Pagina delen

Aanpassen verordening i.v.m. was- en strijkservice

Toelichting

Het Forum van 27 oktober 2020 betreft een voortzetting van het Forum van 6 oktober 2020 over dit onderwerp.

De gewenste aanvullende informatie van het college wordt uiterlijk maandag 19 oktober aangeleverd. Mocht dit onverhoopt niet lukken, wordt het Forum tot een nader te bepalen datum uitgesteld, zodat de raad voldoende tijd krijgt om kennis te nemen van de aangeleverde informatie.

Raadsadviseur:

Datum 27-10-2020 Tijd 20:00 - 21:00
Zaal
Burgerzaal
Behandeling
Oordeelsvormend
Openbaarheid
 
Voorzitter
D. Logemann
Griffier
J Kerkhof

Het college van burgemeester & wethouders stelt voor :

1. Kennis te nemen van de factsheet Was- en strijkservice waarin globaal beschreven staat op welke manier de transitie van maatwerkvoorziening naar algemene voorziening plaatsvindt.

2. De Eerste wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning vast te stellen waarin de bepalingen voor algemene voorzieningen zijn opgenomen zodat deze mogelijkheden biedt voor het realiseren van een algemene voorziening in de vorm van de was- en strijkservice.

Inhoud

Inleiding/aanleiding

Een aantal inwoners van de gemeente Zutphen heeft zodanige beperkingen dat zij niet in staat zijn om de eigen was te doen. Daarnaast heeft de gemeente Zutphen een aantal inwoners die een uitkering ontvangen. Een deel daarvan heeft een afstand tot de arbeidsmarkt en komt niet zonder hulp aan een baan. De gemeente Zutphen wil een algemene voorziening was- en strijkservice in het leven roepen die voor beide groepen een oplossing biedt:

  • Inwoners die niet in staat zijn om zelfstandig het huishouden te voeren, krijgen voor het onderdeel wassen en strijken ondersteuning in de vorm van een algemene voorziening;
  • (langdurig) werkloze inwoners krijgen werkervaring. Op dit moment hebben 366 inwoners vanwege beperkingen een maatwerkvoorziening in het kader van de Wmo voor het onderdeel wassen en strijken. Dit houdt in dat de cliënten een indicatie hebben voor deze taken. De gecontracteerde huishoudelijke zorgaanbieders voeren deze taken op basis van de indicatie bij de cliënten thuis uit. Aan de hand van dit projectplan en onderliggende businesscase is onderzocht of- en op welke manier de was- en strijkservice in Zutphen kan worden uitgevoerd in de vorm van een algemene voorziening waar inwoners van Zutphen zonder indicatie gebruik van kunnen maken. Hierbij kunnen inwoners maximaal 2x per week een waszak van 8 kilo thuis laten ophalen, waarna deze weer schoon en gestreken teruggebracht wordt naar de inwoner.

In het rapport ‘Evenwicht in het sociaal domein’ van Berenschot is als bezuinigingsmaatregel 'maatwerkvoorzieningen omvormen tot algemene voorziening' opgenomen. Door de taken wassen en strijken uit de maatwerkvoorziening huishoudelijke zorg te halen en hiervoor een algemene voorziening in te richten, geven we uitvoering aan dit besluit. Deze algemene voorziening heeft als bijkomend voordeel dat de totale kosten voor het Sociaal Domein dalen.

Op 21 juli jl. hebben wij in principe ingestemd met het opzetten van een was- en strijkservice. De BASD is vervolgens gevraagd advies uit te brengen over de realisatie van de was- en strijkservice. Zij hebben een positief advies uitgebracht.

Beoogd effect

Het realiseren van een goedkoper, echter adequaat en passend alternatief voor de huidige maatwerkvoorziening wassen en strijken binnen huishoudelijke zorg, waarbij werkplekken worden gecreëerd voor inwoners met afstand tot de arbeidsmarkt.

