Pagina delen

Forumverslag 26-06-2020

Kaderstelling programmabegroting 2021-2024 (26-06-2020)

Datum 26-06-2020 Tijd 10:00 - 15:00
Zaal
Burgerzaal
Behandeling
Oordeelsvormend
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
M. Schriks
Griffier
M.J.E. van den Berg-Platzer
Aanwezig namens Naam
GroenLinksH Krans
SPG.J.N. Müller
PvdAM.M.M. Moester
BurgerbelangH.J.M Verschure
D66Y.J.A. ten Holder
VVDA. van Dijk
CDAG.H. Brunsveld
StadspartijG.J.H. Pelgrim
BewustZWA.W. Jansen
ChristenUnieA. van Dijken
Kies Lokaal Zutphen WarnsveldP.I. Ackermans

Verslag van de vergadering

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen van harte welkom.

Hij schetst de beoogde opzet van de bespreking en meldt dat wethouder Matser de tussenbalans zal toelichten, waarna vragen gesteld kunnen worden. Na de koffiepauze worden vervolgens, de financiële kaders gepresenteerd. Het tijdsblok na de lunch biedt de mogelijkheid voor een vraaggesprek en het debat.

 

De SP merkt op dat de coronacrisis zowel in eerste deel van de vergadering, als tijdens het tweede deel dat besproken wordt, als onderwerp staat vermeld. De fractie op welk moment er specifiek op corona wordt ingegaan.

De voorzitter geeft aan dat de vragen gesteld kunnen worden tijdens het eerste deel. Het debat volgt tijdens het middagdeel.

 

Burgerbelang brengt een punt van orde in. De fractie attendeert op de aanwezigheid van twee aanwezigen in de ring namens de fracties van D66 en GroenLinks en wijst op de afspraak is iedere fractie zich door één persoon zou laten vertegenwoordigen in het Forum.

BewustZW heeft er geen problemen mee als er meerdere mensen in de ring zitten, zolang duidelijk is dat er per fractie slechts één woordvoerder is.

Burgerbelang acht het voor de helderheid van het debat beter als alleen de woordvoerders in de ring zitten.

De voorzitter vraagt de fractievoorzitters om een oordeel: alleen de woordvoerders in de ring of is twee van dezelfde fractie ook toegestaan?

De VVD gaat akkoord met één woordvoerder per fractie. Er kan eventueel gewisseld worden.

De SP wenst een beperking tot één woordvoerder per fractie.

D66 geeft aan, dat is gezegd dat de binnenring wel gevuld zou kunnen worden, maar is het eens met de beperking tot één woordvoerder per fractie.

 

De voorzitter vervolgt de vergadering en geeft het woord aan wethouder Matser.

Afgesproken wordt dat de getoonde PowerPointpresentatie in bijlage bij het verslag wordt gevoegd.

 

Wethouder Matser geeft aan dat in het kader van de tussenbalans het woord wordt gevoerd door de vier afzonderlijke Collegeleden.

Wethouder Matser gaat in op de start van het nieuwe College en memoreert dat kort na aantreden de financiële malaise reeds zichtbaar werd met een tekort dat opliep tot zestien miljoen euro. Die situatie vereiste een opstelling in crisisstand. In de eerste week werden met vereende krachten – ambtelijk en bestuurlijk - de stukken gemaakt voor de Voorjaarsnota. De focus werd gelegd op het terugdringen van het tekort.

Bij het presenteren van de begroting in september 2018 bleek er weinig te kiezen. De gebleken status quo leidde tot veel commotie, ook in de gemeenteraad.

In 2019 zijn de financiële kaders opgesteld, de nota ‘financieel beleid’, opdat de raad goed in positie zou komen. Van de beoogde bezuiniging ad 13 miljoen euro is uiteindelijk 11,4 miljoen euro gerealiseerd.

Verder kijkend, is er in 2019 een rapportage opgesteld om de interne beheersing en de informatievoorziening beter op orde te krijgen. Er wordt nu hard gewerkt aan het aanpakken van de interne beheersing en het borgen van een goede inzichtelijke informatievoorziening.

In 2019 is een positief resultaat geboekt, weliswaar met structureel één miljoen euro tekort, maar dat tekort bedroeg in 2018 nog 6,6 miljoen euro. Voor de jaren 2021 en verder wordt gestreefd naar een structureel sluitende begroting, uitgaande van realistische getallen.

Daarnaast is gekeken naar andere elementen die niet per se financieel van aard zijn, maar waarin zichtbaar is dat gebaren worden gemaakt naar de inwoners, de ondernemers, andere overheden, maatschappelijke organisaties en natuurlijk naar de raad. Het College hecht aan een goede samenwerking met de raad.

Op 2 juli zal het Kabinet worden aangespoord om meer financiële middelen ter beschikking te stellen aan de gemeentelijke overheden. Het College streeft niet alleen op een structureel kloppende begroting na, maar hoopt na de bezuinigingen ook weer op investeringsruimte. Het is jammer als talenten van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, waar zoveel potentie en mogelijkheden voor duurzame groei in zit, niet benut kunnen worden. De eerste voorzichtige signalen van een dergelijke kentering zijn inmiddels zichtbaar.

 

Na deze inleiding wordt ingegaan op de afzonderlijke portefeuilles.

 

  • Portefeuille duurzaamheid (wethouder Matser)

Het College wil bezien of er in Zutphen een slag gemaakt kan worden waarin sociaal en economisch een duurzame toekomst mogelijk is. Niemand mag daarin achterblijven en de economie moet kunnen meeprofiteren van duurzame investeringen. Wat dit betreft, wordt een aantal voorbeelden genoemde van kleine en grotere initiatieven.

Wat betreft de kleine initiatieven zijn er vijftien projecten in wijken opgestart, geïnspireerd door de wijk van de toekomst, waarin met partners zoals ZutphenEnergie, scholen, het waterschap, de gemeente en inwoners van de wijk aan de slag is gegaan met de Trias Energetica. De inzet is gericht op minder energieverbruik, opwekking van duurzame energie en inzet van fossiele energie op basis van een afbouwscenario.

De vijftien projecten zijn opgestart onder coördinatie van ZutphenEenergie. Via deze projecten wordt geleerd om te gaan met de grote vraagstukken van de energietransitie. Verder heeft de gemeente dertien hectare zonnevelden klaar liggen of reeds gerealiseerd, waarvan op één locatie de mogelijkheid aan huurders wordt geboden om hierin te participeren wat hen jaarlijks een korting oplevert van € 120,= op hun elektriciteitsrekening.

De gemeente heeft hiertoe vier miljoen euro aan leencapaciteit beschikbaar, onder gunstige voorwaarden en met lage drempels. Veertig eigenaren doen inmiddels mee.

Er is subsidieregeling van het Rijk en de Provincie gekregen om zonnepanelen te plaatsen. Inwoners die een offerte voor zonnepanelen hebben opgevraagd, kunnen een energievoucher krijgen. Er liggen zonnepanelen klaar om op de vier grote gemeentepanden geplaatst te worden. De gemeente kan zodoende minder fossiele energie gaan gebruiken en de aanpassing levert ook financiële voordelen op.

Wat betreft de grotere projecten, noemt de wethouder de procedure bij de Raad van State inzake de windmolens. Mits de RvS dit accordeert, zullen deze geplaatst worden.

Wat betreft de regionale energiestrategie worden in juli de inwonersbijeenkomsten georganiseerd en in september wordt hier met de raad verder over gesproken. Samen met zes andere gemeenten is het de bedoeling in 2030 een CO2-reductie van 52 procent te realiseren. Transform stelt zich ten doel 40.000 woningen van het aardgas af te brengen in vier steden (Apeldoorn, Zwolle, Deventer, Zutphen); wat dit betreft, wordt in 2020 een concretiseringsslag gemaakt.

Verder loopt er een traject met Smartgrid, waarin de energie die op De Mars wordt opgewekt rechtstreeks aan bedrijven wordt geleverd.

Er loopt een project voor een warmtenet, waarin 600 huizen kunnen worden voorzien van thermische energie uit de IJssel. De subsidieaanvraag ad 4,8 miljoen euro is ingediend bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Tevens vindt een oriëntatie op waterstof plaats. Hierbij wordt met onder andere de gemeente, de Provincie, het waterschap en Liander en de energiebedrijven bekeken of in de binnenstad een klein project op waterstof haalbaar is.

De wethouder stelt afsluitend dat er veel gebeurt met weinig gemeentelijk geld, maar met inzet van geld van andere overheden.

 

  • Portefeuille (gezond) woonklimaat (wethouders Ten Broeke en Werger)

De in 2019 vastgestelde woonvisie is gericht op het versterken van de positie van de gemeente Zutphen als centrumgemeente. Er wordt met name ingezet op betaalbaarheid en duurzaamheid en evenwichtige wijken. In de praktijk komt dit tot uiting in Noorderhaven, Leesten en het toekomstige De Hoven.

Daarnaast wordt er qua woningbouw veel aandacht besteed aan specifieke doelgroepen, zowel zorgdoelgroepen, als bouwen voor jongeren. De eerste projecten komen inmiddels van de grond en dragen bij aan de aantrekkelijkheid van de gemeente Zutphen. Immers, een gemeente zonder jongeren is niet aantrekkelijk.

Het is zeker belangrijk om de lokale grondzaken op orde te hebben: de omvang en waarde van de gemeentelijke grondpositie moet bekend zijn, alsmede het uitgiftebeleid. Het gemeentelijk vastgoed is recent in kaart gebracht. Een ander onderdeel van de lokale versterking van het woonklimaat is prettig wonen; daarbij hoort ook het kunnen sporten. Er is een toekomstgerichte sportvisie vastgesteld die een breed draagvlak kent in de Zutphense samenleving.

 

  • Portefeuille duurzaamheid en zorg (wethouders De Jonge en Ten Broeke)  

Als gevolg van bezuinigingen kan minder makkelijk geïnvesteerd worden. Wethouder De Jonge spreekt haar trots uit op de vier speelplaatsen die in samenwerking met buurtbewoners zijn gerealiseerd. Zij is met name trots op de speelplaats in Noorderhaven, die is afgestemd op kinderen met een meervoudige handicap.

Wat betreft de zorg, zet het College stevig in op zorg dicht bij de mensen. Met zorg in de eigen buurt kan mogelijk onnodige escalatie naar duurdere zorg worden voorkomen. Om dit te realiseren, is veel nodig, zoals meer ontmoetingsplaatsen, gezinshuizen, meer pleegzorgouders en steunpilaren in plaats van residentiële zorg voor kinderen. Er wordt steeds meer samengewerkt met strategische partners om de transformatie naar zorg dichter bij huis vorm te geven. Er wordt steeds meer gekeken naar datgene wat nodig is in het zorgaanbod. Ook wordt er zwaar ingezet op preventie. Er bestaat een stabiele samenwerking met onder andere WALHALLAb en met het onderwijs. Duidelijk is, dat onderwijs en jeugdzorg steeds meer met elkaar optrekken en dat geldt ook zeker voor de huisartsen. Daarnaast worden stappen gezet met externe partners en dus ook met extern geld, bijvoorbeeld van Ferm, RMC-gelden, geld van het samenwerkingsverband en inzet van het Zilveren Kruis.

Wethouder Ten Broeke vervolgt met een aantal voorbeelden onder dezelfde noemer. Belangrijk hierbij acht hij met name de inzet vanuit de verschillende buurthuizen waar actie om deze duurzamer te exploiteren en waar getracht is om de visie tot uitvoer te brengen wat betreft ontmoeten, contact en laagdrempelige ondersteuning.

