Pagina delen

Forumverslag 26-10-2020

Programmabegroting Zutphen 2021-2024 (26-10-2020)

Datum 26-10-2020 Tijd 19:00 - 21:00
Zaal
Burgerzaal
Behandeling
Oordeelsvormend
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
M.G.S. Siemes
Griffier
B.M. Duizer
Aanwezig namens Naam
GroenLinksH Krans
SPG.J.N. Müller
PvdAJ. Bloem
BurgerbelangH.J.M Verschure
D66R.G.M. Rutten
VVDJ Lok
CDAG.H. Brunsveld
StadspartijG.J.H. Pelgrim
BewustZWA.W. Jansen
ChristenUnieA. van Dijken
Kies Lokaal Zutphen WarnsveldA Menkveld

Verslag van de vergadering

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen van harte welkom.

De voorzitter wijst er op dat dit oordeelsvormend Forum deel uitmaakt van een reeks van bijeenkomsten over de financiële plannen voor de komende jaren, de financiële dilemma’s en de bezuinigingen. In geval vanuit de fracties concrete voorstellen volgen, die in kosten zijn uitgedrukt, kan het College samen met de ambtelijke ondersteuning zichtbaar maken hoe dit doorwerkt op de begroting. De besluitvorming zal plaatsvinden tijdens de raadsvergadering van 9 november a.s.

Het College licht toe dat live kan worden doorgerekend wat de effecten op de meerjarenbegroting zijn van voorstellen uit de fracties. De werkwijze wordt via het scherm nader toegelicht.

De voorzitter stelt voor aan het slot van de avond de effecten op de begroting via het scherm te tonen. De voorzitter wijst – ter voorbereiding op het debat – op het SP-amendement dat ter vergadering is verstrekt.

Presentatie amendement GroenLinks, het CDA, de ChristenUnie en Kies Lokaal

De SP stelt dat door de uit te voeren bezuinigingsoperaties al lange tijd veel wordt gevraagd van de Zutphense gemeenschap. Middels dit amendement wordt een bijdrage gevraagd van de Zutphense verhuurders, in de vorm van het verhogen van het eigenaarsdeel van de rioolbelasting. Huurders krijgen zodoende een woonlastenverlaging, omdat de verhuurders met de voorgestelde aanpassing een deel gaan betalen van wat eerder de huurders betaalden. Door deze verschuiving van kosten kan de begroting sneller en beter op orde worden gebracht. Naast de woonlastenverlaging voor huurders kan hiermee ook een van de meest prangende bezuinigingen in voorliggende begroting ongedaan worden gemaakt. De SP acht dit een redelijke vraag en zijn van mening dat de verhuurders de afgelopen periode genoeg geld hebben verdiend.

GroenLinks deelt als mede- indiener van het amendement mede, dat de inbreng van GroenLinks met name is gericht op de inzameling van oud papier en de burgerpanels, in het bijzonder het burgerpanel voor het draagvlak van de energietransitie. Het voorstel van GroenLinks is om de inzameling van het oud papier als een zelfstandig punt mee te nemen en niet als een resultaat van het effect van het voorstel ten aanzien van de rioolbelasting. De afvalstoffenheffing hoeft op dat punt dan niet te worden gewijzigd.

Het CDA wijst er op dat het amendement drie belangrijke elementen bevat. Ten eerste, dient de vergoeding voor de verenigingen overeind te blijven. Daarnaast wordt voorgesteld het aanbod voor de peuteropvang niet te beperken.

Het derde element in het amendement is om niet te stoppen met de noodopvangregeling voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Op dit moment worden de meeste uitgeprocedeerde asielzoekers opgevangen in Deventer. Behoud van deze noodopvangregeling zorgt ervoor 1) dat de betreffende personen in beeld blijven en 2) daardoor direct hulp kan worden geboden. Ten derde zijn er de transitiegevallen, die ook ergens moeten worden opgevangen en dat blijft met deze regeling mogelijk. Voor 32 cent per inwoner kan worden voorkomen dat asielzoekers gaan zwerven en in de illegaliteit belanden.

De ChristenUnie onderschrijft voorliggend amendement. Met de bezuiniging op de peuteropvang zullen opnieuw kinderen ‘tussen de wal en het schip terechtkomen’ doordat wordt gekort op de mogelijkheden die twee jaar geleden zijn gecreëerd. Het gaat hierbij over een kwetsbare groep kinderen, die door deze bezuiniging op achterstand zou komen te staan. Dit amendement behelst een preventieve maatregel en moet worden beschouwd als een investering die op de lange termijn is gericht.

Reacties overige fracties op amendement

D66 vindt het tegenhouden van de bezuinigingen een sympathieke gedachte, maar de vraag is hoe dit moet worden betaald. De vraag is ook hoe de bezuiniging met betrekking tot de rioolbelasting tot stand komt en of de indieners van het amendement niet vrezen dat het bedrag op een of andere manier toch wordt doorbelast aan de huurder.

De SP legt uit, dat de gemeentelijke inkomsten conform het amendement met name gegenereerd worden doordat ook voor leegstaande panden belasting moet worden betaald en de kwijtscheldingsregeling voor de eigenaren in dat geval niet geldt. Daarnaast is er een klein voordeel omdat het tribuut eenvoudiger belasting kan heffen. Er hoeft niet voor te worden gevreesd dat deze belasting op het bordje van de huurders terecht komt, want er geldt een maximale huur voor sociale verhuurders. Vooralsnog geldt - vanwege de coronacrisis - een maximale huurverhoging in de particuliere sector.

D66 vraagt de SP of dit laatste ook voor de langere termijn geldt, want deze maatregel is getroffen in verband met de coronacrisis.

De SP antwoordt dat die garantie er in de particuliere sector er niet is. Particuliere verhuurders zullen altijd een maximale huur vragen. Als er een einde wordt gemaakt aan “de wet van Minister Ollongren”, dan kunnen particuliere verhuurders dit inderdaad doorbelasten, maar daarbij zullen zij ook rekening moeten houden met hun eigen concurrentiepositie.

Burgerbelang vindt het duidelijk hoe de SP hierin staat. De initiatieven die uit dit voorstel worden gedekt, steunt de fractie wel, maar de wijze waarop dekking wordt gezocht, past niet bij Burgerbelang. Spreker is benieuwd hoe de andere indieners daar tegenaan kijken. Burgerbelang heeft zelf ideeën over andere manieren voor financiële dekking en zal daartoe ook een amendement indienen.