Argumenten

1.1. Uit jurisprudentie van de Centrale Raad van Beroep blijkt dat de gemeente ervoor kan kiezen om algemene voorzieningen te treffen en dat deze voorzieningen voorliggend zijn ten opzichte van maatwerkvoorzieningen.

Op dit moment wordt wassen en strijken als onderdeel van huishoudelijke ondersteuning ingezet als een maatwerkvoorziening. Een medewerker van een gecontracteerde zorgaanbieder verricht de activiteiten thuis bij de cliënt. Onder voorwaarden kan er een algemene voorziening worden gerealiseerd die voorliggend is ten opzichte van de maatwerkvoorziening. Aan de volgende voorwaarden moet worden voldaan:

  • de algemene voorziening moet daadwerkelijk beschikbaar zijn;
  • de algemene voorziening moet een adequate compensatie voor de cliënt bieden;
  • de algemene voorziening moet door de cliënt financieel gedragen kunnen worden;
  • de algemene voorziening moet geboden worden door een aanbieder zoals bedoeld in de Wmo 2015;
  • de hoogte van de kosten van de algemene voorziening moeten geregeld worden in de Verordening maatschappelijke ondersteuning.

1.2. Met deze algemene voorziening voor wassen en strijken wordt er passende ondersteuning geboden voor inwoners met een beperking en hoeft er een minder groot beroep op de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning module wasverzorging te worden gedaan.

Uit ervaringen van andere gemeenten blijkt dat de algemene voorziening voor wassen en strijken voor veel inwoners een passende oplossing biedt. In die gevallen hoeft geen maatwerkvoorziening op basis van de Wmo 2015 te worden verstrekt. De huidige overeenkomsten met aanbieders voor het leveren van huishoudelijke ondersteuning blijven, na het realiseren van een algemene voorziening voor was- en strijkservice, onveranderd in stand. Dat is noodzakelijk omdat:

  • de algemene voorziening alleen betrekking heeft op wassen en strijken en niet op de overige activiteiten binnen de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning zoals het schoonhouden van de woning;
  • een maatwerkvoorziening voor wassen en strijken (= module wasverzorging) moet worden ingezet wanneer duidelijk is dat de algemene voorziening onvoldoende compensatie biedt.

Met de huidige aanbieders van de maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning module wasverzorging is de ontwikkeling van een algemene voorziening besproken.

2.1. In de Verordening maatschappelijke ondersteuning wordt een artikel over algemene voorzieningen opgenomen.

In de Verordening maatschappelijke ondersteuning wordt artikel 6.1cb ingevoegd. In het artikel wordt aangegeven welke algemene voorzieningen toegankelijk zijn en wat de eigen bijdrage hiervoor is. Voor een inwoner die vanwege beperkingen niet zelf kan wassen en strijken is de hoogte van de bijdrage per waszak vanaf 1 juli 2021 gelijk aan de kosten van aan huis wassen, drogen en strijken, zoals berekend door het Nibud. Tot 1 juli 2021 is de hoogte van de bijdrage per waszak nihil voor een inwoner die vanwege beperkingen niet zelf kan wassen en strijken.

Kanttekeningen

Gelet op de lokale en de landelijke ontwikkelingen is de verwachting dat de huidige verordening de komende tijd regelmatig moet worden aangepast. Te denken valt aan het voornemen om lokaal meer algemene voorzieningen te ontwikkelen.

Risico’s

1.1. Het is onzeker hoeveel inwoners de algemene voorziening was- en strijkservice gaan gebruiken.
Bij het opstellen van de businesscase zijn drie scenario’s gehanteerd (veel tot weinig deelnemers). In alle gevallen is er een positief financieel effect. Het is op dit moment niet zeker hoeveel inwoners de algemene voorziening gaan gebruiken, maar door de algemene voorziening in stand te houden hoeft de maatwerkvoorziening module wasverzorging minder vaak te worden ingezet.