Verder zijn er veel stappen gezet in verbetering van de huishoudelijke zorg. Het is gelukt om goede tarieven af te spreken en langere contracten aan te gaan. Concurrentie is nog niet afgeschaft, maar in ieder geval wel ingedamd.

Het leerlingenvervoer is behoorlijk veranderd, resulterend in een positief resultaat voor de kinderen en een financieel gunstiger uitvoering voor de gemeente. Wat betreft het vervoer van kinderen wordt ook gekeken of een aantal kinderen op een andere manier, al dan niet ondersteund, op meer zelfstandige wijze naar school kan gaan.

 

  • Portefeuille Binnenstadsbeleid / Rivier in de stad (wethouder De Jonge)

Het College wijst op het grote belang van het binnenstadgebied dat - naast De Mars - de tweede belangrijke werklocatie is van de gemeente Zutphen. Vanwege die positie is investeren in de binnenstad heel belangrijk. In de binnenstad gaat verblijven, werken en wonen gelijk op. Er is een goede samenwerking tussen het binnenstadsmanagement, de pandeigenaren en de gemeente. Er bestaat veel draagvlak voor de ingezette koers, die al een aantal jaren wordt vastgehouden. Samen kunnen plannen worden ontwikkeld en aangepakt. De koers voor de binnenstad kenmerkt zich door drie actielijnen: de poorten van de stad, blijvend investeren in identiteit en gastvrijheid. Deze drie lijnen moeten worden gecontinueerd om als binnenstad blijvend aantrekkelijk te blijven.

Wat betreft ‘Rivier in de Stad’ zijn inmiddels – in de periode tot heden – wezenlijke stappen gezet: de IJsselkade heeft een grote toegevoegde waarde, evenals natuurgebied Tichelbeekse Waard. Dit is gerealiseerd in samenwerking met een aantal grote partijen, zijnde ProRail, de Provincie, het waterschap en Rijkswaterstaat.

Er is ook geïnvesteerd in het terrassenbeleid en het uitgaansbeleid. Voorts is het evenementenbeleid vernieuwd. Het concept Hanzesteden is heel sterk geworden, niet alleen in Zutphen maar ook tussen de andere Hanzesteden is er één grote actielijn, gedragen door de Provincies Overijsel en Gelderland. De Hanzesteden vormen één van de vier actieprogramma’s in de nationale toeristische agenda en er is wat dit betreft een Interreg-subsidie verleend voor samenwerking met Duitsland.

 

  • Portefeuille Cultuur (wethouders De Jonge en Ten Broeke)

Het subsidiebeleid ondersteunt initiatieven en zorgt voor een groter cultureel aanbod. Wat het nieuwe aanbod betreft, wijst het College op het festival Oeverloos en de jongerentheatergroep Woest Oost.

Ook op het gebied van erfgoed zijn belangrijke stappen gezet, zoals de openstelling van meerdere monumenten. Spreker wijst op de Wijnhuistoren; openstelling van de Bourgonjetoren is in voorbereiding. Een goed besef van hetgeen de stad – ook op cultureel gebied - te bieden heeft, kan de gemeenschapszin vergroten. Met de digitale Erfgoedportal zijn de historische feiten toegankelijk.

Een ander mooi project is de verbouwing van de aanlegsteiger voor de fluisterboten en een archeologisch monument, gerealiseerd in een samenwerking met de gemeente, de Provincie en het waterschap. Ook dit alles zal het toerisme en daarmee de economie versterken.

 

  • Portefeuille Regionale samenwerking (wethouder Matser)

Wethouder Matser wijst op de samenwerking met de gemeenten Apeldoorn, Zwolle en Deventer en de gezamenlijke inzet gericht op zero emissie in 2025. De uitdaging zit vooral in de financiën. Het is de bedoeling dat de stadsdistributie met de elektrische karretjes wordt uitgebreid, zodat er minder vrachtauto’s in de binnenstad komen. De Mobiliteitsvisie is met algemene stemmen aangenomen, maar het proces heeft niet het tempo dat de wethouder graag zou zien, omdat er onvoldoende middelen zijn om serieuze slagen te maken. Wel wordt het fietsparkeren opgepakt en het fietspad Zutphen – Deventer. Hiervoor wordt geprobeerd aan eind 2020 tot besluitvorming te komen.

 

  • Portefeuille Inkomen (Werk en armoede) / Samen werk bereikbaar maken (wethouder Werger)

Het College wijst op het project ‘Samen werk bereikbaar maken’. GelreWerkt! is opgericht, als onderdeel van de gemeente, maar wel met een eigen identiteit. Het College complimenteert alle medewerkers van GelreWerkt!, die in een moeilijke periode toch uitstroom naar werk hebben kunnen realiseren, waardoor de gemeente minder bijstandskosten heeft. Factorwerk heeft tot doel op regionaal niveau ervoor te zorgen dat mensen kunnen uitstromen, onder andere door het voor ondernemers interessant te maken om mensen in dienst te nemen, door scholingsvouchers te creëren en om ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt 'werkfit' te maken. Mensen worden serieus genomen; de werkwijze is anders, maar vooral persoonlijker geworden.

Het armoedebeleid is herijkt. Inzet in werk wordt gestimuleerd dat - in lijn met de omliggende gemeenten – zodat mensen hun kansen kunnen pakken. Vanwege de corona-ontwikkelingen van de laatste maanden is er extra aandacht besteed aan de groep met een afstand tot de arbeidsmarkt heeft, maar ook voor de groep die daar net iets boven zit en dreigt uit te vallen. Dit wordt met name opgepakt vanuit een regionale samenwerking om ook in deze tijd toch zoveel mogelijk mensen aan het werk te houden.

 

  • Portefeuille Economie (wethouder De Jonge)

Voor een gezonde economie is een goede arbeidsmarkt belangrijk. Diversiteit in de arbeidsmarkt is ook van belang. De gewenste kwaliteit van de arbeidsmarkt wordt onder meer nagestreefd vanuit persoonlijk contact met ondernemers. Gezamenlijk met de ondernemers komen plannen tot stand ter versterking van de lokale economie. In dit kader zijn eveneens gezonde bedrijfsterreinen een factor. Op De Mars spelen momenteel wat zaken die onvoldoende goed begeleid kunnen worden. Om die reden wordt er gewerkt aan een nieuwe visie op De Mars.

Voor een gezonde economie en een goed werkende arbeidsmarkt is het noodzakelijk om te investeren in samenwerking tussen onderwijsvormen en tussen onderwijs en ondernemers, bijvoorbeeld in de Techniekfabriek. Partners in de Techniekfabriek richten zich ook op derden voor verbreding van deze samenwerking, waardoor er een krachtig en duurzaam geheel wordt gevormd.

 

  • Portefeuille Sterk bestuur / bewonersparticipatie / inclusie (weth. Matser, Werger en Ten Broeke)

Het College kiest voor sterk bestuur door samenwerking, uitgaande van participatie van inwoners. De bewoners in de Zuidwijken hebben een provinciale subsidie ontvangen die ze kunnen aanwenden om zelf het groen in hun buurt te regelen. Ook in het project rondom de Deventerweg zijn inwoners betrokken. Op basis van door henzelf vastgestelde waarden is de weg inmiddels gereconstrueerd, samen met de gemeente en externe professionals. Verder gaat het Zutphen Fonds vorm krijgen, daar wordt de laatste hand aan gelegd.

In het kader van het samenwerken is ook de Omgevingswet relevant. De invoering is weliswaar een jaar is uitgesteld, maar dat biedt ook de ruimte om nog beter en nog meer met elkaar dingen te doen. De samenwerking start met de betrokkenheid van de raadswerkgroep; deze beziet hoe inwoners het beste bereikt kunnen worden.

Wethouder Ten Broeke legt uit, dat ook inclusie met samenwerken heeft te maken. Een behoorlijk diverse gemeente, zoals Zutphen, is niet hetzelfde als een inclusieve gemeente. Om inclusiviteit te bereiken, moet er daadwerkelijk nog wel het een en ander gebeuren. Later in 2020 zijn hiertoe meerdere activiteiten gepland. De aandacht voor inclusie wordt in ieder geval positief ontvangen.

De wijze waarop met de jongeren is samengewerkt om de skatebaan in Leesten - in coronatijd - weer veilig te kunnen gebruiken, verdient een voorbeeldfunctie naar andere activiteiten.

 

 

Wethouder Matser sluit de presentatie door het College af. Hij licht toe dat het College hiermee graag het gevoel wil overbrengen dat er nadrukkelijk met veel partners wordt samengewerkt met de intentie om een mooie gemeente neer te zetten. Ook hoopt spreker dat is overgekomen dat het College in de eerste weken van de crisis niet enkel bij de bezuinigingen is blijven stilstaan, maar vooral ook het ontwikkelen heeft opgepakt. Het College heeft dit met weinig middelen op een creatieve manier trachten te doen. Met het geboden overzicht heeft het College zichtbaar willen maken waarom het ook in moeilijke tijden mooi is om wethouder te zijn.

 

De voorzitter dankt het College voor de presentatie. De mogelijkheid tot reageren wordt geboden.

 

Reacties Forumleden

De Stadspartij informeert naar de effecten van alle College-inspanningen voor Zutphen en zou graag geconcretiseerd zien waar Zutphen bijvoorbeeld staat ten aanzien van de energieneutraliteit en de jongerenhuisvesting. Dus: hoeveel jongeren zijn er op dit moment ook daadwerkelijk gehuisvest? Kortom, er is veel gedaan, maar de vraag is wat er concreet is bereikt.

GroenLinks geeft aan, dat het College tien tot twintig voorbeelden heeft gegeven die stuk voor stuk het gevolg zijn van rijk beleid, terwijl de wethouder van financiën voor de toekomst spreekt over een beleidsarme begroting. Spreker verwijst naar professor ‘t Hart die stelt dat juìst in een crisis nieuw beleid gemaakt moet worden.

Belangrijk is voorts, dat de Haagse ministeries niet begrijpen waarom de gemeenten zich zo naar de financiële slachtbank hebben laten leiden. Daarom zal een serieuze claim waarschijnlijk – en zeker gedeeltelijk - gehonoreerd worden vanuit rijksniveau omdat een dergelijke claim eigenlijk al wordt verwacht. GroenLinks wordt niet vrolijk van het begrip ‘beleidsarm’ en vindt dat bovendien strijdig met het morele kompas, met daarin één van de belangrijkste boodschappen: wij durven iets uit te proberen. Dertien juli staat de laatste raadsvergadering voor het zomerreces gepland en de moties die daar behandeld zullen worden, zijn allemaal gericht op keuzes voor specifiek beleid. GroenLinks ziet met belangstelling uit naar het debat op 13 juli.

De ChristenUnie beluistert in de inbreng door het College dat schijnbaar alles samen met de inwoners van Zutphen wordt geregeld en de raad overbodig is. Dat is natuurlijk niet zo. Spreker wijst met name op de controlerende taak van de raad. Het kan niet zo zijn dat het uitsluitend juichverhalen zijn, zeker als de effecten van de coronacrisis nog verwerkt moeten worden. De ChristenUnie plaatst dan ook vraagtekens bij de goed-nieuws-berichtgeving door het College.