Het CDA geeft aan dat het niet alleen gaat om het vinden van dekking, maar ook om het tegengaan van een verdergaande tweedeling in de woningsector. Met name van de grote woningcorporaties mag wel wat worden gevraagd. Wat GroenLinks betreft, hoeft de dekking voor het terugdraaien van de bezuiniging op het oud papier niet uit deze dekking te komen.

De SP constateert dat Burgerbelang niet enthousiast is over de voorgestelde dekking, maar het grote voordeel van dit voorstel is dat het veel geld oplevert voor de gemeente en kan worden gebruikt voor het ombuigen van bezuinigingen. Daarnaast zorgt dit ervoor dat de woonlasten voor huurders omlaaggaan.

Burgerbelang is bang dat dit voorstel leidt tot minder onderhoud op de panden en de kosten op een andere manier toch weer terugkomen bij de huurders.

De SP verwacht niet dat de corporaties geen geld meer zullen hebben als gevolg van de voorgestelde belastingheffing, noch dat schade ontstaat aan het woongenot. Als deze eigenaarsbelasting wordt geheven, dan kunnen zij alsnog 43,6 miljoen euro aan resultaat behalen. Bovendien hebben de gemeenteraad en het College via de prestatieafspraken middelen om ervoor te zorgen dat woonbedrijven doen waarvoor ze zijn opgericht. 

De Stadspartij wijst - in reactie op de SP – op het hogere segment huurwoningen. De fractie vindt dat de rioolheffing bij de gebruiker moet liggen en de huurders in het hogere segment kunnen dat ook betalen. De SP focust op het lagere segment.

De SP geeft aan, dat ook in het hogere segment de huren sinds 2013 met 18 procent zijn gestegen. Volgens het Nibud heeft meer dan de helft van de huurders moeite met rondkomen. In deze tijd wordt er al veel van de inwoners gevraagd. Nu mag er ook wat gevraagd worden van de verhuurders.

Het CDA is benieuwd hoe de dekking eruitziet, volgens Burgerbelang.

Burgerbelang geeft aan, dat in de begroting de parkeergelden en kosten voor parkeervergunningen met tien procent stijgen. Op het moment dit met twintig procent wordt verhoogd, in plaats van tien, komt er € 180.000,= extra binnen aan middelen. Voor een vergunninghouder is dit slechts vier cent per dag méér. Daarom is het voorstel van Burgerbelang om de parkeerbelasting niet met tien, maar met twintig procent te verhogen.

BewustZW staat achter de doelstelling van voorliggend amendement. Het is alleen de vraag hoe deze doelstelling wordt bereikt. In relatie tot de verschuiving van het gebruikersdeel naar het eigenaarsdeel vraagt de fractie of het College voornemens is om het tarief van het eigenaarsdeel eind 2020 ook nog te verhogen. In dat geval ziet het plaatje er heel anders uit.

De SP is uitgegaan van de maatregelen, die het College zelf heeft beoordeeld. Daarbij is geen sprake van extra verhoging van de rioolbelasting. Het antwoord in dezen is aan het College.

GroenLinks geeft aan dat de rioolheffing gebruikt moet worden voor het riool. Een verhoging van het tarief zou daarom ook niet zomaar kunnen worden doorgevoerd.

De PvdA voelt mee met de indieners van het amendement. De bezuinigingen doen pijn en een poging om dit te repareren, wordt gewaardeerd. Het effect van de dekking moet nog wel duidelijker worden. De PvdA wil graag weten wat het effect zal zijn van deze extra heffing op investeringen van corporaties in buurtbemiddeling, preventie van schulden, wijkcentrum en duurzaamheidsrenovaties.

Spreker vraagt of het een optie is om deze dekking alleen door te voeren op niet-woningen. Hierbij is er geen effect voor de woningbouwcorporaties.

De SP verwacht niet dat er een substantieel effect is op renovatie van huurwoningen door woningcorporaties. Iedereen is gebonden aan afspraken, die met huurders en de gemeente zijn gemaakt. Het alleen van toepassing laten zijn van deze maatregel op niet-woningen betekent, dat de begroting veel later op orde is en de huurders krijgen bovendien niet de noodzakelijke huurverlaging.

GroenLinks geeft aan dat het wantrouwen richting de woningcorporaties bij GroenLinks minder groot is dan bij de SP. Het belang van de woningbouwcorporaties om investeringen te doen in de wijk en in renovaties is zo duidelijk een eigenbelang, dat de fractie niet vreest dat er schade ontstaat aan het woongenot.

De SP geeft aan de woningcorporaties niet te wantrouwen, maar de fractie is wel zeer kritisch. De SP is gereserveerder ten aanzien van de particuliere verhuurders.

De VVD moet zich nog buigen over voorliggend amendement. De VVD denkt dat een verhoging voor de woningcorporaties toch enig effect kan hebben, bijvoorbeeld door uitstel van bepaalde investeringen en renovaties. De VVD zal later een definitief standpunt innemen.

De SP denkt ook dat het gevolgen zal hebben, maar dit gevolg hoeft niet zo groot te zijn, want de begroting van de woningbouwcorporaties is zeer gezond. De investering in zonnepanelen kan niet zomaar worden afgeblazen, want hierover zijn prestatieafspraken gemaakt.

De Stadspartij vraagt zich af of de kans bestaat dat de woningbouwcorporatie in Zutphen, die ook in Deventer actief is, méér in Deventer zal gaan investeren dan in Zutphen.

De SP hoopt dat dit niet het effect is. Er moet worden voldaan aan de wettelijke taak om te zorgen voor voldoende betaalbare woningen.

Burgerbelang refereert aan het Collegeakkoord, waarin staat dat Zutphen in 2030 energieneutraal moet zijn. Door de druk richting de woningcorporaties op te voeren, komt de samenwerking op dit gebied wellicht ook in het gedrang.

GroenLinks vraagt of Burgerbelang voornemens is het amendement te steunen.

Burgerbelang geeft aan dat er een weloverwogen besluit genomen moet worden en sluit niet uit dat met deze maatregel de doelstelling ten aanzien van energieneutraliteit onder druk komt te staan.

De SP wijst er op, dat de gemeente voor veel zaken afhankelijk is van Woonbedrijf Ieder1 en vraagt Burgerbelang of de gemeente alleen aan de wensen van corporaties moet voldoen of dat ook iets van hen mag worden gevraagd.

