegeven - op basis van realistisch ramen - hoe moeilijk het is om dit rond te krijgen en de problematiek zichtbaar wordt gemaakt, dan gaat wordt daarvan een krachtig signaal uit naar de Provincie en het ministerie. Zeker als er geen nieuwe bezuinigingen opgenomen omdat deze toch niet kunnen worden gehaald en aan de andere kant de ruimte wordt gehouden om binnen de begrotingsperiode toe te groeien naar een financieel solide begroting. Daar is de PvdA/GroenLinks-motie ook op gericht.

 

Reactie College

Het College had deze reactie niet verwacht vanuit de raad. Het College heeft namens de raad een stevige opdracht uit te voeren, ook in het sociaal domein. Met elkaar is afgesproken om te bezuinigen door de dingen anders en beter te doen. Het College heeft volmondig “Ja” gezegd tegen het verminderen van de hulpafhankelijkheid ten gunste van de mensen die onvoldoende bereikt worden. Natuurlijk moet er niets ‘kapot bezuinigd’ worden. Het College vraagt de raad om wat betreft het sociaal domein de inhoudelijke ambitie en de urgentie vast te houden. Zodoende gaan ook partners meebewegen en samenwerken.

De SP heeft de indruk dat er een misverstand is ontstaan en wil dit wegnemen. De SP benadrukt dat het beleid van het College op dit moment niet ter discussie staat. De vraag heeft geen betrekking op koers in het afgelopen jaar, maar op een situatie waarin nog meer bezuinigd moet gaan worden en waar het overgrote deel van de gemeenteraad tegenstander van is.

 

Het College denkt dat de ondergrens nog niet is bereikt, maar er moet wel goed met elkaar bediscussieerd worden waar deze dan wél zit, volgens de gemeenteraad. Als het bijvoorbeeld gaat over de relatie met ongelooflijk veel zorgaanbieders, of om de vraag wie al dan niet hulp krijgt, dan zijn daarin nog veel stappen te zetten. De opdracht wordt duidelijker als deze wordt bezien vanuit de inhoud en niet vanuit de insteek van bezuinigingen.

Burgerbelang neemt afstand van de suggestie van GroenLinks dat Burgerbelang de wethouder zou stimuleren om tekorten te maken. Dat is niet gezegd. Wél is gezegd, dat er realistisch begroot moet worden.

Het College wijst op de sheet in de presentatie waarop te lezen inzet op een realistische raming. De wethouder oppert dat enige achterdocht misschien de reden is, dat dit door de raad niet zo gezien wordt.

Burgerbelang benadrukt dat er geen enkele achterdocht bij de fractie zit. Waar het om gaat, is dat er een tekort is. Volgens Burgerbelang passen de begrippen ‘structureel sluitende begroting’ en ‘realistisch ramen’ niet bij elkaar. Burgerbelang vraagt of er een helder beeld bestaat van wat er allemaal moet gebeuren en wat er kàn. De gemeente Coevorden heeft geld van de Provincie gekregen door duidelijk te maken dat de begroting niet sluitend gemaakt kan worden. De vraag is of de gemeente Zutphen dit voorbeeld kan volgen.

De ChristenUnie stelt dat de vraag van de SP ethisch van aard is. Op basis van die ethische vraag moet je realistisch kunnen ramen. Het College bekijkt het vanuit technisch oogpunt, maar het één sluit het ander niet uit.

Het College vindt het betoog van wethouder De Jonge verre van technisch. De wethouder ging in op de ethische discussie, zoals die op de kaders gevoerd kan worden.

De SP bevestigt dat wethouder De Jonge een mooi betoog hield over de bezuinigingstaak waar het College nu mee bezig is. Maar de SP kijkt verder, namelijk naar een Rijksoverheid die misschien verder gaat bezuinigen, waardoor ook het gemeentefonds krimpt en een nieuwe economische crisis dreigt met meer uitkeringen en nog meer bezuinigingen. En in dat geval zal - aldus de SP - 85 procent van de gemeenteraad stellen dat het genoeg is geweest. De SP heeft het hierbij dus niet over het huidige beleid en stelt dat dit goed is.