Het CDA dankt het College voor de presentatie van de ‘Goed Nieuws Show’, het is goed om te benoemen wat er allemaal gebeurt. Het CDA mist in de presentatie echter wat de voornemens van het College zijn in de komende twee jaar en op welke wijze de schaarse middelen ingezet gaan worden. In het kader van een haalbare en betaalbare energietransitie wil het CDA twee belangrijke aandachtspunten tijdens het Forum van heden benoemen. Om goede resultaten te behalen in de energietransitie is het van belang om inwoners te informeren, te enthousiasmeren en te betrekken. In de RES zijn vier opweklocaties (zon en wind) opgenomen, maar de vraag is welke inwoners - buiten de raad - weten wat de betekenis van de RES is. Begin juli volgen informatieavonden over dit onderwerp, maar op de gemeentelijke website is lastig te vinden wààr de avonden gehouden worden. De inwoners moeten echter wel geïnformeerd worden.

Het College wordt opgeroepen om voor 1 oktober een communicatieplan/actieplan te maken voor goede informatieverstrekking aan de burgers en daarin mee te nemen en hoe de volksvertegenwoordigers daarin meegenomen kunnen worden.

Een tweede punt betreft de hoogspanningskabels. Het is de wens van veel inwoners en de raad om deze ondergronds te brengen. Maar die ambitie moet de gemeente wel luid en duidelijk kenbaar maken. Het CDA mist in de tussenbalans de ambitie van het College en helderheid over wat het College nog gaat doen.

De SP dankt het College voor de presentatie en voor het benoemen van de concrete vooruitgang. De SP vindt het goed om in beeld te krijgen welke stappen er allemaal worden gezet, want tachtig procent van de tijd gaat het over "het noodzakelijke puinruimen door het College". Het College is in 2018 voortvarend aan de slag gegaan en blijkt in staat te zijn om uitvoering te geven aan een hele goede politieke koers. De SP vindt dat knap.

Helaas dient zich al meteen een aantal grote problemen aan, dat het gevolg zal zijn van de coronacrisis.

De SP heeft drie vragen over de politieke koers.

Dit betreft - ten eerste - het verlagen van de energierekening. Sinds acht april 2019 is het de officiële mening van de gemeenteraad dat de energierekening te hoog is. Er werd aangegeven dat Zutphense huurders straks € 120,= minder voor hun energierekening gaan betalen; de SP wil graag toegelicht krijgen hoe die vermindering precies tot stand komt.

Het tweede punt betreft de afschaffing van de marktwerking in de zorg. De SP vraagt het College om een beeld te schetsen hoe dit de komende twee jaar precies vormgegeven gaat worden, opdat aan het eind van de huidige Collegeperiode de marktwerking definitief is afgeschaft en bepaalde problemen zich niet kunnen herhalen.

De derde vraag gaat over het openstellen van het erfgoed om de gemeenschapszin in Zutphen te bevorderen. Het valt de SP op dat de voorbeelden die het College noemt het middeleeuws erfgoed betreft, terwijl discussies in de gemeenteraad met name ook gingen over het 19e en vroeg 20ste-eeuws erfgoed. Zutphen heeft weliswaar een rijke middeleeuwse geschiedenis, maar ook een rijke, zichtbare geschiedenis van de 19e en begin 20e -eeuw, die zich met name kenmerkt door de sociale vooruitgang. De SP wil graag weten wat het College gaat doen om ook die periode te belichten.

De SP is er trots op coalitiepartner te zijn, dit College te steunen en hoopt de komende twee jaar trots te kunnen blijven ondanks de nieuwe problemen die de vastgelopen economie met zich mee zal brengen.

Burgerbelang stelt dat slechts 42,59 procent van wat het College wilde bereiken, ook inderdaad is gerealiseerd. De presentatie door het College kan dus inderdaad het beste als een ‘goed nieuws show’ worden gekwalificeerd; de rest is namelijk al ingezet onder de vorige Colleges. Zowel financieel gezien, als vanwege de coronasituatie, bevindt de gemeente Zutphen zich momenteel in een crisis. Tot twee keer toe heeft het College - in de persoon van wethouder Matser - inzake de jaarstukken aangegeven “ermee te stoppen als hij het het niet meer ziet zitten”. De gemeente Zutphen heeft op financiën een krachtig bestuurder hard nodig; wethouder Matser leek bij aanvang de juiste invulling en Burgerbelang zegt de wethouder in dergelijke uitspraken niet te herkennen.

Verder geeft wethouder Matser aan sneller te willen dan de rest wil. Dat geeft volgens Burgerbelang de essentie weer, namelijk dat binnen het gemeentelijk apparaat een cultuuromslag moet plaatsvinden: met zijn allen naar vooruit schakelen in plaats van op de handrem!

Burgerbelang informeert naar de visie van wethouder Matser op de reactie van de fractie.

Burgerbelang verwijst eveneens naar de presentatie door professor ’t Hart, die stelt dat in deze crisistijd minimaal 75 procent van de raad achter de begroting moet staan. Dit percentage is voor de eerste begroting net gehaald, de tweede begroting had iets meer steun. Burgerbelang vraagt zich af hoe het College de gemeenteraad mee gaat krijgen om voldoende steun voor de begroting te krijgen in de komende jaren. Misschien komt er coronasteun vanuit het rijk, maar de verwachting blijft dat ‘de broekriem aangehaald moet worden’.

Verder is het van belang dat het College zich rekenschap geeft van de wettelijke taken als gemeente. Het grootste struikelblok is - financieel gezien - het sociale domein. Dit wordt geparkeerd, maar juist dààr moet gekeken worden wat er wettelijk gedaan moet worden. Juist in het sociale domein wordt telkens misgeschoten en achter de feiten aangelopen, exclusief Wmo, jeugd en participatie.

Het College heeft steun nodig om te functioneren. Het draagvlak van 75 procent voor de begroting moet minimaal behaald worden. Met de diversiteit en het inclusief willen zijn in het achterhoofd, vraagt Burgerbelang het College om de uitgestoken hand van alle oppositiepartijen te pakken om samen tot een goede begroting te komen.

 

De vergadering wordt geschorst.

De vergadering wordt hervat.

 

De voorzitter stelt voor om de geplande pauze om 11.30 uur te laten vervallen.

 

De VVD bedankt het College voor de heldere opstelling van de tussenbalans. Er is een goede vorm gevonden om bij de speerpunten terug te verwijzen naar het coalitieakkoord. De VVD vindt de cofinanciering en samenwerking aardig gelukt en dient daarom wat dit betreft geen motie meer in.

Wat betreft ‘Energieneutraal in 2030’ vindt de VVD het - voor zowel inwoners als de raad - van belang dat er een goede integrale agenda en planning gemaakt wordt zodat goed zichtbaar wordt waar eventuele vertragingen optreden.

Ten tweede ziet ook de VVD graag dat zowel bij inwoners, als bij de gemeenteraad een breed draagvlak wordt gecreëerd.

Wat betreft het woonklimaat constateert de fractie dat er goede vorderingen zijn gemaakt in het in balans brengen van de sociale woningbouw met het duurdere segment en spreekt de hoop uit dat deze lijn in de komende twee jaar wordt voortgezet.

‘Zutphen inclusief’ is niet uitsluitend een kwestie van sociaal domein, maar moet landen in de totale gemeenschap van Zutphen. De VVD ziet graag dat verschillende aangrijpingspunten - naast onderwijs, cultuur en sociale omgang met elkaar - daarbij betrokken worden.

Wat ‘Zorg dichter bij mensen’ betreft, blijkt dat ook ontmoetingsplekken kunnen ontstaan door initiatief van particulieren. De VVD juicht dat toe. Er is veel veranderd in de afgelopen twee jaar en diepgaande discussie over de ‘ins and outs’ van het sociaal domein en de bezuinigingen die daar nog te realiseren zijn, maken toch dat behoorlijke dilemma’s niet vooruit geschoven moeten worden.

Naast het door het College genoemde Investeren in de binnenstad vraagt de VVD aandacht voor het buitengebied, dat niet alleen van belang is in het kader van de Omgevingswet, maar ook op andere momenten mag het buitengebied genoemd en betrokken worden en het gebied mag ook als belangrijke werklocatie in beeld zijn.

De VVD hoopt dat de Poort van Zuid verder ontwikkeld kan worden en wijst op het initiatiefvoorstel inzake.

Wat betreft de vraag naar ondernemersondersteuning, heeft de rode loper een definitieve werkbare vorm gekregen. Verder is de VVD zeer ingenomen met de ontwikkeling die wordt gezien met GelreWerkt! Samenwerken binnen de gemeente Zutphen, maar ook met de directe regio is belangrijk. Daarnaast adviseert de fractie om grensoverschrijdend richting Duitsland te kijken, waar veel innovatieve industriële ontwikkelingen plaatsvinden.

Met betrekking tot de financiële positie van Zuid, moet het huishoudboekje op orde zijn. Controle hoort daarbij. Dat kan makkelijk als er door werkbare kaders inzicht bestaat.

Naar aanleiding van de financiële positie van Zutphen, constateert de VVD op dat het huidige inwoneraantal een nieuwe klasse nadert. De VVD wil graag met het College van gedachten wisselen over de wijze waarop het inwonertal van de gemeente Zutphen vergroot zou kunnen worden.

De SP vraagt zich af met welk doel er gekeken moet worden naar een nieuwe klasse, aangenomen wordt dat bedoeld wordt de inwonerklasse boven 50.000 inwoners.

De VVD legt uit, dat voor grotere gemeenten de financiële mogelijkheden vanuit het Rijk aanzienlijk toenemen.

Kies Lokaal merkt op, dat er op korte termijn gesproken wordt over het strategisch beleid; in dat kader wordt ook de wenselijkheid besproken om als Zutphen te groeien boven 50.000 inwoners of juist niet. Kies Lokaal is blij om te horen dat ook de VVD dit onderwerp van belang vindt.

De PvdA stelt vast dat het College ondanks de beperkte financiën en de coronacrisis toch veel mooie dingen realiseert. De PvdA spreekt haar waardering en trots voor het College uit. Als het College met dezelfde energie en daadkracht doorgaat, geeft dat vertrouwen, hoewel er wel wat uitdagingen zijn. De wethouder heeft aangegeven dat er 11,4 miljoen euro is bezuinigd, dat betekent dat achtentachtig procent van de bezuiniging is gerealiseerd. De PvdA informeert naar de laatste twaalf procent en vraagt naar de verwachtingen wat betreft de haalbaarheid hiervan, rekening houdend met de coronacrisis. De fractie vraagt zich af of het daarnaast ook gaar lukken om te investeren in kansen die zich voordoen.

De PvdA constateert een aantal goede ontwikkelingen wat de wijkcentra betreft en informeert naar het verschijnen van het plan voor duurzame exploitatie van de buurtcentra.

De fractie is van mening dat de realisatie van tiny houses bij duurzaamheidsdoelen horen en bij de doelstelling van het bieden van een prettig woonklimaat. De vraag is of er een mogelijkheid voor een andere locatie is dan de nu al genoemde locaties. Wat dit betreft denkt de fractie – ook vanwege de klimaatverandering – aan de locatie van de ijsbaan.

Afsluitend wil de fractie graag weten in hoeverre de coronacrisis tot achterstanden in het heeft geleid en of er initiatieven zijn voor een summer school in Zutphen.

De VVD wijst er op op, dat de grond van de ijsbaan is verpacht.