Burgerbelang vindt dat er zeker wat verwacht mag worden, maar voor het behalen van de doelstellingen ten aanzien van energieneutraliteit heeft de gemeente Woningcorporatie Ieder1 hard nodig.

Het CDA stelt dat er met dit amendement een extra dilemma op tafel ligt. Er wordt iets gevraagd van de verhuurders. Anderzijds wordt er opgekomen voor mensen zonder stem, namelijk de uitgeprocedeerde asielzoekers en peuters. Het CDA vreest niet voor de effecten op het woonbedrijf.

Burgerbelang zegt volledig te staan achter het voorstel om de genoemde bezuinigingen teniet te doen. De fractie zoekt echter naar een andere dekking.

De voorzitter geeft het College het woord.

Reactie College

Het College concretiseert het amendement door hier bedragen aan te verbinden om een beeld te krijgen van het effect voor huurders en voor woningeigenaren.

Voor huurders betekent het amendement een huurverlaging van € 76,= per jaar. Woningeigenaren gaan - bovenop de reeds aangekondigde OZB-verhoging van 15 procent - met dit amendement nog eens € 60,= per woning meer betalen. De niet-woningen, zijnde de winkels, krijgen met dit voorstel te maken met een verhoging van € 300,= per jaar bovenop de OZB-verhoging.

De wethouder legt uit, dat de rioolheffing een gesloten systeem is. Wanneer sprake is van verlaging van de kosten, kan dat leiden tot een extra verhoging van de OZB, zodat onderaan de streep de lasten voor de inwoners gelijk blijven. Dit gaat om een bedrag van € 60,=.

In het amendement wordt op de twee bedragen, die door het College zijn berekend, € 78.000,= bespaard vanwege derving vanwege leegstand bij niet-woningen en een bedrag van € 129.000,= vanwege het wegvallen van kwijtscheldingen. De meest kwetsbare huurders betalen overigens niet. Het gaat met name om de groep, die daar nét boven zit.

De woningcorporaties en stichtingen krijgen allemaal te maken met een forse lastenverhoging.

Dat Woningcorporatie Ieder1 onderaan de streep een goed resultaat boekt, wil niet zeggen dat het geld niet goed wordt besteed. Het is de bedoeling dat dit bedrag wordt geïnvesteerd in woningen van huurders en de woningen goed worden gerenoveerd.

Het College geeft aan, dat de gemeente zelf financieel niet veel bijdraagt aan het realiseren van de duurzaamheidsambities, zoals deze in de begroting zijn opgenomen. Een deel van de financiering komt voor rekening van de woningcorporaties. Het amendement levert een lastenverzwaring op voor corporaties. Als de gemeente het belastingpakket gaat veranderen, dan zullen de corporaties hun investeringen gaan heroverwegen. Met de vertegenwoordigers van corporaties is hierover gesproken en zij hebben bevestigd dat dit consequenties zou kunnen hebben. Uiteindelijk gaat het maar om tweehonderdduizend euro per jaar, maar omdat sprake is van een stapeling van belastingverhogingen zal dit worden meegenomen in de overwegingen om te investeren in Zutphen.

De SP geeft aan dat € 76,= per jaar voor veel huurders een groot bedrag is. Volgens het College gaan eigenaren er € 60,= op achteruit. De SP vraagt zich af of dit mét aftrek van de verlaging van het gebruikersdeel is. Hier kan een correctie op worden aangebracht.

Het resultaat van Ieder1 is 35 miljoen euro netto en dat is een enorm bedrag. De wethouder zou blij moeten zijn met dit voorstel, want daarmee wordt de begroting snel op orde gebracht.

Het CDA heeft begrepen dat voor een woningeigenaar die tevens de gebruiker is, per saldo niets verandert. Het College zegt zojuist dat de woningeigenaar € 60,= meer gaat betalen. Spreker vraagt dit toe te lichten.

Het College licht toe, dat er onder de streep voor de woningeigenaar niets verandert. Op de OZB gaat de woningeigenaar € 60,= meer betalen en op de rioolheffing € 60,= minder.

GroenLinks denkt dat hier sprake is van een scheve verhouding en ziet deze berekening graag schriftelijk tegemoet.

Ten aanzien van de vennootschapsbelasting voor de woningbouwverenigingen, merkt GroenLinks op dat deze minder drukt op het moment er een extra kostenpost is. De ‘schade’ voor de woningcorporaties valt daardoor netto lager uit.

In het geval “de wet van Minister Ollongren” vervalt, dan blijft de situatie voor de verhuurders aan de onderkant van de sociale woningmarkt hetzelfde.

Tweede termijn

De VVD stelt, dat de gemeente er op een aantal vlakken beter voor is komen te staan en dat op een aantal vlakken verbetering noodzakelijk is. Deze begroting levert behoorlijk wat dilemma’s op. Bij dilemma 7 wordt gesproken over de mate waarin de programmabegroting structureel sluitend dient te zijn. Daarbij wordt onder punt b voorgesteld om de begroting voor 2021 sluitend te maken met incidentele baten en de begroting voor 2022, 2023en 2024 voorlopig nog niet-sluitend te maken.

Burgerbelang is verbaasd dat de VVD spreekt over de mogelijkheid van een niet-sluitende begroting, gezien de eerdere opstelling van die fractie.

De VVD geeft aan, dat het destijds onder meer ging over artikel 12 en de bijdrage vanuit het Rijk. In beginsel wil de VVD een structureel sluitende begroting overdragen aan de volgende raad. Het is de verwachting dat ultimo 2021 de grote bezuinigingen op het sociaal domein - met name op Jeugd en Wmo - significant worden behaald. Daarom lijkt het logisch om de begroting voor 2021 voorlopig sluitend maken en een begrotingstekort in 2022-2024 te accepteren. De gemeente heeft dan een jaar respijt om de belastingverhogingen uit te stellen en dat zal - gezien de huidige crisis - de inwoners en de ondernemers ten goede komen. Waar het nu om gaat, is de vraag of je nu feitelijk de lasten al wilt verhogen, terwijl de verwachting bestaat dat de gestelde bezuinigingsslag over een jaar wordt gerealiseerd. Aan het College wordt gevraagd welke incidentele baten er zijn om de begroting voor 2021 sluitend te maken en in welke mate ervoor kan worden gezorgd dat bepaalde lastenverhogingen, zoals de OZB, niet nodig zijn.

