Pagina delen

Referendum

Een referendum is een volksraadpleging. Dat wil zeggen, dat iedere kiesgerechtigde inwoner van Zutphen zijn of haar stem kan uitbrengen vóór of tégen een bepaalde vraagstelling. Wat de praktische uitvoering betreft lijkt een referendum een beetje op een verkiezing.

Correctief referendum

Een referendum op initiatief van burgers is in Zutphen alleen mogelijk over een besluit dat al door de gemeenteraad is genomen. De inzet van het referendum is in het algemeen dat dit raadsbesluit wordt veranderd of ongedaan wordt gemaakt. Het referendum in Zutphen is dus een “correctief” referendum.

Het houden van een referendum in Zutphen kan door burgers niet worden afgedwongen. De gemeenteraad beslist of een aanvraag voor een referendum wordt gehonoreerd.

Uitkomst niet bindend

De uitkomst van een referendum is voor de gemeenteraad niet bindend.
Als de uitslag van een referendum aangeeft dat het betreffende raadsbesluit wordt gesteund, dan blijft dit besluit in stand.
Geeft de uitslag van het referendum aan dat het betreffende raadsbesluit niet wordt gesteund, dan moet de gemeenteraad een nieuw besluit nemen, waarbij hij de uitslag van het referendum gemotiveerd betrekt.
De raad beslist uiteindelijk en kán dus een meerderheidsuitslag naast zich neerleggen. Een referendum in Zutphen is “adviserend”.

Voor het aanvragen van een referendum gelden spelregels.

  • Binnen twee weken na een raadsbesluit kan schriftelijk een verzoek om een referendum bij het college worden ingediend. Dit moet ondersteund zijn door de handtekeningen van tenminste 75 kiesgerechtigden.
  • Het college beoordeelt of het verzoek aan de eisen voldoet (zie hieronder). Als dit het geval is, stelt het college formulieren beschikbaar waarmee de aanvraag ondersteund moet worden, wil de aanvraag voor het referendum daadwerkelijk in behandeling worden genomen.
  • Er moet door de aanvragers een aantal ondersteuningsformulieren worden ingeleverd ter grootte van tenminste tweemaal de kiesdrempel van de laatstgehouden raadsverkiezingen (dat is het aantal stemmen dat nodig is voor één raadszetel). Dit aantal beweegt zich – uiteraard afhankelijk van de laatste verkiezingen – rond de 1100.
  • Als een aanvraag voor een referendum voldoende ondersteund wordt, neemt de raad een beslissing óf er een referendum zal worden gehouden. Bij onvoldoende steun wordt de aanvraag afgewezen.
  • Indien de raad besluit tot het houden van een referendum, organiseert het college dit. Iedere kiesgerechtigde inwoner van Zutphen kan zijn of haar stem uitbrengen.
  • De uitslag van een referendum is (qua opkomst) geldig als het aantal uitgebrachte stemmen tenminste 2/3 bedraagt van het aantal geldige stemmen van de laatste raadsverkiezingen.
  • De uitslag van het referendum wordt bepaald op basis van een gewone meerderheid van stemmen (de helft plus één). De uitslag wordt openbaar gemaakt.

Eisen waaraan de aanvraag voor een referendum moet voldoen.

  • Het referendum moet gaan over een genomen raadsbeslissing.
  • Een referendum kan niet gaan over een besluit in een bezwaar- of administratief beroepsprocedure of een besluit tot het voeren van rechtsgedingen
  • Een referendum kan niet gaan over individuele kwesties, zoals subsidiebeschikkingen, vergunningen, ontheffingen, benoemingen, ontslagen, schorsingen, kwijtscheldingen, schenkingen en over besluiten over rechtspositionele aangelegenheden aangaande de griffier of griffiemedewerkers.
  • Een referendum kan niet gaan over een besluit tot vaststelling van de begroting, de voorjaarsnota en de jaarrekening, alsmede over de vaststelling van gemeentelijke tarieven, heffingen en belastingen.
  • Een referendum kan niet gaan over een zaak waarover al eerder een referendum is gehouden.
  • Een referendum kan niet gaan over zaken waarin de gemeenteraad als gevolg van regels van hogere overheden of de wetgever weinig of geen beleidsvrijheid heeft.
  • Een referendum kan niet gaan over een besluit inzake het houden van een referendum.
  • Een referendum kan niet gaan over een zaak waarvan de raad van mening is, dat er andere dringende redenen zijn om geen referendum te houden.

Het is verstandig om als aanvrager vantevoren contact op te nemen met de griffie. Die kan de regels nader toelichten en procedurele ondersteuning geven.