D66 complimenteert met de tussenbalans en stelt vast dat de bevlogenheid en passie hiervan af spat. Bestuurlijk is er echter nog meer te bereiken. D66 sluit dan ook aan bij de suggestie van Burgerbelang om de uitgestoken hand van alle oppositiepartijen te pakken.

In 2019 heeft D66 tijdens het voorjaarsdebat gevraagd over te stappen naar een raadsakkoord. De situatie is door corona alleen maar nijpender geworden. Naar aanleiding van de zes speerpunten waar vooral op is ingezet, vraagt D66 of het tijd wordt om te versmallen naar bijvoorbeeld twee speerpunten. D66 denkt bij een versmalling aan het versterken van het ‘Woonklimaat’ en ‘Samen werk bereikbaar maken’.

BewustZW verwijst naar de ‘Goed nieuws show’ door het College. Het is zeker een goede zaak dat een aantal ontwikkelingen door het College in gang is gezet. Het lijkt BewustZW verstandig om presentatie op speerpunten nader uit te werken en te realiseren. Het is inderdaad een lastige tijd, maar eigenlijk is dat nooit anders. Het schip vanuit den Haag is bijna altijd leeg voor de wal. Het College slaagt er dan toch vaak in om in samenspraak met de Provincie zaken te realiseren en financieel te laten ondersteunen.

Behoedzaamheid is een speerpunt wat BewustZw al lang benadrukt: behoedzaam zijn wat geld en mensen betreft, maar ook ten aanzien van ontwikkelingen. Blijkbaar is dat onvoldoende gebeurd door vorige Colleges. De vraag is welke kwaliteiten de wethouders hebben om datgene dat opgebouwd is, te kunnen continueren, te verbeteren en vooral te verankeren. BewustZW is benieuwd of dit College dit ziet en voelt en hoe het voor een volgend College de basis legt.

BewustZW kijkt op positieve wijze naar de werkwijze die door het College in gang is gezet en ziet hoe in samenspraak met ondernemers en inwoners bepaalde doelstellingen vanuit de raad en samenleving in gezamenlijkheid kunnen worden gerealiseerd. Kijkend naar de speerpunten en naar wat gerealiseerd is en nog ingevuld moet worden, blijkt dat financiële keuzes nodig zijn. Het is aan het College om al dan niet subsidies te verstrekken, maar tegelijkertijd roept dit soms ook onbegrip op. Gemaakte keuzes worden niet altijd begrepen in een situatie waarin er eigenlijk geen geld is. BewustZW ziet het als een opgave voor het College om gemaakte keuzes op een andere en betere manier te communiceren. Desgevraagd kan BewustZW ter verduidelijking geen concreet voorbeeld noemen, maar wijst wel op uitspraken in de media “dat er geen geld is”.

Wat betreft het sociaal domein en in het bijzonder ten aanzien van GelreWerkt!, valt het Bewust ZW op dat daar ieder jaar geld bij moet. Het is de komende periode een kwestie van “sprokkelen van punten en realiseren van punten”, zoals het College aangeeft. Met de coronaeffecten zijn er nog heel wat zaken die aandacht vragen en een flinke dobber zullen vormen om over te praten.

BewustZW onderschrijft dat inzicht krijgen op basis van kentellen doorgezet moet worden om te weten welke keuzes gemaakt moeten worden, wat het doel daarvan is, en hoe dat gecommuniceerd kan worden.

Kies Lokaal dankt het College voor de waardevolle bijdrage middels de presentatie. Kies Lokaal omarmt de mening van het College ‘Zonder jeugd geen toekomst’; deze groep moet in de toekomst een bijdrage gaan leveren aan een sterk en krachtig Zutphen. Het is goed dat scholen meer samenwerken. Ook met het MBO en met het Technieklokaal worden zeker stappen gemaakt. Kies Lokaal wil graag weten wat in dat licht met andere beroepsgroepen gebeurt, zoals met groen, zorg en horeca. Kies Lokaal mist informatie over het passend onderwijs.

Hoewel het leerlingenvervoer beter lijkt te werken, zijn er nog steeds kinderen die erg ver moeten reizen naar school. Daarover wil Kies Lokaal graag wat ruimer worden geïnformeerd, ook in aansluiting op de vragen inzake corona en het ontstaan van onderwijsachterstanden.

Door de projecten in de buurthuizen wordt hulp dichter bij de burgers aangeboden en ontstaat er meer zicht op de hulpvraag, zeker bij de verschuiving van zware zorg naar lichtere zorg. Wat betreft de gezinshuizen en de pleegouders wil Kies Lokaal duidelijker horen wat momenteel beschikbaar is versus wat er nodig is en wat hieraan gedaan moet worden.

Verder vindt Kies Lokaal het een goede zaak dat de gemeentelijke bijstandsbijdrage kleiner wordt. In de IJsselstreek krijgen mensen geen bijstandsuitkering, maar een arbeidscontract. Kies Lokaal vraagt het College om te onderzoeken of dat binnen Zutphen ook mogelijk is.

Wat betreft duurzaamheid en de ambitie om 40.000 huishoudens van het gas af te krijgen, vraagt Kies Lokaal hoeveel procent hiervan Zutphen betreft.

Over de genoemde vijftien projecten is Kies Lokaal enthousiast, mede omdat goed wordt gekeken naar het sociale aspect, zodat dit ook haalbaar is voor mensen met een lager inkomen. Het is belangrijk voor Kies Lokaal dat dit gezamenlijk wordt opgepakt en de fractie wil graag weten hoe het betaald gaat worden.

De ChristenUnie attendeert erop dat de gemeente Zutphen in 2020 34 procent méér uit het gemeentefonds krijgt ten opzichte van een vergelijkbare gemeente. Alleen al in het sociaal domein geeft Zutphen per jaar ruim € 1.700,= per inwoner uit tegen het landelijk gemiddelde van iets meer dan duizend euro per inwoner in een vergelijkbare gemeente. Dat is een verschil van bijna zestig procent. De ChristenUnie geeft aan dat die verschillen niet alleen geld betreffen, maar ook over verschillen in kansen, welzijn, gezondheid en levensverwachting, en vraagt hoe het College aankijkt tegen dit verschil en hoe het College dit kleiner denkt te maken. De tweede vraag is waar het kantelpunt ligt, waarbij structureel van min naar plus wordt gegaan in de begroting.

 

Reactie College

Wethouder Matser dankt de fracties - namens het College - voor de complimenten die zijn uitgesproken met betrekking tot de presentatie. Het College is door de raad vaak verweten dat zaken niet worden afgemaakt en dàt is precies wat het huidige College nu doet. Het College probeert inhoud te geven aan het beleid dat in deze periode en vorige perioden door de raad is vastgesteld.

 

Burgerbelang interrumpeert en stelt dat deze reactie feitelijk correct is. Echter, het punt is dat in de tussentijdse notitie staat dat het hierbij gaat om beleid dat het College zélf heeft ontwikkeld. Dat statement is niet correct.

Wethouder Matser stelt Burgerbelang voor om hier buiten de vergadering nog eens over van gedachten te wisselen. Ook het afmaken van beleid vereist wel degelijk inspanningen. Dat heeft het College proberen te verwoorden.

Wat betreft de begroting, wordt er geen nieuw beleid toegevoegd, maar afgemaakt wat de raad al heeft besloten en dat is ook wat in de tweede termijn zal worden voorgelegd. Het College stelt dat het beeld van GroenLinks en de ChristenUnie niet klopt. Benadrukt wordt dat enkel de besluiten van de raad worden uitgevoerd. Daar is het College ook voor aangesteld.

Wat betreft duurzaamheidsdoelen - en meer expliciet de lagere energierekening - heeft de raad het besluit genomen om Zonneveld toestemming te geven om geld in de vorm van een lening in een zonneveld te steken. Als huurders zich melden bij ZutphenEnergie, ontvangen zij een korting op hun energierekening. Inmiddels hebben 700 huurders zich hiervoor aangemeld.

 

De SP vraagt zich af waar die korting ad € 120,= op is gebaseerd.

Wethouder Matser memoreert dat dit driekwart jaar geleden uitgebreid in de raad is besproken. ZutphenEnergie behoort tot de energieleveranciers met de laagste tarieven. Huurders kunnen desgewenst met ZutphenEnergie een contract aangaan en krijgen een extra korting die op jaarbasis leidt tot een gemiddelde besparing van € 120,=.

Het College verwijst naar de notitie die op 9 juni door het College is vastgesteld betreffende de evaluatie van ‘Zutphen energieneutraal 2018-2019’. Hierin is het cijfermateriaal en de beantwoording van het merendeel van de vragen opgenomen.

Mogelijk wordt de RES-bijeenkomst van juli naar september verplaatst teneinde met de gewijzigde planning zoveel mogelijk inwoners te kunnen bereiken. Het communicatiebeleid wordt vanuit de regionale energiestrategie gemaakt. Met de raad wordt hier op tien september a.s. uitgebreid over gesproken.

Het CDA hecht aan een Zutphens communicatie- en actieplan, gezien de eigen verantwoordelijkheid voor de Zutphense inwoners. Ook nu blijkt dat dit regionaal binnen de RES is afgehecht, is de behoefte aan een Zutphens plan niet verdwenen.

Wethouder Matser legt uit, dat het lokale communicatieplan in de RES zit verankerd. Hij zal ervoor zorg dragen dat de raad dit plan krijgt.

Het College is terughoudend ten aanzien van nieuw beleid. De wethouder stelt voor de discussie te voeren in de tweede termijn, inzake de begroting, en dan te bezien hoe je naar een beleidsarme begroting kunt toewerken en de gewenste nieuwe investeringen, alsmede de corona-effecten daaraan kunt toevoegen.

Wethouder Matser heeft behoefte aan een persoonlijke reactie op de inbreng van Burgerbelang. Hij heeft zich nooit uitgelaten met de strekking ‘Geef mijn portie maar aan Fikkie’ of anderszins om aan te geven dat hij overweegt zijn taak neer te leggen. Dat is niet gezegd en zelfs niet gesuggereerd. Wat hij wel heeft aangegeven, is dat hij in de eerste maanden weleens dacht: “Waar ben ik aan begonnen!” De zittingstermijn van een wethouder is vier jaar en de wethouder benadrukt dat hij binnen de gegeven tijd het vak graag uitvoert. Het is prematuur om vooruit te lopen op de periode daarna.

Burgerbelang herkent in deze reactie het beeld dat van wethouder Matser leeft: een daadkrachtig bestuurder die doorpakt. Burgerbelang is verheugd om bevestigd te krijgen dat de wethouder “volle bak vooruit gaat” voor de gemeente Zutphen.

 

Wethouder Matser verwijst de VVD voor de planning en het vervolg naar de routekaart energietransitie, zoals deze is vastgesteld door het College. Als deze kaart niet voldoet of verouderd blijkt, dan zegt wethouder Matser een geactualiseerde versie toe. Wat betreft de laatste twaalf procent bezuiniging die nog gerealiseerd moet worden, daartoe dient de begroting. Dit komt in de tweede termijn terug.

 

Wethouder De Jonge vervolgt met de vraag van de VVD om ook het buitengebied als belangrijke werklocatie te duiden. De wethouder beaamt deze insteek. Dat geldt ook voor het industrieterrein en de verschillende winkelcentra.