1.2. Betrokken inwoners kunnen het niet eens zijn met het beëindigen van hun maatwerkvoorziening en tekenen bezwaar aan.
We gaan ervan uit dat de onderzoeken voorafgaand aan de beëindiging van de maatwerkvoorzieningmodule wasverzorging zorgvuldig worden uitgevoerd. In eventuele bezwaar- en beroepsprocedures zou geoordeeld kunnen worden dat de beëindiging onterecht is geweest.

Communicatie/Vervolgtraject/Uitvoering

Na vaststelling wordt de verordening in het DROP (Decentrale Regelgeving Officiële Publicaties) gepubliceerd. De publicatie wordt bekendgemaakt in Contact Zutphen.

Rapportage/evaluatie

Via de diverse monitors wordt de raad geïnformeerd over de effecten van het Wmo-beleid. Een aparte evaluatie omtrent de was- en strijkservice volgt.

Financiën

De verwachte besparing binnen de WMO ziet er over de komende jaren als volgt uit:

2021: € 217.000

2022: € 238.000

2023: € 246.000.

Bijlage

Bijlage 1 Wijzigingsvoorstel verordening Maatschappelijk ondersteuning
Bijlage 2 Factsheet was- en strijkservice

Bijlagen

Ontwerp

Besluit

Griffienummer: 2020-0086

De raad van de gemeente zutphen,


gelezen het voorstel van het college van burgemeester & wethouders van 16 september 2020 met nummer 167457



b e s l u i t :

1. Kennis te nemen van de factsheet Was- en strijkservice waarin globaal beschreven staat op welke manier de transitie van maatwerkvoorziening naar algemene voorziening plaatsvindt.

2. De Eerste wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning vast te stellen waarin de bepalingen voor algemene voorzieningen zijn opgenomen zodat deze mogelijkheden biedt voor het realiseren van een algemene voorziening in de vorm van de was- en strijkservice.

Aldus besloten in de openbare vergadering van

de raad van de gemeente zutphen,

gehouden op:



de voorzitter, de griffier,

Behandeld in Forum van 6 oktober 2020 Naar boven

Toelichting griffie

Het voorstel voor de opzet van het Forum is als volgt:

  1. Presentatie van het college over de ontwikkelingen en evaluatie van de huishoudelijke zorg (maximaal 15 minuten). Hierbij wordt ook kort ingegaan op de Delta Review (zie hiervoor het memo en de presentatie die ter informatie is toegevoegd). Daarna is er gelegenheid voor vragen, opmerkingen, suggesties en aandachtspunten van raads- en forumleden, gevolgd door de beantwoording van de wethouder (circa 25 minuten).
  2. Vragen en opmerkingen van raads- en forumleden over de aanpassing verordening ten behoeve van de was- en strijkservice inhoudelijke zorg. (Eventueel voorafgegaan door een korte toelichting van de wethouder.) Daarna beantwoording door de wethouder (circa 20 minuten).

Raadsadviseur:

Datum 06-10-2020 Tijd 21:00 - 22:00
Zaal
Burgerzaal
Behandeling
Oordeelsvormend
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
D. Logemann
Griffier
J Kerkhof
Aanwezig namens Naam
GroenLinksF.J. Overbeek
SPG.J.N. Müller
PvdAJ. Bloem
BurgerbelangE Yildirim
D66I van Dijk
VVDA. van Dijk
CDAK.M. Van Wamel
StadspartijG.J.H. Pelgrim
BewustZWA.W. Jansen
ChristenUnieA. van Dijken
Kies Lokaal Zutphen WarnsveldA Menkveld

Verslag van de vergadering

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom. Er heeft zich een inspreker gemeld, mevr. I. Oremus, werkzaam bij de huishoudelijke zorg. De voorzitter geeft haar het woord.

De bijdrage van mevr. Oremus is bijgevoegd bij dit verslag.

De voorzitter biedt gelegenheid tot het stellen van verhelderende vragen aan de inspreker.

GroenLinks: Hoeveel cliënten heeft u per dag.