D66 is verrast door de inbreng van de VVD. Vanuit D66 worden twee punten aangehaald. Ten eerste, betreft dit een dilemma dat niet bij de gepresenteerde dilemma’s is vermeld. In voorliggende begroting 2021 en de meerjarenbegroting is voorts geen rekening is gehouden met De Hanzehof. Wat D66 betreft, steekt het College daarmee de kop in het zand. Hier moet een voorziening voor getroffen worden om de risico’s die worden gelopen, te kunnen opvangen.

De PvdA vraagt zich af hoe D66 dit in de begroting wil opnemen.

De VVD vraagt zicht eveneens af hoe dit in de begroting zou kunnen worden opgenomen. Ten aanzien van De Hanzehof wordt gesproken over de toekomstplannen en mede daardoor is afgesproken om niet allerlei bedragen en voorzieningen op te nemen.

D66 geeft aan dat De Hanzehof ‘op het bordje’ van het College en de raad ligt. In 2019 is besloten, dat De Hanzehof in stand wordt gehouden. Hiervoor is een idee gepresenteerd en het College heeft opdracht gekregen cofinanciering te vinden. Daar is het College mee bezig, maar voor de co-financierders is het goed om te weten waar de gemeente staat.

In de begrotingstukken wordt melding gemaakt van potentiële besparingen op de overhead tot twee miljoen euro. Daar zit de eerste dekking voor De Hanzehof, wat D66 betreft.

De ChristenUnie vraagt zich af waarom de beantwoording door het College op vragen vanuit D66 over De Hanzehof niet is opgenomen in de toelichting op de begroting. Voor een beter begrip had dit geholpen. De fractie wil voorts weten wanneer het onderzoek met betrekking tot De Hanzehof is afgerond. Tot slot, vraagt spreker toe te lichten waar het risico van € 900.000,= op is gebaseerd.

Het tweede puntdat D66 wil inbrengen, betreft de posten met betrekking tot corona. Het College gaat er vanuit dat de kosten in verband met corona voor honderd procent worden vergoed, maar dit valt nog te bezien. Wat D66 betreft, zitten er te veel PM-posten in de coronarisico’s.

BewustZW stelt, dat er in het amendement van de SP een aantal doelstellingen staat. Deze worden ondersteund door BewustZW. Gevraagd wordt wat de overwegingen van het College zijn geweest om juist op deze punten te bezuinigen. BewustZW wil voorts niet, dat wordt bezuinigd wordt op gladheidsbestrijding. Naar aanleiding van de eerdere inbreng op dit onderwerp heeft de fractie nog geen reactie ontvangen.

De SP vindt het voorstel van de VVD interessant, logisch en verklaarbaar. Dit voorstel betekent uitstel van de enorme verhoging van de lokale belastingen en daar kan de SP voor een groot deel in meegaan. In het voorjaarsgesprek gaven bijna alle fracties aan, dat de grens van de bezuinigingen is bereikt, maar dat er desalniettemin nieuwe bezuinigingen volgen. Met de huidige crisis is de verwachting gerechtvaardigd dat er nog meer bezuinigingen volgen. De bodem van de kas is bijna bij alle gemeenten in Nederland bereikt en daarom is het idee van de SP om collectief een niet-sluitende meerjarenbegroting, een zogenaamde protestbegroting, in te dienen. De gemeente Zutphen zou daarin een voortrekkersrol kunnen vervullen.

Voor de jeugdhulp worden budgetplafonds ingesteld. De SP is daar geen voorstander van en vraagt hoe het College ervoor gaat zorgen dat ieder kind, dat zorg nodig heeft, die zorg ook daadwerkelijk krijgt.

Ten aanzien van De Hanzehof is de SP benieuwd waar het geld, als dit wordt opgenomen in de begroting, voor zou moeten worden gereserveerd. Een conclusie zou kunnen zijn, dat er helemaal geen geld meer is voor De Hanzehof of dat überhaupt geen geld meer wordt overgemaakt naar De Hanzehof.

De SP is het eens met de stelling dat de coronadekking vanuit het Rijk betwistbaar is, zeker gezien de sociaal-maatschappelijke gevolgen, die de coronacrisis nog gaat krijgen.

De PvdA vindt het belangrijk, dat de raad een sluitende begroting vaststelt, al deelt de fractie de overwegingen dat de gemeente richting het Rijk een geluid moet laten horen. Voor de gemeente ziet er vooralsnog niets anders op dan de tering naar de nering te zetten, want de gemeente moet ook een betrouwbare partner zijn en met een niet-sluitende begroting loopt de gemeente een risico. Wat betreft de PvdA, zijn er nog wel andere manieren om een protest te laten horen.

De SP vraagt zich af waar voor de PvdA de grens ligt en vraagt of dat de PvdA-fractie bereid is om lijdzaam mee te blijven werken aan de vanuit het Rijk opgelegde bezuinigingen.

De PvdA geeft aan dat Den Haag het podium is om de grens te trekken. In het kader van de Zomernota is raadsbreed een motie aangenomen om gezamenlijk richting Den Haag in verzet te komen. Op voortouw van de gemeente Zoetermeer is dat ook gebeurd en is compensatie geboden door het Rijk, maar dat is nog niet genoeg en bovendien heeft dit geen structureel karakter. De vraag is of het in het belang van de inwoners zin heeft om bij wijze van protest een niet-sluitende begroting te presenteren.

Burgerbelang constateert dat de PvdA een sluitende begroting wil presenteren om te waarborgen dat de gemeente de diensten aan haar inwoners kan blijven leveren, maar Burgerbelang is ervan overtuigd dat de raad in de eerste raadsvergadering van 2021 al een begrotingswijziging voorgelegd krijgt. Burgerbelang ziet de link niet, die de PvdA legt. De fractie wil weten hoe de PvdA dit probleem denkt op te lossen.

De PvdA vindt het belangrijk realistisch te ramen. In deze begroting en in de dilemma’s is dat terug te zien. De PvdA vindt dat sprake is van een solide begroting.

In het sociaal domein ligt er nog een behoorlijke opgave. Er ligt een aantal bezuinigingen voor en er moet een omslag worden gerealiseerd. De PvdA vindt dat méér inzet nodig is om die omslag te realiseren. Er moet meer worden ingezet op preventie en het voorkomen dat mensen hulpafhankelijk worden. Voor het realiseren van die bezuinigingen en het realiseren van die omslag bereiden de PvdA en GroenLinks een motie voor. Alle partijen worden uitgenodigd hieraan mee te werken.