Wat betreft het onderwijs, zijn er stappen gezet en uitgelicht in de techniek, als voorbeeld van de samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Maar ook op andere terreinen worden gesprekken gevoerd, zoals wat betreft het groenonderwijs. Vanwege de coronamaatregelen vinden er gesprekken plaats met de horeca. Dit is ook wenselijk met de zorgsector en overleg staat op het verlanglijstje, maar in die sector ontbreekt een netwerk.

Passend onderwijs is een lastig onderwerp op lokaal niveau, omdat de gemeente hierin geen directe zeggenschap heeft. Dat betekent echter niet dat er niks mee wordt gedaan. Er zijn bijvoorbeeld samenwerkingsverbanden met buurgemeenten om passend onderwijs vorm te geven.

Wethouder De Jonge stelt voor om tijdens een volgend Forum nader in te gaan op de verschillende actuele pilots voor passend onderwijs. Wat betreft de onderwijsachterstand vanwege corona geeft de wethouder aan dat de kinderen op andere manieren onderwijs hebben genoten, bijvoorbeeld door afstandsonderwijs. Wat deze ontwikkelingen betreft, zijn enorme stappen gezet. In Zutphen heeft het onderwijs tijdens de coronacrisis extra aandacht gegeven aan kinderen waarvan het vermoeden bestond dat zij een achterstand zouden oplopen. De wethouder wil de onderwijsinstellingen en het praktijkonderwijs complimenteren met hun inzet waardoor er geen achterstanden zijn opgelopen. De wethouder betreurt het dat ook na de zomervakantie de MBO-studenten voorlopig nog steeds niet fysiek op school aanwezig mogen zijn omdat de anderhalve-meter niet gewaarborgd kan worden.

Wat betreft de summer school is er een initiatief geweest voor schoolkinderen in het AZC in samenwerking met de kinderopvangorganisatie. Aangezien deze organisaties niet aan elkaar zijn gelieerd, krijgt het initiatief geen subsidie van het Rijk.

Over pleegouders zou de wethouder graag in een volgend Forum meer vertellen.

Met ‘zorg dichterbij halen’ doelt wethouder De Jonge op het feit dat kinderen dan niet meer zo vaak verder weg geplaatst hoeven te worden in een setting die niets meer te maken heeft met een veilig thuis omgeving. Afschalen van residentiele zorg kan op veel verschillende manieren gebeuren, waaronder met inzet van pleegouders en gezinshuizen, maar ook door het bieden van steun vanuit de buurt aan de gezinnen. Wethouder de Jonge wil graag van de gelegenheid gebruik maken om daar reclame voor te maken en vraagt de aanwezigen te kijken op de site www.mijnopladers.nl.

Wethouder Ten Broeke gaat in op de vraag van de Stadspartij naar cijfers over energieneutraliteit en wonen. De cijfers heeft de wethouder niet voorhanden, maar hij zegt toe om voor het zomerreces een duidelijke fact sheet beschikbaar te hebben met alle relevante cijfers over wonen die naast de Woonvisie en andere beleidsplannen gelegd worden.

Voor het wonen in kleine huisjes bestaat al aandacht. De beste manier om dat vorm te geven, is op de locaties die nog ontwikkeld gaan worden en waar nog rekening gehouden kan worden met kleine huisjes. Dat gaat het College ook doen.

Het College heeft de intentie om na de zomer de financiering van de algemene voorzieningen nader uit te werken conform de uitgangspunten en de visie op het sociaal domein; dat zal de basis zijn om de verschillende wijkcentra duurzaam te kunnen financieren. Desgevraagd licht de wethouder toe dat in dit kader bij ‘duurzaam’ moet worden gerealiseerd dat wijkcentra vaak met tijdelijke constructies zijn opgetuigd en daarom nu problemen zijn ontstaan waar oplossingen voor moeten worden verzonnen. Het is beter als er beleid wordt vastgesteld met een financiering voor de komende jaren zodat ook de toekomstige Colleges niet dezelfde problemen gaan tegenkomen. Bijvoorbeeld liep voor Wijkcentrum Waterkracht de tweejarige afspraak halverwege 2020 af. Daar bleek geen rekening mee te zijn gehouden in de begroting. Een dergelijk probleem moet in de toekomst voorkomen worden.

D66 vraagt of dit wel in de begroting voor 2021 meegenomen kan worden.

Wethouder Ten Broeke kan dit niet garanderen, maar wil zich hier wel voor inspannen.

Op het gebied van huishoudelijke zorg is er de komende tijd nog veel werk te verrichten. De bedoeling is om na het zomerreces zo snel mogelijk met de raad de opties voor de afschaffing van de marktwerking te bespreken, om voorbereid te zijn als de overeenkomsten in september 2021 aflopen. Wat betreft de samenwerking met de zorgverzekeraars, antwoordt het College dat de gemeente hierin voornamelijk met het Zilveren Kruis te maken heeft. De relatie met deze verzekeraar is prima.

Met betrekking tot de afschaffing van de marktwerking, volgt een gesprek met de raad in de periode september / uiterlijk oktober.

Het middeleeuws erfgoed springt het meest in het oog, maar er is inderdaad meer te vertellen over de Zutphense historie. Dat gebeurt aan de hand van themajaren. In 2019 is het Hanzeverleden op allerlei manieren uitgelicht en in 2021 wordt de sociale geschiedenis belicht.

Wethouder Werger gaat in op de ontwikkelingen binnen Oude IJsselstreek en wijst op de risico’s die daarmee samenhangen. De werkwijze van Oude IJsselstreek met de arbeidscontracten wordt momenteel juridisch getoetst. De wethouder vraagt de raad om niet allemaal moties in te dienen om dit ook in Zutphen te gaan doen en zegt toe dat ze deze ontwikkeling scherp in de gaten houdt; mogelijkheden die goed blijken te werken, zullen zeker worden overgenomen. Het verankeren, zoals BewustZW aangaf, is goed, maar hiervoor is wel een meehelpende raad voor nodig en zelfbewustheid. Met zelfbewustheid zijn inmiddels stappen gezet en daar wil de wethouder de raad een compliment voor maken.

Wat betreft GelreWerkt! beaamt de wethouder dat in het sociaal domein - en zeker ook in het kader van participatie – altijd meer wordt uitgegeven dan het Rijk hiervoor biedt. In 2019 is echter 1,4 miljoen euro minder uitgegeven in het kader van de Participatiewet dan was begroot. Daarmee wordt dus een tekort gedicht. Verder is er een dalende lijn zichtbaar wat betreft de uitkeringen. Het aantal TOZO-aanvragen - als gevolg van de coronacrisis - valt in verhouding mee. Dat stemt hoopvol.

Als antwoord op de vraag van de ChristenUnie, betreffende de uitgaven in het sociaal domein, wijst de wethouder op de herijking van de visie ‘van zorgen voor naar zorgen dat’; dat schetst meteen ook de stap die moet worden gemaakt.

In de herijking van het armoedebeleid is meer naar maatwerk gekeken in lijn met de omliggende gemeenten. De wethouder beaamt dat het buitengebied belangrijk is en daar mooie kansen liggen.

De ChristenUnie wijst op het verschil van zestig procent met gemeenten van vergelijkbare omvang.

Wethouder Werger zegt dat het College dit beziet en hiermee bezig is in de visie van ‘Zorgen voor naar zorgen dat’. Mensen moeten meedoen in de samenleving en voor zichzelf en voor elkaar zorgen, zoveel mogelijk in de eigen buurt.

Het voortgangsmemo inzake de hoogspanningsleidingen gaat niet lukken. Er is een lobby in gang gezet en alle acht gemeenten - onder de Wet VET - doen mee. Op 1 juli a.s. staat een gesprek gepland met twee gedeputeerden over de mogelijkheden om - naar analogie van de provincies Utrecht en Overijssel - een ondersteuningsfonds in te stellen voor de Gelderse gemeenten. Wethouder Werger hoopt tijdens de laatste raadsvergadering voor het reces, op 30 juli, een positief resultaat te kunnen melden. Op 30 juli zal nog geen memo beschikbaar zijn, maar kan wel de actuele stand van zaken worden gemeld. Op dat moment zullen ook Provinciale Staten hebben vergaderd; dat biedt mogelijk ook meer informatie.

 

De voorzitter stelt vast, dat het College alle gestelde vragen heeft beantwoord. Na de lunch wordt vervolgd met het tweede onderwerp.

 

Na een korte discussie wordt uiteindelijk besloten om enkele vragen die nog openstaan mee te nemen in het aansluitende kaderstellende deel.

 

De voorzitter schorst de vergadering voor de lunch.

 

Het Forum wordt geschorst om 12.30 uur.

De Forumvergadering wordt vervolgd om 13.35 uur. Het vervolgdeel betreft de beklemde reserves. Hiervan wordt afzonderlijk verslag gedaan.

 

De voorzitter stelt bij het Forum "Beklemde reserves binnen de Algemene reserve" vast dat ook dit voorstel voldoende is besproken en geagendeerd kan worden voor raadsbehandeling. 

 

 

Advies

Voldoende besproken. Verder debat in de raad

Beklemde reserves binnen de Algemene Reserve (26-06-2020)

Datum 26-06-2020 Tijd 10:00 - 15:00
Zaal
Burgerzaal
Behandeling
Oordeelsvormend
Openbaarheid
Openbaar
Voorzitter
M. Schriks
Griffier
M.J.E. van den Berg-Platzer
Aanwezig namens Naam
GroenLinksH Krans
SPG.J.N. Müller
PvdAJ. Bloem
BurgerbelangH.J.M Verschure
D66Y.J.A. ten Holder
VVDJ Lok
CDAG.H. Brunsveld
StadspartijG.J.H. Pelgrim
BewustZWA.W. Jansen
ChristenUnieA. van Dijken
Kies Lokaal Zutphen WarnsveldP.I. Ackermans

Verslag van de vergadering

De voorzitter hervat de vergadering om 13:35 uur en geeft aan dat er ook ruimte voor debat wordt geboden. De voorzitter geeft het woord aan het College.

 

Het College presenteert de financiële kaders aan de hand van een PowerPointpresentie.

Er wordt teruggeblikt op 2018 en 2019 en een vooruitblik gegeven naar 2020 en 2021. In 2018 is gestart met een behoorlijk negatief scenario: de algemene reserve zou worden uitgeput met 18 miljoen euro. In juni was dat al teruggebracht tot 11 miljoen euro met vooral tekorten in het sociaal domein. Het jaarresultaat bedroeg 1,9 miljoen euro negatief, waarbij het nadelig saldo structureel 6,6 miljoen euro bleek.

In 2019 is begonnen met de realisatie van de taakstelling van 13 miljoen euro. Daarvan is 88 procent gerealiseerd. Wat betreft de resterende twaalf procent, wordt in de loop van dit Forum nog teruggekomen. Er waren wat Burap-verschillen omdat de ambitie van 13 miljoen euro hoog was en er waren wat tegenvallers door een tekortkoming in de informatievoorziening. Uiteindelijk werd er een positief jaarrekening resultaat geboekt. In 2019 bedroeg het structureel nadeel één miljoen euro. Daarmee ging de algemene reserve weer wat naar beneden.

De tussentijdse conclusie is dat het tekort flink omlaag is gebracht, maar dat er nog wel het nodige is te doen. Het doel is om niet alleen een begroting te realiseren die structureel in evenwicht is, maar ook ruimte te creëren voor innovatie en investeringen.