Mevr. Oremus: Dit zijn er 3 a 4 per dag.

Bewust ZW: Hoe lang houdt u dit vol? Hoeveel mensen vallen er uit? Denkt u dat het onderbrengen in een gemeentelijke organisatie zou helpen?

Mevr. Oremus: Veel collega’s hebben al een andere baan gezocht. Van de groep met wie we gestart zijn zijn er maar weinig over. Zij denkt wel dat het onderbrengen in een gemeentelijke organisatie zou helpen.

D66: Als u het voor het zeggen zou hebben, wat zou dan het eerste zijn dat u zou veranderen?

Mevr. Oremus: Meer tijd voor de cliënten; de mensen hebben ook behoefte aan aandacht.

De voorzitter geeft het woord aan het college en ambtelijke ondersteuning voor een presentatie over de evaluatie van de huishoudelijke zorg.

De presentatie is bijgevoegd.

De voorzitter stelt gelijktijdig aan de orde de vragen naar aanleiding van de evaluatie en het voorstel aanpassing verordening

College: Het gaat om een uitwerking van maatregelen zoals die in het rapport van Berenschot zijn genoemd: van maatwerkvoorziening naar algemene voorziening. Dit voorstel stond in de lijst van aanvullende maatregelen. Het resultaat blijft hetzelfde: de inwoner krijgt een schone en gestreken was, maar het wordt op een andere manier georganiseerd. Maatwerk blijft bestaan voor personen voor wie de algemene voorziening niet passend is.

VVD: Geeft complimenten voor de presentatie en is blij dat nu zichtbaar is waar het college mee bezig is. Dit ziet er stevig en goed uit. Over de aanpassing van de verordening is er wel een vraag over de bijdrage van mensen die nu van de huishoudelijke hulp gebruik maken, waar de was- en strijkservice bij in zit. Zij betalen een vast bedrag per maand van € 15,-. Moeten zij straks naast dit bedrag ook betalen voor de was- en strijkservice? Houd hierbij rekening met mensen met een kleine beurs. Welke invloed heeft het abonnementensysteem op de was- en strijkservice?

D66: Ten aanzien van de presentatie: wie wordt er bediend met de genoemde scenario’s? Ook gelet op de bijdrage van de inspreekster. M.b.t. de verordening: een goede insteek om besparing te combineren met opdoen van werkervaring. Er zijn wel wat vragen over de gepresenteerde businesscase: gaat dit daadwerkelijk een besparing opleveren? Enerzijds voor de gemeente: kan dit uit? Is dit reëel? Graag meer inzicht in de achterliggende cijfers. Anderzijds voor de cliënt: wordt het voor hen duurder? Daarnaast is het runnen van een wasserij een vak op zich. Gaat hiervoor een nieuwe organisatie worden opgezet of wordt hiervoor aangesloten bij een bestaande organisatie? Gaan mensen vanuit dit werk doorstromen naar de bijstand?

BewustZW: Is blij met de informatie. De vraag is wel of er uitgegaan wordt van de bestaande vraag, of dat rekening wordt gehouden met een toename en is dit reëel?

PvdA: Het voorstel voor de wijziging van de verordening in verband met was- en strijkservice is passend binnen de voorgestelde maatregelen en het Berenschot rapport. Deze lijn is goed. Over de presentatie huishoudelijke zorg: wat is het aandeel werknemers dat bij een coöperatie werkt. Het moet interessant zijn om bij een coöperatie te werken. Waar doen niet meer huishoudelijke hulpen dit en hoe kunnen we dit bevorderen?

ChristenUnie: Graag een uitleg van het college hoe het komt dat het verschil tussen het bruto loon en de loonkostensom zo groot is.

BurgerBelang: Heeft het gevoel dat het college niet blij de keuze in 2018. Klopt dat?