De VVD reageert op het punt ten aanzien van een niet-sluitende begroting. De insteek van de VVD is niet om dit als een protest richting Den Haag in te zetten, maar om op dit moment de lastenverhoging voor inwoners en bedrijven achterwege te laten.

De PvdA bereidt een motie voor om de transitie in het sociaal domein goed te laten verlopen. Hier wordt echter al heel lang aan gewerkt. De VVD vraagt wat deze motie behelst.

De PvdA bevestigt dat hier sinds 2015 aan wordt gewerkt, maar voor sommige veranderingen is een extra zetje welkom. De motie ziet op een investeringsprogramma, waarmee gericht kan worden geïnvesteerd in veranderingen, die in andere gemeenten bewezen effectief zijn geweest. De raad heeft nu de keuze om dat extra zetje te geven en een versnelling in de omslag te bewerkstelligen.

Burgerbelang geeft aan dat dit mooi klinkt, maar vraagt zich tegelijkertijd af wat de effecten van corona op het sociaal domein zijn. Voor er volgende stappen worden gezet, zal dat eerst in beeld moeten worden gebracht.

De ChristenUnie heeft de indruk dat de VVD wat bezuinigingen vooruitduwt en vindt dat niet typerend voor de VVD. Spreker kan meegaan in het idee om in 2021 eerst te kijken wat de effecten zijn van de ingezette bezuinigingen en om de jaren daarna een niet-sluitende begroting in te dienen, temeer daar het College enkele weken geleden zorgen heeft uitgesproken over de houdbaarheid van de begroting op de langere termijn als het Rijk niet met een grote structurele bijdrage komt.

De PvdA stelt dat de coronacrisis een extra reden is, om versneld in actie te komen om de omslag in het sociaal domein te realiseren.

De Stadspartij pleit ervoor om eerst de zaken af te maken, die zijn afgesproken en niet steeds nieuwe ideeën te ontwikkelen.

De PvdA is het daarmee eens. Het investeringsprogramma zou juist moeten worden ingesteld om de vastgestelde visie werkelijkheid te laten worden.

In reactie op het dekkingsvoorstel van Burgerbelang inzake de parkeergelden, vraagt spreker aan het College wat de verwachte effecten als de parkeergelden stijgen.

BewustZW is verbaasd over de inbreng van de PvdA ten aanzien het sociaal domein. In de raad is eerder nadrukkelijk aangegeven dat hierop bezuinigd moet worden. Het is bijzonder dat dit amendement nu pas wordt aangekondigd. Dat is veel te laat om er hier een goede discussie over te kunnen voeren.

De PvdA geeft aan dat er nog twee weken tijd resteert om hierop de reflecteren en over te debatteren.

D66 stelt vast dat deze discussie al vaker is gevoerd. Spreker pleit ervoor om de professionals hun werk te laten doen. Een extra commissie werkt alleen maar frustrerend.

GroenLinks ervaart de reactie van BewustZW als fel, zowel over de termijn als over de inhoud en leidt daaruit af dat er dan wel sprake moet zijn van een goed voorstel. Inhoudelijk is het niet zo, dat dit voorstel de transitie vertraagt. Er is een verdiepingsslag nodig en dat vraagt geen extra commissies, maar wel tijd en ruimte voor de ambtelijke organisatie om bij andere gemeenten ervaringsgegevens te verzamelen.

De SP vraagt - in reactie op de opmerking van de PvdA inzake de parkeertarieven - of de PvdA er voorstander van is om de parkeerbelasting nog verder te verhogen dan nu in de begroting is opgenomen. De vervolgvraag is of de fractie dat prefereert boven het vragen van een bijdrage aan de verhuurders.

De voorzitter wijst er op dat de discussie daarover reeds is gevoerd.

De PvdA wil graag alle mogelijkheden afwegen en is daarom geïnteresseerd in beeldvorming wat de effecten betreft.

Burgerbelang denkt dat er niet erg realistisch is begroot, aangezien de verwachting is uitgesproken dat de begrotingswijzigingen op korte termijn zullen volgen. Er is eenvoudigweg te weinig geld om te kunnen doen wat er moet gebeuren. Burgerbelang sluit aan bij de oproep van de SP om in samenwerking met andere gemeenten op te trekken om te kijken hoe op rijksniveau het besef kan worden getriggerd van de feitelijke situatie van de gemeenten. Het bedrag van 60 miljoen euro van Nuon is verdampt omdat Zutphen het niet kon bolwerken. Burgerbelang maakt zich hier zorgen over.

Burgerbelang oppert het idee om De Hanzehof voor twee jaar te sluiten. Dan is sprake van beduidend minder kosten en wellicht komt er een investeerder die deze locatie wil overnemen.

De PvdA vraagt zich af wat het effect is voor een culturele instelling als De Hanzehof, wanneer deze voor twee jaar wordt gesloten.

Burgerbelang geeft aan dat een culturele instelling niet afhangt van het pand, waarin het is gevestigd en zeker niet in een mooie stad als Zutphen.

De VVD stelt Burgerbelang voor hiertoe een amendement in te dienen.

Burgerbelang overweegt een motie of amendement op te stellen, maar vooruitlopend hierop is de fractie benieuwd naar het effect hiervan op de begroting.

D66 geeft aan, dat de raad eerder heeft gekozen voor instandhouding van De Hanzehof. Daar was een ruime meerderheid voor en dit is ook de wens van het College. De Hanzehof hoort bij Zutphen.

De PvdA vraagt of het sluiten van De Hanzehof wel een serieus voorstel is. De exploitatie van het culturele gedeelte van De Hanzehof draait budgettair neutraal. Alleen het pand is een molensteen om de nek van de gemeente. Het sluiten van het pand betekent niet dat de lasten niet doorlopen. De PvdA ziet dergelijke voorstellen graag nader uitgewerkt, voordat ze worden gepresenteerd.

De SP ondersteunt Burgerbelang en geeft aan dat het hier een onderwerp betreft waarover al een jaar wordt gesproken. Het is goed om zaken te onderzoeken, maar de mogelijkheid om De Hanzehof te sluiten, ligt al jaren op tafel.