 

Het College neemt de zorg en de aannames van de SP mee. Op dit moment is er 565 miljoen euro beschikbaar bij het Rijk om de coronaeffecten aan te pakken. De Provincie heeft hiertoe 50 miljoen beschikbaar gesteld. Lineair gerekend, is dat voor Zutphen twee miljoen voor 2020. De SP heeft het over de jaren hierna, 2021-2024; daarover wordt in september met elkaar het debat gevoerd en dan worden met elkaar de dilemma’s besproken. De discussie zoals deze werd gevoerd, was - naar mening van het College – te veel gericht op de effecten waar het College nu mee bezig is en waar het maximumscenario nog niet is bereikt. Dat is wat wethouder De Jonge heeft willen aangeven.

 

Kies Lokaal heeft bewust een vraag over passend onderwijs gesteld. Op basisscholen wordt veel gediagnostiseerd omdat ze soms niet weten wat ze aan moeten met een kind. De oplossing is dan zorg dicht bij huis of speciaal onderwijs, met alle kosten en alle therapieën die dat met zich meebrengt. Kies Lokaal adviseert daar nog eens goed naar te kijken. Verder bezuinigen zodat het onderwijs nog meer versobert, is geen optie, maar goed sturen om te kijken wat écht nodig, is belangrijk.

Het CDA bedankt wethouder De Jonge voor haar passionele betoog.

De fractie verwijst naar de beklemde reserve. Hierin is een klein bedrag opgenomen ad € 35.000,=. Dat geld was bestemd voor de integratie van asielzoekers. Het CDA verbaast zich over het voorstel om dat bedrag in de algemene reserve te parkeren. De fractie vraagt zich af of er dan geen issue meer bestaat wat betreft de integratie van asielzoekers en de middelen niet ingezet zouden moeten worden zoals dit is bedoeld.

Het College antwoordt dat de raad een voorstel voor nieuw beleid inzake mag verwachten met nieuwe middelen vanuit het Rijk, een reële begroting en een reëel verhaal daarachter. Dan is het niet nodig om middelen ergens vast te zetten.

De PvdA onderschrijft de koers om kritisch naar de hulpvraag te kijken binnen het sociaal domein. De inschatting is, dat het een grote opgave is om de bestaande bezuinigingen in het sociaal domein te realiseren. De PvdA wil een dergelijke discussie graag vanuit de inhoud voeren en niet financieel gedreven.

Een ander punt, dat de PvdA wil aanhalen, is om de stad niet ‘op slot te zetten’: het programma ‘Krachtig Zutphen’ moet intact blijven. De PvdA heeft vandaag suggesties voorbij horen komen om af te romen, maar dat zou zeker niet de keuze van de PvdA zijn. De partij wil ruimte beschikbaar houden om, zeker na de coronacrisis, te kunnen investeren in de stad en is benieuwd hoe andere fracties daar tegenaan kijken.

D66 vraagt naar aanleiding van Krachtig Zutphen om te waken voor een ‘potjesbeleid’ en vreest dat een situatie kan ontstaan van ‘geld zoekt plan’.

De PvdA is absoluut geen voorstander van een potjesbeleid. Juist een programma als Krachtig Zutphen is als brede investeringsagenda bedoeld en is ingediend als voorbeeld hoe een investeringsbedrag breed ingezet kan worden en geschakeld kan worden op die plekken waar zich kansen voordoen. De PvdA pleit ervoor dat budget niet weg te halen.

 

De voorzitter stelt voor te vervolgen met het bespreken van de voorliggende financiële kaders en informeert naar reacties. Aangezien reacties uitblijven, besluit de voorzitter het debat te vervolgen.

 

GroenLinks informeert naar het deel van de beklemde reserves dat naar de bestemmingsreserves overvloeit. Er staat dat deze gelden niet meteen uitgegeven mogen worden, maar dat er een raadsvoorstel nodig is voordat de beklemde reserves mogen worden uitgegeven. GroenLinks vraagt of dat betekent dat er eerst nieuw beleid geformuleerd moet worden. Onduidelijk is in ieder geval hoe dat geïnterpreteerd moet worden, ook in de verhouding College en raad.