SP: Evaluatie: Het is goed om te zien dat er wordt gewerkt aan een stelselwijziging. Waarom is bij de voorliggende scenario’s niet de keuze opgenomen om de huishoudelijke zorg binnen de gemeentelijke organisatie te organiseren? Ten aanzien van scenario 6 is de vraag of dit ook een gemeentelijke BV kan zijn. In het overzicht is de relatie aanbieder/cliënt groen geleurd. Dit lijkt in tegenspraak met de bijdrage van de inspreekster. Wasservice: Het is niet hetzelfde als de eigen was gewassen krijgen in je eigen huis. Daarnaast is de SP bang dat de kosten bij de inwoners komen te liggen. De Nibud cijfers wijken daarbij nog wel eens af van de praktijk van de doelgroep. Daarnaast kan dit ook nadelig uitpakken voor de werknemers in de huishoudelijke zorg. Het risico is dat aanbieders de medewerkers minder tijd geven, omdat de was niet meer hoeft te worden gedaan.

ChristenUnie: Wij gaan ervan uit dat de wijziging met betrekking tot de was- en strijkservice pas ingaat op het moment dat de zorg anders is georganiseerd.

SP: Er moeten voorwaarden worden gesteld. De SP is kritisch over het uit het stelsel halen van de was- en strijkservice en dit over te laten aan de markt.

CDA: Is benieuwd naar het indicatieprotocol. De score op de kaders is mager; het CDA ziet dit graag nader uitgewerkt voor de bespreking op 30 november. Welk bedrijf gaat de was- en strijkservice uitvoeren? Er zijn nadere vragen over de kosten van de was- en strijkservice: is er daarbij rekening mee gehouden dat de wasmachine die mensen hebben aangeschaft blijft staan, dat kleding gemerkt moet worden. En is er aandacht voor communicatie: weten mensen straks dat deze service bestaat. En hoe wordt het uitgelegd aan de mensen met een indicatie?

GroenLinks: Is de wethouder zelf tevreden over de stand van zaken, met name over de ontwikkeling naar coöperaties? Graag ook meer inzicht in de financiële gegevens met betrekking tot de was- en strijkservice: hoeveel levert dit nu op? En gaat dit ten koste van een half uurtje contact met een huishoudelijke hulp?

Stadspartij: Hoe gaan we de kaders en uitgangspunten verbinden met scenario’s. Graag ook uitwerking van het scenario dat de huishoudelijke hulp in eigen dienst wordt georganiseerd.

College: Het college ziet enige vooruitgang, maar we zijn er nog niet.

Het werken met een veertiental aanbieders maakt het lastig om met elke aanbieder goed contact te houden en om aan alle uitgangspunten te voldoen. Er is wel een verschil met de situatie in 2018; toen was het veel onrustiger. Met de uitwerking van de scenario’s bedienen we zowel de zorgverleners als de mensen die ondersteuning behoeven. Er zijn goede redenen om hiermee verder te gaan en te bekijken hoe we dit stelsel verder kunnen verbeteren.

Er is een groot verschil in het tarief dat we betalen en de loonsom: voor een groot deel hebben we dit inzichtelijk, omdat organisaties dit moeten laten zien. Op sommige punten is dit verklaarbaar; er zijn andere punten waarover twijfels bestaan of wij daaraan moeten meebetalen.

Bij de eigen bijdrage voor de was- en strijkservice zijn we in de businesscase uitgegaan van de norm van het Nibud; de uiteindelijke bijdrage bepalen we zelf. Alle kosten zijn hierin meegenomen; de realiteit is wel dat dit niet voor iedereen hetzelfde uitpakt.

Het is de bedoeling de was- en strijkservice als algemene voorziening in te voeren per maart 2021. Dan is de huidige overeenkomst voor de huishoudelijke zorg nog niet afgelopen. Wijzigingen in de huishoudelijke zorg vinden wel plaats op basis van het nieuwe indicatieprotocol en dit gaat dus pas in als de situatie van een inwoner opnieuw is beoordeeld.

Met de ontwikkelingen als vergrijzing/toename van aanvragen wordt over de gehele linie rekening gehouden.