Burgerbelang geeft aan dit niet te hebben geroepen om de krant te halen. Dat zou te schokkend voor woorden zijn geweest. De opmerking dat eerder het besluit is genomen om De Hanzehof in stand te houden, is terecht, maar toen was nog sprake van een gezonde begroting. De Hanzehof blijft een blok aan het been, waarbij het niet gaat om de instelling, maar om het pand als zodanig. In Zutphen zijn veel mooie locaties en resteren legio mogelijkheden voor voorstellingen.

Het CDA vindt het voorstel van Burgerbelang om De Hanzehof twee jaar te sluiten geen optie.

Burgerbelang geeft aan dat De Hanzehof jaarlijks € 900.000,= aan risico oplevert. Dat risico is enorm groot. Op het moment De Hanzehof wordt gesloten, zal onder de streep sprake zijn van lagere kosten en kan op zoek worden gegaan naar een investeerder, die het wél goed kan aanpakken.

De ChristenUnie heeft begrip voor de reactie van Burgerbelang, maar vindt ook dat deze discussie iets te vroeg komt. Er wordt al lang gewacht op het onderzoek naar De Hanzehof en de vraag aan het College is dan ook of het onderzoeksrapport op korte termijn kan worden opgeleverd.

Burgerbelang is voorstander van alle voorstellen die er zijn om bezuinigingen te minderen, zoals deze in het amendement van de SP worden genoemd, maar de fractie kan zich niet vinden in de gekozen dekking. De verenigingen vormen als het ware “het cement in de samenleving” maar staan momenteel enorm onder druk. In deze periode mag de voorgestelde bezuiniging dan ook zeker niet doorgaan, maar wanneer een vereniging voor vijftig procent afhankelijk is van de oud papierinzameling, dan zal met de verenigingen moeten worden overlegd om te bezien wat een alternatief is voor het ophalen van deze manier om geld voor de vereniging binnen te halen via zelfwerkzaamheid.

GroenLinks heeft – evenals de VVD – de vraag hoe sluitend je als gemeente de begroting wilt hebben. De fractie oppert om incidentele baten niet per definitie aan de algemene reserve toe te voegen, maar ook te kijken wat hiermee kan worden gedaan.

In reactie op de aangekondigde motie merkt spreker op dat de transitie van het sociaal domein in volle gang is en dat een investering daarin niet anders dan nuttig kan zijn.

Er is tijdens het Forum van heden meerdere malen gesproken over maatregelen waar slechts kleine lastenverhogingen mee zijn gemoeid. GroenLinks roept op hiervoor te waken, want vele kleintjes maken ook een groot bedrag.

De ChristenUnie wijst GroenLinks er op, dat deze bezuinigingen met name de ‘kleintjes’ in de samenleving hard treffen, zoals de peuteropvang.

GroenLinks erkent dit effect.

Kies Lokaal refereert aan de verhoging van de parkeertarieven en de verhoging voor de vergunninghouders en stelt dat er twee soorten vergunninghouders zijn, te weten vergunningen voor inwoners en vergunningen voor bedrijfsauto’s. De fractie stelt voor om met name voor de vergunninghouders met bedrijfsbusjes de tarieven extra te verhogen. Op deze manier komt er wat extra geld binnen bij de gemeente en blijven er voor bewoners meer plaatsen beschikbaar.

Kies Lokaal wenst extra budget voor handhaving. Tijdens de coronaperiode is gebleken, dat er te weinig handhavers zijn om de reguliere taken uit te voeren. Tijdens de coronaperiode is veel extra inzet gepleegd en de kosten daarvan zouden moeten worden betaald uit rijksgelden. Hierdoor ontstaat financiële ruimte om extra handhavers aan te stellen. Ook roept de fractie op om de handhavers wat strikter te laten optreden.

De Stadspartij acht het de overweging waard of de gemeente in deze tijd een niet-sluitende begroting wil hebben. De lokale economie en de inwoners worden hard geraakt. Er ligt eigenlijk een taak bij de gemeente om de effecten te verminderen.

Daarnaast maakt de fractie zich zorgen of er wel genoeg woningen zijn voor de eigen inwoners en dan met name voor de inwoners met een lager inkomen. Kies Lokaal vindt dat het bouwen van woningen voor de eigen inwoners een speerpunt moet zijn.

De SP vraagt zich af waarom de Stadspartij daar nù mee komt en dit niet bij het vaststellen van de Woonvisie heeft ingebracht. 

De Stadspartij stelt dat door de huidige verhuistrend de woningmarkt in Zutphen krapper wordt, waardoor de woningprijzen stijgen. Dat is een kwestie van voortschrijdend inzicht. De Woonvisie is weliswaar vastgesteld, maar daarmee niet in beton gegoten.

De SP stelt dat in deze raad de gemene deler altijd is geweest, dat Zutphen te veel sociale huurwoningen heeft en dat moet worden bijgebouwd voor het hogere segment. Alleen de SP heeft gesteld dat er moet worden bijgebouwd in de sociale sector. In de nieuwe coalitieperiode heeft de SP gesteld mee te kunnen gaan in het behoud van het aantal sociale huurwoningen voor de komende vier jaar. De SP is benieuwd hoe andere fracties hierover denken.

De PvdA vindt dat vanuit de Stadspartij sprake van een interessant idee. De PvdA is benieuwd welk voorstel de Stadspartij daarbij heeft in het kader van de begroting. Het punt dat de Stadspartij aanhaalt verontrust de PvdA ook en dan gaat het niet alleen om de verhouding tussen betaalbare en dure woningen, maar ook over de problematiek van starters, die moeilijk een woning kunnen vinden.

De VVD stelt - in reactie op het voorstel van de Stadspartij - dat in de Woonvisie wordt gestreefd naar een betere balans op de woningmarkt; die balans zorgt voor een betere doorstroming. De VVD vraagt zich af waarom de Stadspartij bij deze begrotingsbehandeling met dit voorstel komt.

BewustZW geeft aan, dat de gemeenteraad al jaren druk op de ketel heeft gezet om de verhouding tussen goedkope en dure woningen aan te passen van 30 – 70 naar 50 – 50. De raad heeft nog niet zo lang geleden besloten om de eerder voorgenomen bezuinigingen bij te stellen ten gunste van de meer draagkrachtige inwoners. Dat was ook de doelstelling van de Woonvisie. Het is bijzonder dat de Stadspartij nu met dit voorstel komt.

De Stadspartij wijst er op, dat het tijdsbeeld inmiddels is veranderd. Vanuit de Randstad kapen de kopers de woningen weg voor de lokale bewoners. De fractie wil niet alleen inzetten op huurwoningen, maar ook op koopwoningen voor starters en jonge gezinnen. Het gaat hierbij over een totaalbeeld, waarin alle inwoners over een goede woning kunnen beschikken.