In 2020 is begin juni voor het eerst in het College gesproken over een tekort van 1,6 miljoen euro. De organisatie heeft in vervolg op de opdracht voor een bedrag van 2,6 miljoen euro aan bezuinigingsvoorstellen in beeld gebracht. Daarmee kan een buffer worden gecreëerd voor het sociaal domein, mocht het daar tegen vallen. Er wordt gekoerst op een structureel nadeel van nul.

In 2021 is het uitgangspunt gericht op realistisch ramen en een structureel sluitende begroting. De verwachting is dat medio juli een begrotingstekort aan het College wordt voorgesteld. Er zijn drie sporen om dat begrotingstekort vervolgens te dekken, namelijk:

1) versnelling van de bezuinigingen in het sociaal domein

2) onderzoek naar niet-wettelijke taken in het fysiek en sociaal domein en

3) benchmarkformatie in het domein bedrijfsvoering.

In het najaarsgesprek is het een uitwerking voorzien van de kaderstelling van de programmabegroting 2021-2024. Dat betreft een beleidsarme begroting; dus zonder nieuw beleid.

Als tweede punt worden de effecten van de coronacrisis getoond. Hopelijk is daar in september meer over te zeggen dan nu in de Burap is gemeld. Er zal tijdens het najaarsgesprek goed worden doorgesproken hoe met die effecten wordt omgegaan in de programmabegroting.

Er is een investeringsagenda in de maak voor Krachtig Zutphen. Daarmee wordt voorgesorteerd op de ideeën met betrekking tot kansrijke investeringen voor 2021 en verder. Dat is in principe nieuw beleid, maar dat ligt als het ware op plank en het beleid wordt niet uitgevoerd als er geen geld voor beschikbaar is. Wanneer dat wel het geval zal zijn, is niet te zeggen omdat de kaderstellende programmabegroting nog niet is opgemaakt en de corona-effecten nog niet duidelijk zijn.

 

De voorzitter nodigt uit tot het stellen van vragen. Dit mogen vragen zijn die resteren uit de vorige vragenronde, gevolgd door de vragen over de zojuist gepresenteerde sheets. Verder benadrukt zij nogmaals de mogelijkheid om met elkaar in debat te gaan. Desgevraagd geeft de voorzitter aan dat het punt van de beklemde reserves desgewenst hierbij meegenomen mag worden, dan wel in het betoog.

 

De ChristenUnie dankt het College voor de bondige schets. Het is bekend dat een gemeente - conform landelijke Wet- en regelgeving - een bepaald weerstandsvermogen moet hebben. De vraag is wanneer de wethouder verwacht dat wettelijk evenwicht in de begroting te bereiken.

Wethouder Matser geeft aan dat ‘structureel sluitend in 2021’ betekent dat er in september een begrotingsvoorstel zal volgen dat begin november door de raad vastgesteld kan worden voor de jaren 2021-2024. Het doel is om in 2021 een structureel sluitende begroting te hebben.

De omvang van de reserves is van nogal wat zaken afhankelijk. Verkoop van panden kan geld opleveren omdat de boekwaarde lager is dan de verkoopwaarde. De opbrengst hiervan wordt aan de reserves toegevoegd, maar op voorhand is lastig te zeggen hoeveel dat zal zijn. Het College wil dit zo snel mogelijk realiseren om dan in 2021 een weerstandsratio van ongeveer anderhalf te bereiken.

 

Burgerbelang geeft aan, dat er nog wel wat vragen uit het voorgaande Forum onbeantwoord zijn gebleven. Dat geldt bijvoorbeeld voor de vraag hoe een raadsbreed gedragen begroting bereikt kan worden. Daarnaast is het sociale domein - dat is door Berenschot meegenomen - honderd procent. De vraag is of exact bekend is wat wettelijk gedaan moet worden binnen het sociale domein en wat niet.

Burgerbelang wijst er op dat in het overzicht van de beklemde reserves nergens een einddatum is vermeld. De fractie benadrukt het belang van betrokkenheid van alle partijen.

Het CDA stelt dat de raad zelf gaat over de duur van een beklemde reserve. De raad kan voorstellen doen om reserves te laten vervallen, als de betreffende bestemming niet relevant meer is.

GroenLinks acht het primair aan de raad zelf, de oppositie en coalitie, om voorstellen te doen waar zoveel mogelijk mensen mee in kunnen stemmen en aldus een raadsbrede begroting te realiseren.

Burgerbelang bevestigt dit uitgangspunt, maar ervaart een belemmering voor de oppositiepartijen. De vraag aan de coalitie is dan ook om open te staan voor initiatieven van partijen die niet in het College zitten, samen serieus in gesprek te gaan en suggesties van oppositiezijde niet op voorhand af te wijzen.

GroenLinks stelt dat er bij een voorstel vanuit de oppositiepartijen altijd intensief overleg plaatsvindt.

D66 vult aan deze onderlinge discussie toe dat samenwerken ook respect vereist en de bereidheid elkaar iets gunnen. Dan is het niet nodig om met vergelijkbare dubbele moties te komen. De interruptie van D66 inzake de beklemde reserves is op zich terecht: het klopt dat de raad daar zelf over gaat, maar hier zijn vorig jaar wel afspraken over gemaakt. In het kader van het opstellen van de voorjaarsnota is vanuit de werkgroep financiële kaderstelling afgesproken aan de reserves een duidelijk doel mee te geven, maar ook aan te geven voor welke termijn de reserves geblokkeerd worden. Als er twee jaar lang geen onttrekking of dotatie is, wordt de reserve opgeheven. D66 wil graag in het lijstje van het College een termijnbepaling zien voor de reserves die nu worden voorgesteld.

De SP ervaart de discussie als nogal technisch en vraagt Burgerbelang om een voorbeeld van een voorstel waarbij Burgerbelang geen inbreng kreeg.

Burgerbelang stelt dat dit niet de intentie van de discussie raakt. Vanaf het begin van deze raadsperiode is er een kentering ten goede merkbaar. Burgerbelang stelt dat de uitspraken van de fractie niet op voorbeelden zijn terug te voeren, maar gevoelsmatig is.

De SP is van mening dat de emoties buiten de zaal moeten worden gelaten; de raadszaal is bedoeld voor het met elkaar bespreken van politieke zaken. Dat is mogelijk met elke partij die hierbij aanwezig is.

GroenLinks verwijst naar de opmerking van D66 over indienen van dubbele moties. Refererend aan de moties inzake Perspectief en de vrouwenvakschool kan niet worden gesteld dat dit dubbele moties waren. Deze moties waren inhoudelijk verschillend. Verder heeft de coalitie met regelmaat samen met de oppositie moties ingediend en daarin op inhoud de verbinding gezocht. De inhoud is ook waar het over moet gaan.

De VVD wijst op de gelegenheden om mee te praten, zijnde elke Forumbijeenkomst en raadsvergadering. Coalitiepartijen zijn bereid om in bepaalde voorstellen mee te gaan, maar soms hebben zij een andere opvatting. Zo werkt een democratie nu eenmaal. De vraag is waar het gevoel bij Burgerbelang vandaan komt dat de oppositie niet wordt betrokken. De VVD heeft het idee dat er in de raad en daarbuiten meer dan genoeg met elkaar wordt gepraat.

Burgerbelang legt uit, dat het er om vervolgens om gaat wat er gebeurt met de uitslag van het gesprek. Als de VVD op sommige punten de SP links inhaalt, dan bekruipt de fractie het gevoel “Wij laten het College zitten waar ze zitten”. Kijkend naar de bedrijfsvoering in - met name - het sociale domein, had de VVD veel meer kunnen bezuinigen dan nu is gedaan.

De VVD begrijpt dat Burgerbelang de betrokkenheid bij het gesprek bevestigt, maar dat de uitslag van het gesprek de fractie niet bevalt.

Burgerbelang legt uit, dat er weliswaar meegepraat kan worden, maar in de uitvoeringfase staat de oppositie aan de kant.

De ChristenUnie reageert op de inbreng van de SP. Uiteraard mag je in de raadszaal je gevoel en emotie op een nette manier kenbaar maken. Dat betekent dat dat gevoel als argument ingebracht mag worden. Als de oppositie het gevoel heeft niet serieus te worden genomen, mag dat kenbaar worden gemaakt.

De PvdA verwijst naar de opmerking van Burgerbelang dat SP links wordt ingehaald door de VVD. Steeds meer partijen hebben oog voor de gevolgen van de bezuinigingen in het sociaal domein. Als dat wordt gezien als ‘links’, nodigt de PvdA graag alle partijen uit om ook de PvdA verder links in te halen.

Het CDA heeft niet het idee dat werkelijk partijen worden buitengesloten. Echter, dat er meningsverschillen zijn, is evident. Als voorbeeld noemt het CDA de initiatiefvoorstellen voor de poorten. Dat voorstel heeft een aantal partijen samen met de wethouder voorbereid, hetgeen misschien lijkt op achterkamertjespolitiek. Over de voorstellen is echter in de raad het gesprek gevoerd, waardoor het CDA zich niet tekortgedaan voelt.

GroenLinks geeft aan dat de fractie werkt vanuit vertrouwen. In geval vanuit de oppositie moties worden ingediend die een sfeer van wantrouwen uitstralen, dan reageert de fractie daarop. Verder wil GroenLinks graag een reactie van de wethouder inzake genoemde achterkamertjespolitiek.

 

Het College bevestigt dat de wethouder een gesprek heeft gehad met de partijen die uiteindelijk het initiatiefvoorstel hebben ingebracht. De rol van de wethouder in dit gesprek is die van een bestuurder die de raad helpt om de juiste stappen te zetten om tot een goed voorstel te komen. Daar is niks ‘achterkamertjesachtigs’ bij.

 

De voorzitter eindigt de lopende discussie en vraagt te vervolgen met het geagendeerde gespreksonderwerp.

 

De SP verwijst naar de kaderstelling voor de programmabegroting. In de notitie wordt gemeld dat vijftien procent van de banen in het gedrang komt met als gevolg dat de economie vastloopt en er opnieuw bezuinigd moet gaan worden. De SP vraagt zich af waar de weeffout zit, die ertoe leidt dat de Zutphense economie steeds opnieuw in een crisis terechtkomt.

De vraag is of er eindeloos doorbezuinigd blijft worden en de SP vraagt het College en de overige fracties om uit te spreken waar - wat hen betreft - de grens ligt.

De tweede vraag betreft het deel van de banen dat in het gedrang is, namelijk dat van de kermisexploitanten. Het afgelopen jaar heeft een levendige raadsdiscussie plaatsgevonden over de locatie van de kermis. De SP vraagt aan burgemeester Vermeulen of de kermis op de Markt kan doorgaan als de kermisexploitanten zich kunnen houden aan de RIVM-richtlijnen.

 

Burgemeester Vermeulen antwoordt dat College met betrekking tot de kermislocatie een besluit heeft genomen. Zij legt de vraag over de kermis op de Markt terug bij de SP.

Naar aanleiding van de persconferentie op 24 juni heeft de burgemeester een overleg met het gemeentelijk beleidsteam gehad. In het vorige week genomen besluit is gesteld, dat als de regering een kermis mogelijk maakt, er overleg plaatsvindt met alle betrokken partijen, dus kermisexploitanten, maar ook horeca en de binnenstadondernemers. Immers, de economie is van belang en in het moreel kompas staat dat alles wordt gedaan om de economie zoveel mogelijk te ondersteunen. Daarbij wordt goed gekeken naar alle economische belangen die hierbij spelen.

De SP heeft aan de burgemeester bewust op dit punt aangesproken omdat zij zich meerdere malen politiek heeft uitgelaten over de kermis.