Het aandeel van werknemers dat werkt in een coöperatie is mede afhankelijk in hoeverre deze manier van werken ook bij medewerkers past. Niet iedereen voelt zich prettig bij een positie als zelfstandige, anderen juist wel. Daarnaast blijven cliënten vaak bij de hulp die ze al kennen, ongeacht voor welke organisatie deze werkt. Een verschuiving gaat daarom ook niet zo snel.

Het indicatieprotocol wordt opgesteld aan de hand van onderzoeken van KPMG en HHM. De gemeente Zutphen wil maatwerk blijven leveren. Daarbij willen we rekening houden met een ½ uur overlegtijd met de cliënt. Meer duidelijkheid is daar nu niet over te geven; dit is afhankelijk van de situatie van inwoners.

Het scenario dat de huishoudelijke hulp georganiseerd wordt binnen de gemeentelijke organisatie wordt meegenomen in de uitwerking van de scenario’s.

Er zijn voor de was- en strijkservice verschillende scenario’s doorgerekend, uitgaande van lage, hoge en midden-instroom. In alle gevallen levert dit een besparing van 25% op. De achterliggende informatie kan met de raadsleden gedeeld worden, voor zover dit al niet bij de stukken zit.

De groene aanduiding in het overzicht achter relatie aanbieder/cliënt is gebaseerd op gesprekken met de aanbieders. Het duidt op de vrijheid van de aanbieder om in overleg met de cliënt afspraken te maken hoe de totale omvang van de hulp wordt ingezet. We zijn nog bezig met enquêtes onder medewerkers en cliënten; het zou kunnen dat dit beeld aan de hand daarvan moet worden bijgesteld.

SP: Betekent dit dat aanbieders in overleg met de cliënt de vrijheid hebben om te besluiten om een lager aantal uren in te zetten dan is toebedeeld?

College: Nee, dat kan niet.

De voorzitter sluit de discussie en concludeert:

  • Dat op 30 november over dit onderwerp opnieuw wordt gesproken in een forum
  • De verschillen in het tarief worden nog tegen het licht gehouden
  • Er wordt een scenario 7 toegevoegd voor het organiseren van huishoudelijke hulp binnen de gemeentelijke organisatie.
  • De financiële gegevens bij de berekening van de besparingen op de was- en strijkservice worden beschikbaar gesteld.

Is het voorstel Aanpassen verordening i.v.m. was- en strijkservice rijp voor behandeling in de raad?

VVD: De vraag over de eigen bijdrage moet hierin worden meegenomen en is nog niet voldoende beantwoord. Dit is noodzakelijk voor een besluit over het voorstel. Gezien de termijnen wordt voorgesteld dit kort in het forum van 26 oktober te laten terugkomen en dan te agenderen voor de raad van 9 november.

BewustZW stelt een schriftelijke ronde voor, om dit dan op 21 oktober in de raad aan de orde te laten komen.

Conclusie: Voorstel is nog niet rijp voor besluitvorming in de raad. Nogmaals behandeling in forum van 26 oktober. Behandeling in raad van 9 november. Er is geen raadsvergadering op 21 oktober.

Bijlagen

Advies

Onvoldoende besproken. Nogmaals in oordeelsvormende forumvergadering bespreken

Behandeld in Forum van 27 oktober 2020 Naar boven

Toelichting griffie

Het Forum van 27 oktober 2020 betreft een voortzetting van het Forum van 6 oktober 2020 over dit onderwerp.

De gewenste aanvullende informatie van het college wordt uiterlijk maandag 19 oktober aangeleverd. Mocht dit onverhoopt niet lukken, wordt het Forum tot een nader te bepalen datum uitgesteld, zodat de raad voldoende tijd krijgt om kennis te nemen van de aangeleverde informatie.

Raadsadviseur:

Datum 27-10-2020 Tijd 19:00 - 20:00
Zaal
Burgerzaal
Behandeling
Oordeelsvormend
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
D. Logemann
Griffier
J Kerkhof