BewustZW geeft aan dat de reactie van de Stadspartij slechts ten dele klopt. De verwachting was destijds dat vanuit de Randstad belangstellenden voor een tweede woning naar de regio zouden komen. Dit beeld wordt nu bewaarheid en dat betekent onder meer dat veel starters het moeilijk hebben om een woning te kopen. Daarbovenop komen nog allerlei maatregelen, zowel lokale als landelijke, die woningen alleen maar duurder maken.

De Stadspartij is benieuwd naar de effecten op de begroting van de verhoging van de parkeerbelasting. De fractie vindt dit geen onlogisch voorstel en is bereid hierover mee te denken.

De Stadspartij maakt zich zorgen over het instellen van de budgetplafonds in het sociaal domein en vreest dat door dit plafond niet meer de zorg kan worden geboden, die nodig is. De fractie wenst daar aandacht voor.

Het CDA stelt dat hier sprake is van “een Zutphense paradox”: dit betekent hogere belasting voor de inwoners tegenover een lagere dienstverlening vanuit de gemeente. Dat is een situatie waar weinig aan gedaan kan worden.

Het CDA voelt wel wat voor het voorstel van de VVD om de lastenverhoging nog een jaar uit te stellen en de ontwikkelingen in 2021 af te wachten. Aan de andere kant laat het idee van het indienen van een protestbegroting de fractie ook niet los. De vraag is hoe op rijksniveau het bewustzijn kan worden getriggerd dat de bodem van de kas bij veel gemeenten in zicht is. Het CDA is er nog niet helemaal uit of een protestbegroting het juiste middel hiertoe is.

De verhoging van de parkeerbelasting vindt het CDA een interessante optie, maar toch is hier sprake van een dilemma omdat dit wellicht bezoekers uit de binnenstad weghoudt. Dat is een belangrijk aspect dat in de afweging moet worden meegenomen.

Burgerbelang stelt dat de toegang van de stad is gelegen bij het Aholdterrein waar bezoekers parkeren. De angst van het CDA dat Zutphen geen bezoekers meer krijgt, is volgens Burgerbelang ongegrond.

De voorzitter geeft het College gelegenheid voor beantwoording.

Reactie College in tweede termijn

Het College geeft aan haar uiterste best te hebben gedaan om de financiën van de gemeente op orde te brengen en een sluitende begroting te leveren. Slechts één fractie, zijnde Burgerbelang, stelt dat geen sprake is van een realistische begroting. De overige partijen kijken naar wat mogelijk is in de gepresenteerde begroting. Deze constatering stemt het College tevreden.

Ten aanzien van de coronacrisis is nog niet alles bekend, maar het College gaat ervanuit dat het Rijk de kosten zal vergoeden, die op de gemeente afkomen. Voor nu is een behoorlijk bedrag bijgeschreven in de septembercirculaire. Dat bedrag is er nog niet en kan ook nog in 2021 worden gebruikt voor het dekken van kosten.

Ten aanzien van De Hanzehof is sprake van € 900.000,= aan achterstallig onderhoud. Mochten daar concrete kosten uit voortkomen, dan dient de gemeente die te nemen. Om die reden is dit bedrag opgenomen in de risicoparagraaf. Er is geen geld gereserveerd voor De Hanzehof omdat hierover alleen nog maar in een Forum over is gesproken en er nog geen raadsbesluit is genomen.

De parkeerbelasting is in 2019 ook reeds verhoogd. Daarom wil het College de verhoging dit jaar tot tien procent beperken. Indien de raad besluit om dit naar twintig procent te verhogen, dan levert dat een bedrag op van € 180.000,=.

In 2021 verandert er nog niets voor de verenigingen wat betreft de inzameling van oud papier. Met de verenigingen wordt overlegd over de manier hoe hieraan een andere invulling kan worden gegeven. Een mogelijkheid voor de raad is om te besluiten de afvalstoffenheffing in 2021 niet te verlagen en het bedrag van € 70.000,= in stand te houden.

De vraag van BewustZW over de gladheidsbestrijding heeft het College nog niet beantwoord. Het College biedt hiervoor excuus aan. Dit antwoord volgt nog. (Toezegging)

Het College gaat in op de suggestie om De Hanzehof twee jaar sluiten. De personeelslasten zullen in dat geval gewoon doorlopen, evenals de kapitaallasten. Bovendien leidt sluiting tot verarming van het culturele aanbod. Als nu wordt gekozen voor een tijdelijke sluiting, dan is dat een keuze zonder duidelijk perspectief voor de toekomst. Op dit moment is het College bezig met een onderzoek naar samenwerkingsmogelijkheden voor De Hanzehof en de daarbij behorende dekking. Voor het einde van 2020 volgt hierover meer informatie richting de raad. (Toezegging)

Het College reageert op de inbreng ten aanzien van de budgetplafonds en de zorgen die daarover zijn uitgesproken. Er kan inderdaad een effect ontstaan voor personen met een hulpvraag. De ambitie is echter om dit vóór te zijn. Alle aanbieders zijn daarom nu reeds op de hoogte gebracht van het voornemen om met budgetplafonds te gaan werken en hen is gevraagd hierop te reageren. Er zal ook actief het gesprek worden aangegaan met de aanbieders. Als het budget wordt overschreden, dan heeft de gemeente nog een stuurbudget achter de hand om de ernstigste gevallen op te vangen. De voordelen van budgetplafonds is dat niet alleen de gemeente verantwoordelijk is voor de financiën betreffende de zorg in natura, maar dat dit samen gebeurt met huisartsen, gecertificeerde instellingen en zorgaanbieders.

De bezuiniging op de peuteropvang is niet prettig, maar er moet nu eenmaal een realistische begroting worden opgeleverd. Deze bezuiniging is echter te verdedigen omdat de huidige regeling ten aanzien van peuteropvang voorziet in gratis peuteropvang voor alle peuters, dus ook voor degenen, die dit wél kunnen betalen. Tegelijkertijd is er een ontwikkeling gaande waarbij het budget van de gemeente voor onderwijsachterstanden enorm is gegroeid. Daardoor kan meer geld worden uitgegeven aan vroeg- en voorschoolse educatie dan ten tijde van vaststelling van de peuterregeling mogelijk was. De kinderen waar het om gaat, in de zin van kansongelijkheid, kunnen worden opgevangen middels het vroeg- en voorschoolse educatieaanbod en worden niet geraakt door deze bezuiniging.