De voorzitter wijst op de agenda van heden, zijnde de kaderstelling voor de programmabegroting.

De SP stelt dat het hierbij gaat over banen die in het gedrang komen als gevolg van de dalende economie.

Het College hecht er waarde aan om uit te spreken zich niet politiek te hebben uitgelaten over de kermis.

De SP vraagt het College mee te nemen dat de meerderheid van de raad een kermis op de markt wenst.

GroenLinks realiseert zich, dat er nu mogelijk toch weer een afweging gemaakt gaat worden tussen de kermisweek en de horeca. GroenLinks vraagt het College of het nodig is om vanwege de belangen van kermisexploitanten op 13 juli een motie in te dienen.

Het College geeft aan dat de insteek is om met alle actoren in gesprek te gaan om helder te krijgen wat voor iedereen de beste oplossing is.

 

De SP vraagt zich nogmaals af in hoeverre het College wil gaan met bezuinigen en waar de grens ligt voor het College en de overige fracties.

Het CDA herinnert aan de behandeling van de voorjaarsnota in 1991. Toen voelde het CDA zich al ongemakkelijk met de zware bezuinigingen in Zutphen, terwijl landelijk de economie floreerde. Het CDA is dan ook blij met de motie die door het PvdA is ingediend om de lokale bezuinigingen te stoppen en te stellen dat meer geld vanuit Den Haag moet komen. Het CDA wil zich daar via de eigen partijlijn ook hard voor maken zodat de discussie in Den Haag met de juiste input, ook vanuit Zutphen, kan worden gevoerd.

D66 verwacht ook op landelijk niveau met de eigen partijlijn het verschil te kunnen maken. De bekostiging in het gemeentefonds loopt zodanig scheef, dat de PvdA-motie als zeer zinvol wordt gezien.

 

GroenLinks verwijst naar de uitspraak van de burgemeester zegt, dat de kermis wordt afgewogen met andere factoren waaronder de horeca. Dat baart GroenLinks zorgen, want dit betekent mogelijk dat er iets nieuws in de plaats komt van een jarenlange traditie. Vandaar dat de vraag is gesteld of het nodig is om op dertien juli hierover een motie in te dienen.

Het College wijst er op, dat niet eerder een dergelijke crisis is geweest als nu vanwege de pandemie.

 

Kies Lokaal gaat in op de vraag van de SP over de bezuinigingsgrens. Kies Lokaal omarmt de motie ‘Stop lokale bezuinigingen’, omdat de fractie van mening is, dat de gemeente het financieel niet kan bolwerken met alle vragen in het sociaal domein. Dat is ook een van de redenen voor het initiatiefvoorstel om voor te sorteren op wat er in 2021 staat te gebeuren. Voor Kies Lokaal is de maat van bezuinigen vol op het moment dat inwoners nog verder onder de armoedegrens komen en nog minder makkelijk hulp kunnen krijgen. Kijkend naar de algemene reserves en verdere mogelijkheden is het mogelijk beter dat er geen Poort van Zuid komt, maar dat alle inwoners geholpen worden.

De ChristenUnie is het in grote lijnen eens met Kies Lokaal. Op persoonlijke titel geeft de heer Dijken aan dat er zijns inziens niet verder bezuinigd kan worden in het sociaal domein en dat de grens is bereikt. Kinderen uit achterstandsgezinnen nog kansarmer maken, nòg meer eenzaamheid accepteren: dat kan niet. Maar economische wetten zijn hard en kunnen tot andere keuzes leiden.

De PvdA stelt dat de gevolgen van de coronacrisis hard aankomen bij de kwetsbare groepen. Een tweede golf van bezuinigingen zal de situatie verergeren. Het is goed om te horen dat meerdere partijen deze zorg delen. De PvdA vindt het belangrijk om te focussen op de bezuinigingen in het sociaal domein en te realiseren wat er met Bureau Berenschot is afgesproken. Dan is er al veel bereikt in het streven naar financiële soliditeit.

De VVD wijst er op, dat reeds vòòr de coronacrisis een bezuinigingsopgave was vastgesteld. Deze is nog niet gerealiseerd. De VVD stelt voor om eerst te zorgen dat die opgave volledig is behaald om vervolgens de gevolgen van corona te bezien. Op basis daarvan kan het College onderzoeken hoe reëel het is om verder te bezuinigen en hoe reëel het is om niet te snoeien in taken die wettelijk zijn vastgelegd.

Burgerbelang stelt dat “met hangen en wurgen” een sluitende begroting mogelijk is, waarna in januari 2021 moet worden geconstateerd dat de begroting niet wordt behaald. Beter is het om een realistische begroting op te stellen waarin de tekorten zichtbaar zijn. Burgerbelang ondersteunt de motie van de PvdA. Alle leden van Burgerbelang zijn lid van een landelijke partij en zullen via die weg hun stem in Den Haag laten horen.

 

D66 verwijst naar de opmerkingen over gemeentelijke schaalvergroting, zoals ingebracht tijdens het voorgaande Forum. Kleinere gemeentes gaan het steeds moeilijker krijgen. Pas vanaf 100.0000 inwoners wordt het financieel makkelijker. De vraag is hoe de SP aankijkt tegen regionale samenwerking.

De SP acht het belangrijk dat een bestuur kleinschalig is en dicht bij de mensen is georganiseerd. Een eventuele gemeentelijke fusie zou te allen tijde aan de inwoners moeten worden voorgelegd, bijvoorbeeld middels een referendum.

D66 vindt het prettig dat dit onderwerp voor de SP niet onbespreekbaar is, mits het van onderaf komt. Op diezelfde manier staat ook D66 hierin.

 

Het CDA verwijst naar de ambitie van het Collegeom voor 2021 een structureel sluitende begroting te realiseren. Burgerbelang stelt eigenlijk: “Doe dat misschien maar niet”. Het CDA is benieuwd of Burgerbelang akkoord zou gaan met een niet sluitende begroting.

Burgerbelang beaamt dit. Er zijn gemeenten die dit succesvol hebben gedaan.

D66 vraagt zich af of je in het geval van een niet sluitende begroting niet afstevent op ‘schuldhulpsanering’.

 

De SP stelt vast, dat het merendeel van de gemeenteraad op verschillende manieren zegt dat de grens is bereikt wat betreft bezuinigingen, maar tegelijkertijd leeft de verwachting dat er nog meer bezuinigingen volgen. De SP is benieuwd naar de visie van het College wat dit betreft.

Het College onderzoekt momenteel in hoeverre de financiële grenzen zijn bereikt. Dit onderzoek is in maart met de raad afgesproken. De resultaten hiervan worden binnenkort aan het College gepresenteerd. Op basis daarvan kan de vraag van de SP worden beantwoord. Wel geeft het College aan, dat de bezuinigingen op dit moment nog niet volledig zijn benut.

De SP ervaart het antwoord van het College als vooral technische van aard. De politieke discussie die aan de orde is, gaat over het bereiken van een grens qua bezuinigingen en wat dat betekent voor de samenleving. De vraag is dus niet of er nog meer bezuinigingen te vinden zijn.

Het College wijst op de rol van raad en College. De raad bepaalt de mate van bezuinigen en het College voert uit. De afgelopen jaren was er een ‘zwabberende’ gemeente en ondertussen is zestig miljoen euro aan NUON-gelden verdampt. De opdracht voor de gemeente is om zich te houden aan de financiële kaders, zoals deze zijn gesteld, en boekhoudkundig moet het kloppen aan het eind van het jaar. De gemeenteraad heeft het College aangesteld om dit te bewerkstelligen. Dat is waar het College voor staat.

Het College gelooft erin, dat de gemeente Zutphen een gemeente is waar het goed toeven is en waar men goed zaken kan doen, maar ook waar er voldoende ondersteuning wordt geboden aan de meest kwetsbare inwoners.

D66 onderstreept de woorden van het College. Specifiek voor het sociaal domein is D66 bereid om breder te kijken naar de mogelijkheden. De fractie heeft zich vaak de vraag gesteld of er wel op de juiste zaken wordt bezuinigd. Wat dit betreft, heeft D66 vanmorgen een motie ingediend.

De ChristenUnie stelt dat het bepalen van de ondergrens met betrekking tot de bezuinigingen in het sociaal domein, in feite een ethische vraag betreft. Iets anders is de oplossing voor dit vraagstuk. De ChristenUnie heeft begrepen dat de SP dit probleem binnen de gemeentegrenzen wenst op te lossen, maar de ChristenUnie is van mening dat dit alleen regionaal kan worden opgelost.

De SP bevestigt dat deze vraag een ethisch karakter heeft, maar daarnaast is dit ook een politieke vraag. Alleen ethisch constateren, is niet voldoende. Er moet een politieke oplossing worden gevonden en deze oplossing hoeft - wat betreft de SP - niet beperkt te blijven tot de grenzen van Zutphen. Het probleem is echter van dien aard dat niet alleen een kloppende boekhouding het doel moet zijn.

GroenLinks kan niet expliciet zeggen wanneer de grens is bereikt, maar is voor de beantwoording hiervan geïnteresseerd in de visie van de portefeuillehouder financiën.

GroenLinks kiest voor een tweesporenbeleid: aan de ene kant is er alle aanleiding voor harde protesten in Den Haag en aan de andere kant moet de gemeente wel “de eigen broek kunnen ophouden”. Verder zou men zich kunnen afvragen of het weerstandsvermogen in deze uitzonderlijke tijd niet wat minder mag zijn. Dàt gesprek wil GroenLinks graag aangaan.

D66 interpreteert de opmerking van GroenLinks over het weerstandsvermogen ook als ‘zwabberbeleid’. In 2019 zijn er vanuit de bestaande financiële kaders duidelijke afspraken over het weerstandsvermogen gemaakt en ook in het coalitieakkoord staat daar een afspraak over. D66 wil graag een consistente raad zijn, zeker in deze moeilijke periode, en is geen voorstander van een discussie over het weerstandsvermogen.

GroenLinks wil geenszins terug naar het zwabberbeleid uit het verleden, maar vanwege corona zijn het momenteel wel uitzonderlijke tijden.

De VVD is bereid om op een later moment – tijdens een financieel Forum - het weerstandsvermogen te bespreken, maar is er zelf voorstander van om 1,5 te handhaven. De VVD vraagt zich af, wat het voorstel van de SP zou zijn als de overheid geen extra geld beschikbaar stelt.

De SP kan hier geen antwoord op geven, maar wil graag de discussie met elkaar voeren. De SP benadrukt dat er niet eindeloos kan worden doorgegaan met bezuinigingen.

De PvdA verwijst naar de opmerking over het zwabberbeleid en vraagt hoe belangrijk het is om financieel solide te zijn. De vraag is hoeveel tijd er nodig is en geboden wordt om financieel solide te worden. Daarachter ligt de vraag of in het licht van de coronacrisis aan alle gebruikelijke regels voldaan moet worden, inclusief het uitgangspunt van de sluitende begroting en het weerstandsvermogen, dan wel dat hier gezien de coronasituatie meer tijd voor wordt gegund.

Als in de begroting wordt aangegeven - op basis van realistisch ramen - hoe moeilijk het is om dit rond te krijgen en de problematiek zichtbaar wordt gemaakt, dan gaat wordt daarvan een krachtig signaal uit naar de Provincie en het ministerie. Zeker als er geen nieuwe bezuinigingen opgenomen omdat deze toch niet kunnen worden gehaald en aan de andere kant de ruimte wordt gehouden om binnen de begrotingsperiode toe te groeien naar een financieel solide begroting. Daar is de PvdA/GroenLinks-motie ook op gericht.