D66 vult aan, dat in de kaders is afgesproken dat bestemmingsreserves aangewend kunnen worden op basis van een verzoek aan de raad.

 

Het College licht toe, dat het bij deze verschuiving van reserves altijd gaat over besluiten die de raad eerder heeft genomen of waarvoor de raad eerder geld beschikbaar heeft gesteld, en wat nu gaat verschuiven vanuit algemeen naar allerlei verschillende kanten. Het College heeft op die manier willen laten zien dat een beklemde reserve een bestemmingsreserve is versus een algemene reserve die volledig vrij beschikbaar is.

D66 begrijpt dat nieuw beleid niet aan de orde is, maar aanwending van een bestemmingsreserve niet eerder kan dan na een raadsbesluit.

GroenLinks verwijst naar de toelichting op het besluit, waarin is gesteld dat bestemmingsreserves niet aangewend mogen worden. Om een bestemmingsreserve aan te wenden voor exploitatiedoelen is een separaat raadsvoorstel nodig. De vraag van GroenLinks had hier betrekking op.

 

Het College wijst er nogmaals op, dat het in dezen eerder genomen raadsbesluiten betreft.

 

GroenLinks benadrukt dat GroenLinks krachtig inzet op Krachtig Zutphen.

D66 geeft aan, dat de reactie van GroenLinks een aanvulling is op hetgeen de PvdA al eerder noemde. Het afromen van Krachtig Zutphen wordt hier op een verkeerde manier geïnterpreteerd. D66 heeft het College gevraagd om te kijken naar al de verschillende potjes, waar het Zutphenfonds nog aan wordt toegevoegd. De vraag is of het wenselijk is om al die gelden samen te voegen, hierin te prioriteren en deze middelen – sociaal-economisch - de komende twee jaar in te zetten. Op 13 juli zal hierover een raadsdebat volgen.

 

De voorzitter stelt vast dat er verder geen inbreng in het debat volgt.

 

Het College wil naar aanleiding van ‘de verschillende potjes’ een toelichting geven op Krachtig Zutphen en het Zutphen fonds. Dat zijn twee aparte terreinen. Bij Krachtig Zutphen wordt gezocht naar cofinanciering en is ook sprake van een andere bron. Steeds wordt bezien of er via investeren met het beschikbare geld méér geld gemaakt kan worden.

Het Zutphen Fonds vloeit voort uit de OZB-verhoging en wordt beschikbaar gesteld aan de inwoners om “mooie en goede dingen in de stad te doen”. Daarvoor heeft het College een plan gemaakt dat zeer binnenkort aan de raad wordt voorgelegd. Het College adviseert daarop te wachten en deze twee zaken niet met elkaar te vermengen of middels een voorstel aan elkaar te knopen.

De voorzitter stelt vast dat het debat hiermee is afgerond.

 

De ChristenUnie verwijst naar de opmerking – van de VVD - dat landelijk gezien de schuld te veel zou kunnen oplopen. De reactie van de ChristenUnie is dat indien het Kabinet 3 tot 4 miljard vrijmaakt voor de KLM en daarmee de staatschuld laat oplopen, dat het toch niet zo kan zijn, dat de eigen gemeenten vervolgens “Nee” op het rekest krijgen met de motivering dat de nationale schuld te hoog is opgelopen.

De VVD legt uit dat de opmerking was bedoeld als een mogelijk scenario waarmee rekening moet worden gehouden.

 

De voorzitter stelt vast dat het voorstel voldoende is besproken en geagendeerd kan worden voor raadsbehandeling. De voorzitter dankt ieder voor dienst aanwezigheid en bijdrage en sluit de vergadering.

Advies

Voldoende besproken. Verder debat in de raad

Behandeld in Raad 13 juli 2020 Naar boven

Datum 13-07-2020 Tijd 19:30 - 23:00
Zaal
Burgerzaal
Voorzitter
A.W. Jansen
Griffier
B.M. Duizer
 

Besluit

Aangenomen
Geen amendementen ingediend