Het College heeft ervoor gekozen de noodopvang voor uitgeprocedeerde asielzoekers te stoppen omdat de gemeente daartoe niet wettelijk verplicht is en Deventer de hiervoor aangewezen stad is.

De handhaving is op sterkte. Er zijn twee nieuwe mensen aangetrokken. Daarnaast wordt in samenwerking met het ROC gekeken of aan studenten een stageplaats kan worden geboden. Voorts wordt vanuit de VNOG bekeken of een flexibele groep handhavers kan worden gevormd om themagewijs te kunnen gaan handhaven in relatie tot corona. Het opvoeren van de handhavingskosten in het kader van corona zou betekenen dat er geen personeel kan worden aangenomen omdat het aannemen van nieuwe medewerkers een structurele kostenpost meebrengt.

Het College gaat in op het idee om een niet-sluitende begroting te presenteren. Wethouder Matser is twee jaar geleden gevraagd om een structureel sluitende begroting in te dienen en niet door te gaan op de oude voet. Daarom is nu een structureel sluitende begroting gepresenteerd, ook voor de komende jaren. Het College is van mening dat het belangrijk is dat de gemeente een structureel sluitende begroting blijft presenteren en tegelijkertijd signalen afgeeft aan Den Haag. Enkele weken geleden is nog een brief aan de Tweede Kamer gestuurd en aan de commissie die de gemeentelijke begrotingen bespreekt. Hierin is aangegeven waar de problemen en tekorten vandaan komen. Het College zal niet rusten voordat er een fatsoenlijke hoeveelheid middelen komt vanuit het Rijk om alle taken goed te kunnen uitvoeren. Het College wil niet blijvend geconfronteerd worden met een toenemend takenpakket zonder dat daarbij de juiste middelen worden geleverd, zoals dit tot nu toe steeds is gebeurd. Het College betreurt het dat er geluiden vanuit de raad komen om een zogenaamde prostestbegroting in te dienen.

De voorzitter biedt gelegenheid te reageren op de beantwoording van het College.

De VVD heeft begrip voor de beantwoording door het College, maar het College zegt zelf dat de begroting voor 2021 sluitend kan worden gemaakt middels incidentele baten en de lastenverhoging voor inwoners en bedrijven op die manier minder hoog kan uitvallen. De vraag van de VVD is om hoeveel geld het dan gaat en in welke mate bepaalde lastenverzwaringen nog een jaar kunnen worden uitgesteld.

Het College antwoordt dat het Collegestandpunt is ingenomen. Het is aan de raad om de dilemma’s te bespreken en de nodige keuzes te maken.

Burgerbelang stelt dat het College heeft aangegeven een realistisch sluitende begroting te presenteren. Op papier mag deze realistisch zijn, maar Burgerbelang vreest dat de praktijk in 2021 weerbarstig zal zijn. Daarnaast staat de vraag open wat de effecten zijn van verhoging van de parkeerbelasting.

Wat betreft De Hanzehof heeft Burgerbelang gesproken over het pand en niet over het instituut. In de stad zijn voldoende andere geschikte locaties voor culturele voorstellingen.

Het College geeft aan, dat de ervaring leert dat hetgeen in begrotingen wordt vastgelegd, nooit voor honderd procent uitkomt. Er zijn altijd mee- en tegenvallers, maar het College is ervan overtuigd dat er nu een realistische begroting is gepresenteerd. Op basis van de kennis van nu wordt niets achtergehouden, noch zijn er bedragen weggewerkt. Het College hoopt dat er meer vertrouwen is in het realistisch begroten door het College dan in de achterliggende jaren het geval was.

Burgerbelang herkent wat het College zegt en benadrukt dat de fractie absoluut niet het gevoel heeft dat er informatie wordt achtergehouden. Er bestaat geen wantrouwen.

Het College gaat in op de vraag betreffende de verhoging van de parkeertarieven. Uit onderzoeken is gebleken dat, wanneer de parkeertarieven omhoog gaan, bezoekers meer uitgaven doen in de stad omdat ze langer in de stad blijven, omdat ze meer waar willen voor hun geld.

De ChristenUnie vraagt waarom de informatie over De Hanzehof niet in de begroting is opgenomen.

Het College licht toe, dat er geen raadsbesluit is genomen over het maken van reserveringen of het treffen van voorzieningen voor De Hanzehof. Zodoende kunnen er in deze begroting ook geen voorzieningen of reserveringen worden getroffen.

De SP geeft aan dat het College ook schriftelijk op vragen mag terugkomen. De fractie is benieuwd hoe het opvangen van het effect van de bezuiniging op de peuteropvang middels vroeg- en voorschoolse educatie in z’n werk gaat. Dit bezuinigingsvoorstel behelst een afname van de vergoeding van acht naar vier uur en de SP vraagt hoe dit zich verhoudt ten opzichte van de praktijk in andere gemeenten.

Het College geeft aan dat de gemeente Zutphen met vier uur uit de pas loopt met andere gemeenten. Peuteropvang kan niet worden gedekt vanuit het onderwijsachterstandbeleid. Dit kan echter wel worden ingezet voor de vroeg- en voorschoolse educatie. Het opvangen van kansongelijkheid bij jonge kinderen kan dus deels worden gerealiseerd middels geld uit het onderwijsachterstandbeleid.

Het College vraagt of er nog behoefte bestaat om de doorrekening via het Excel-sheet te laten zien.

De voorzitter wil in eerste ruimte geven aan het democratisch proces en vraagt of er nog vragen of opmerkingen zijn.

GroenLinks benadrukt dat de raadsfracties optreden als volksvertegenwoordiger voor de burgers. Tegelijkertijd zal de gemeente het van haar burgers moeten hebben. Dit geldt onder meer voor het thema ‘duurzaamheid’. Daarom heeft de fractie gevraagd om een burgerpanel ‘Draagvlak energietransitie’. Dit geldt eveneens voor het thema ‘Transitie sociaal domein’. Ook dàt kan niet zonder burgerparticipatie. Daarom vraagt GroenLinks hier extra in te investeren.

De voorzitter dankt ieder voor diens aanwezigheid en inbreng en sluit het Forum om 21.26 uur.

Advies

Voldoende besproken. Verder debat in de raad

Agenda's 26-10-2020

Behandeld in