 

Reactie College

Het College had deze reactie niet verwacht vanuit de raad. Het College heeft namens de raad een stevige opdracht uit te voeren, ook in het sociaal domein. Met elkaar is afgesproken om te bezuinigen door de dingen anders en beter te doen. Het College heeft volmondig “Ja” gezegd tegen het verminderen van de hulpafhankelijkheid ten gunste van de mensen die onvoldoende bereikt worden. Natuurlijk moet er niets ‘kapot bezuinigd’ worden. Het College vraagt de raad om wat betreft het sociaal domein de inhoudelijke ambitie en de urgentie vast te houden. Zodoende gaan ook partners meebewegen en samenwerken.

De SP heeft de indruk dat er een misverstand is ontstaan en wil dit wegnemen. De SP benadrukt dat het beleid van het College op dit moment niet ter discussie staat. De vraag heeft geen betrekking op koers in het afgelopen jaar, maar op een situatie waarin nog meer bezuinigd moet gaan worden en waar het overgrote deel van de gemeenteraad tegenstander van is.

 

Het College denkt dat de ondergrens nog niet is bereikt, maar er moet wel goed met elkaar bediscussieerd worden waar deze dan wél zit, volgens de gemeenteraad. Als het bijvoorbeeld gaat over de relatie met ongelooflijk veel zorgaanbieders, of om de vraag wie al dan niet hulp krijgt, dan zijn daarin nog veel stappen te zetten. De opdracht wordt duidelijker als deze wordt bezien vanuit de inhoud en niet vanuit de insteek van bezuinigingen.

Burgerbelang neemt afstand van de suggestie van GroenLinks dat Burgerbelang de wethouder zou stimuleren om tekorten te maken. Dat is niet gezegd. Wél is gezegd, dat er realistisch begroot moet worden.

Het College wijst op de sheet in de presentatie waarop te lezen inzet op een realistische raming. De wethouder oppert dat enige achterdocht misschien de reden is, dat dit door de raad niet zo gezien wordt.

Burgerbelang benadrukt dat er geen enkele achterdocht bij de fractie zit. Waar het om gaat, is dat er een tekort is. Volgens Burgerbelang passen de begrippen ‘structureel sluitende begroting’ en ‘realistisch ramen’ niet bij elkaar. Burgerbelang vraagt of er een helder beeld bestaat van wat er allemaal moet gebeuren en wat er kàn. De gemeente Coevorden heeft geld van de Provincie gekregen door duidelijk te maken dat de begroting niet sluitend gemaakt kan worden. De vraag is of de gemeente Zutphen dit voorbeeld kan volgen.

De ChristenUnie stelt dat de vraag van de SP ethisch van aard is. Op basis van die ethische vraag moet je realistisch kunnen ramen. Het College bekijkt het vanuit technisch oogpunt, maar het één sluit het ander niet uit.

Het College vindt het betoog van wethouder De Jonge verre van technisch. De wethouder ging in op de ethische discussie, zoals die op de kaders gevoerd kan worden.

De SP bevestigt dat wethouder De Jonge een mooi betoog hield over de bezuinigingstaak waar het College nu mee bezig is. Maar de SP kijkt verder, namelijk naar een Rijksoverheid die misschien verder gaat bezuinigen, waardoor ook het gemeentefonds krimpt en een nieuwe economische crisis dreigt met meer uitkeringen en nog meer bezuinigingen. En in dat geval zal - aldus de SP - 85 procent van de gemeenteraad stellen dat het genoeg is geweest. De SP heeft het hierbij dus niet over het huidige beleid en stelt dat dit goed is.

 

Het College neemt de zorg en de aannames van de SP mee. Op dit moment is er 565 miljoen euro beschikbaar bij het Rijk om de coronaeffecten aan te pakken. De Provincie heeft hiertoe 50 miljoen beschikbaar gesteld. Lineair gerekend, is dat voor Zutphen twee miljoen voor 2020. De SP heeft het over de jaren hierna, 2021-2024; daarover wordt in september met elkaar het debat gevoerd en dan worden met elkaar de dilemma’s besproken. De discussie zoals deze werd gevoerd, was - naar mening van het College – te veel gericht op de effecten waar het College nu mee bezig is en waar het maximumscenario nog niet is bereikt. Dat is wat wethouder De Jonge heeft willen aangeven.

 

Kies Lokaal heeft bewust een vraag over passend onderwijs gesteld. Op basisscholen wordt veel gediagnostiseerd omdat ze soms niet weten wat ze aan moeten met een kind. De oplossing is dan zorg dicht bij huis of speciaal onderwijs, met alle kosten en alle therapieën die dat met zich meebrengt. Kies Lokaal adviseert daar nog eens goed naar te kijken. Verder bezuinigen zodat het onderwijs nog meer versobert, is geen optie, maar goed sturen om te kijken wat écht nodig, is belangrijk.

Het CDA bedankt wethouder De Jonge voor haar passionele betoog.

De fractie verwijst naar de beklemde reserve. Hierin is een klein bedrag opgenomen ad € 35.000,=. Dat geld was bestemd voor de integratie van asielzoekers. Het CDA verbaast zich over het voorstel om dat bedrag in de algemene reserve te parkeren. De fractie vraagt zich af of er dan geen issue meer bestaat wat betreft de integratie van asielzoekers en de middelen niet ingezet zouden moeten worden zoals dit is bedoeld.

Het College antwoordt dat de raad een voorstel voor nieuw beleid inzake mag verwachten met nieuwe middelen vanuit het Rijk, een reële begroting en een reëel verhaal daarachter. Dan is het niet nodig om middelen ergens vast te zetten.

De PvdA onderschrijft de koers om kritisch naar de hulpvraag te kijken binnen het sociaal domein. De inschatting is, dat het een grote opgave is om de bestaande bezuinigingen in het sociaal domein te realiseren. De PvdA wil een dergelijke discussie graag vanuit de inhoud voeren en niet financieel gedreven.

Een ander punt, dat de PvdA wil aanhalen, is om de stad niet ‘op slot te zetten’: het programma ‘Krachtig Zutphen’ moet intact blijven. De PvdA heeft vandaag suggesties voorbij horen komen om af te romen, maar dat zou zeker niet de keuze van de PvdA zijn. De partij wil ruimte beschikbaar houden om, zeker na de coronacrisis, te kunnen investeren in de stad en is benieuwd hoe andere fracties daar tegenaan kijken.

D66 vraagt naar aanleiding van Krachtig Zutphen om te waken voor een ‘potjesbeleid’ en vreest dat een situatie kan ontstaan van ‘geld zoekt plan’.

De PvdA is absoluut geen voorstander van een potjesbeleid. Juist een programma als Krachtig Zutphen is als brede investeringsagenda bedoeld en is ingediend als voorbeeld hoe een investeringsbedrag breed ingezet kan worden en geschakeld kan worden op die plekken waar zich kansen voordoen. De PvdA pleit ervoor dat budget niet weg te halen.

 

De voorzitter stelt voor te vervolgen met het bespreken van de voorliggende financiële kaders en informeert naar reacties. Aangezien reacties uitblijven, besluit de voorzitter het debat te vervolgen.

 

GroenLinks informeert naar het deel van de beklemde reserves dat naar de bestemmingsreserves overvloeit. Er staat dat deze gelden niet meteen uitgegeven mogen worden, maar dat er een raadsvoorstel nodig is voordat de beklemde reserves mogen worden uitgegeven. GroenLinks vraagt of dat betekent dat er eerst nieuw beleid geformuleerd moet worden. Onduidelijk is in ieder geval hoe dat geïnterpreteerd moet worden, ook in de verhouding College en raad.

D66 vult aan, dat in de kaders is afgesproken dat bestemmingsreserves aangewend kunnen worden op basis van een verzoek aan de raad.

 

Het College licht toe, dat het bij deze verschuiving van reserves altijd gaat over besluiten die de raad eerder heeft genomen of waarvoor de raad eerder geld beschikbaar heeft gesteld, en wat nu gaat verschuiven vanuit algemeen naar allerlei verschillende kanten. Het College heeft op die manier willen laten zien dat een beklemde reserve een bestemmingsreserve is versus een algemene reserve die volledig vrij beschikbaar is.

D66 begrijpt dat nieuw beleid niet aan de orde is, maar aanwending van een bestemmingsreserve niet eerder kan dan na een raadsbesluit.

GroenLinks verwijst naar de toelichting op het besluit, waarin is gesteld dat bestemmingsreserves niet aangewend mogen worden. Om een bestemmingsreserve aan te wenden voor exploitatiedoelen is een separaat raadsvoorstel nodig. De vraag van GroenLinks had hier betrekking op.

 

Het College wijst er nogmaals op, dat het in dezen eerder genomen raadsbesluiten betreft.

 

GroenLinks benadrukt dat GroenLinks krachtig inzet op Krachtig Zutphen.

D66 geeft aan, dat de reactie van GroenLinks een aanvulling is op hetgeen de PvdA al eerder noemde. Het afromen van Krachtig Zutphen wordt hier op een verkeerde manier geïnterpreteerd. D66 heeft het College gevraagd om te kijken naar al de verschillende potjes, waar het Zutphenfonds nog aan wordt toegevoegd. De vraag is of het wenselijk is om al die gelden samen te voegen, hierin te prioriteren en deze middelen – sociaal-economisch - de komende twee jaar in te zetten. Op 13 juli zal hierover een raadsdebat volgen.

 

De voorzitter stelt vast dat er verder geen inbreng in het debat volgt.

 

Het College wil naar aanleiding van ‘de verschillende potjes’ een toelichting geven op Krachtig Zutphen en het Zutphen fonds. Dat zijn twee aparte terreinen. Bij Krachtig Zutphen wordt gezocht naar cofinanciering en is ook sprake van een andere bron. Steeds wordt bezien of er via investeren met het beschikbare geld méér geld gemaakt kan worden.

Het Zutphen Fonds vloeit voort uit de OZB-verhoging en wordt beschikbaar gesteld aan de inwoners om “mooie en goede dingen in de stad te doen”. Daarvoor heeft het College een plan gemaakt dat zeer binnenkort aan de raad wordt voorgelegd. Het College adviseert daarop te wachten en deze twee zaken niet met elkaar te vermengen of middels een voorstel aan elkaar te knopen.

De voorzitter stelt vast dat het debat hiermee is afgerond.

 

De ChristenUnie verwijst naar de opmerking – van de VVD - dat landelijk gezien de schuld te veel zou kunnen oplopen. De reactie van de ChristenUnie is dat indien het Kabinet 3 tot 4 miljard vrijmaakt voor de KLM en daarmee de staatschuld laat oplopen, dat het toch niet zo kan zijn, dat de eigen gemeenten vervolgens “Nee” op het rekest krijgen met de motivering dat de nationale schuld te hoog is opgelopen.

De VVD legt uit dat de opmerking was bedoeld als een mogelijk scenario waarmee rekening moet worden gehouden.

 

De voorzitter stelt vast dat het voorstel voldoende is besproken en geagendeerd kan worden voor raadsbehandeling. De voorzitter dankt ieder voor dienst aanwezigheid en bijdrage en sluit de vergadering.

Advies

Voldoende besproken. Verder debat in de raad

Agenda's 26-06-2020

Behandeld in